Ir al contenido

Sufixos cultos en francés

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.

Los sufixos cultos en francés tienen orichen latino u griego antigo y han estau transmesos por vía culta. Pueden derivar de sufixos ya existents en estas luengas u de parolas d'estas luengas.

Sufixos cultos d'orichen latino

[editar | modificar o codigo]

Los sufixos d'orichen latino s'han puesto orichinar a partir de sufixos ya existents en latín y a partir de parolas latinas.

Sufixos latinos adaptaus a lo francés

[editar | modificar o codigo]

Bi ha sufixos latinos que s'han adaptau foneticament a lo francés como los cultismos en cheneral.

Tabla de sufixos cultos d'orichen latino.
SufixoCognato aragonésParola que creyaSentiuEixemplo
-ace-az(o)PeyorativoLimace
-aire-arioSubstantivo > SubstantivoAchentBestiaire
-at-atoSubstantivo > SubstantivoFunciónRectorat
-tión-ciónVerbo > NombreAcción u efectoPublicatión

Bi ha doblez entre formas patrimonials y formas cultas derivadas d'uns mesmos sufixos latinos. Las formas patrimonials han seguiu las leis foneticas d'evolución dende lo francés a lo latín, a diferencia de las formas cultas, no han teniu que una adaptación chica.

Sufixo culto Sufixo patrimonial
-ace -asse
-aire -ier
-at
-ation -aison

Sufixos derivaus de parolas latinas

[editar | modificar o codigo]

Bi ha sufixos en francés que no existiban en latín pero que s'han orichinau a partir de l'uso de parolas latinas.

Tabla de sufixos cultos provinients de parolas latinas.
SufixoCognato aragonésParola que creyaSentiuEixemplo
-cide[1]-cidaQue mataFongicide
-cole-colaAdchectivoQue cautivaFruticole
-cole-colaAdchectivoHabitatCavernicole
-culteur-cultorSubstantivoPersona que cautivaViticulteur
-culture-culturaSubstantivoArte de cautivar u de criarApiculture
-fère-feroQue levaMammifère
-fère-feroAdchectivoQue contieneFossilifère
-fique-ficoAdchectivoQue produceSoporifique
-forme-formeAdchectivoCon forma deCunéiforme
-fuge-fugoAdchectivoQue fa fuyir, que fuyeIgnifuge
-grade-gradoComo andaDigitigrade
-lingue-lingüeLuengaMultilingue
-pare-paroComo pareVivipare
-pède-pedoTiene tiene patas d'una menaQuadrupède
-vore-voroQue'n minchaHerbivore

Sufixos d'orichen griego

[editar | modificar o codigo]
Tabla de sufixos cultos comuns en francés y provinients de parolas griegas.
SufixoCognato aragonésParola que creyaSentiuEixemplo
-algie[1]-alchiaSubstantivoDolorMyalgie
-arche, -arque-arcaSubstantivoQue mandaPatriarche, Monarque
-archie-arquíaSubstantivoAutoridatAnarchie
-bare-baroPresiónNormobare
-bole-boloQue chitaEmbole
-carpe-carpoFruitoEndocarpe
-céphale-cefaloCabezaEncéphale
-crate-crataRelación con o poderTechnocrate
-cratie-craciaSubstantivoPoderDémocratie
-cycle-cicloRuedaHémicycle
-game-gamoMonogame
-gamie-gamiaUniónMonogamie
-gène-chenoQue produceOxygène
-gramme-gramaRepresentación graficaSismogramme
-graphe-grafoQui describeGéographe
-graphie-grafíaDescripciónGéographie
-hydre-hidroAuguaPoïkilohydre
-id(e)-idoForma deArachnide
-lâtre-latraQue adoraIdolâtre
-lâtrie-latríaAdoraciónZoolâtrie
-lithe-litoPiedraStromatolithe
-logie-lochíaCienciaGéologie
-logue-logoEstudiosoGéologue
-mancie-manciaVidenciaGéomancie
-mane-manoCerrinoToxicomane
-manie-maníaPasiónMégalomanie
-mètre-metroMesuraKilomètre
-morphe-morfoFormaAllomorphe
-morphie-morfiaFormaPlésiomorphie
-nome-nomoQue regulaAutonome
-nomie-nomíaArte de regularÉconomie
-onyme-onimoNombreAnthroponyme
-pathe-pataMalauto dePsychopathe
-pathie-patíaMalautía, pasiónOstéopathie
-pédie-pediaEducación, instrucciónOrthopédie
-phage-fagoQue minchaPhytophage
-phagie-fachiaAlimentaciónAnthropophagie
-phile-filoAmigo debibliophile
-philie-filiaAmistatAquariophilie
-phobe-foboEnemigo deXénophobe
-phobie-fobiaEnemistatPhotophobie
-phone-fonoSoniuTéléphone
-phonie-foníaSoniuHomofonía
-phore-foroQue levaCarpophore
-pode-podoPiet, pataTétrapode
-ptère-pteroAlaLépidoptère
-scope-scopoQue veyeHoroscope
-scopie-scopíaVisiónStéréoscopie
-sphère-sferaExtensión planetaria, part d'una planetaAtmosphère
-technie-tecniaArt de cienciaZootechnie
-technique-tecnicoPyrotechnique
-thèque-tecaPuesto u mueble a on que se guardaBibliothèque
-thérapie-terapiaCuraciónImmunothérapie
-tome-tomoTalladorMyotome
-tomie-tomíaAcción de tallarVasotomie
-type-tipoModeloArchétype
-type-tipoQue imprimePhototype
-typie-tipiaImpresiónAutotypie

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. 1 2 (es) Gramática francesa. Larousse Editorial, S.A, 2000., pp 214-215.

Bibliografía

[editar | modificar o codigo]


Os sufixos cultos en aragonés y en atras luengas romances
sufixos cultos en galaicoportugués | sufixos cultos en astur-leyonés | sufixos cultos en castellano | sufixos cultos en aragonés | sufixos cultos en catalán | sufixos cultos en occitán | sufixos cultos en francés | sufixos cultos en italiano | sufixos cultos en rumano


Gramatica d'o francés
Fonetica Accentuación · Epentesi de consonant-puent · Fonetica · Fonolochía · Elisión · H aspirada · Liaison · Sincopa
Morfolochía Adchectivos (Cualificativos · Chentilicios · Colors · Grau comparativo · Grau superlativo · Demostrativos · Exclamativos · Indefinius · Interrogativos · Posesivos · Numerals cardinals · Numerals ordinals) · Adverbios (Afirmación · Cantidat · Dubda · Opinión · Deicticos · Espacials · Exclamativos · Frecuencia · Interrogativos · Modals · Manera · Negación · Relación lochica · Tiempo) · Articlos (Definius · Indefinius · Partitivo) · Chenero · Conchuncions (Copulativas · Adversativas · Dischuntivas · Causals · Comparativas · Completivas · Concesivas · Condicionals · Consecutivas · Finals · Subordinativas· Temporals) · Numerals · Numero · Pronombres (Demostrativos · Indefinius · Interrogativos · Posesivos · Personals · Relativos) · Prefixos (Cultos) · Sufixos (Cultos · Verbals) · Preposicions · Locucions prepositivas · Verbos · Conchugación (Primera conchugación · Verbos acabaus en -oir · Verbos acabaus en -re · Verbos acabaus en -ir d'a tercera conchugación · Conchugacions incoativas · Verbos irregulars acabaus en -ître · Segunda conchugación · Verbos irregulars · Modo condicional · Modo imperativo · Modo indicativo · Modo infinitivo · Modo participio · Modo subchuntivo · Tiempos verbals · Tiempos verbals perifrasticos · Verbos auxiliars · verbo être · verbo avoir) · Verbos modals · Verbos de movimiento · Verbos pronominals · Locucions verbals · Construccions verbo-nominals
Sintaxi Concordancia · Estilo directo · Estilo indirecto · Inversión · Negación · Sintagma adchectival · Sintagma nominal · Sintagma verbal · Orden de pronombres · Voz pasiva · Oracions de relativo · Oracions completivas · Oracions completivas infinitivas · Oracions temporals · Oracions causals · Oracions finals · Oracions consecutivas · Oracions concesivas · Oracions condicionals · Oracions comparativas · Oracions impersonals
Lexicolochía Anglicismos · Antroponimia · Arabismos · Arpitanismos · Castellanismos · Celtismos · Cultismos · Chermanismos · Escandinavismos · Eslavismos · Fitonimia · Hidronimia · Goticismos · Helenismos · Hongarismos · Italianismos · Lusismos · Miconimia · Neerlandismos · Occitanismos · Palabras ampradas d'as luengas d'oïl en francés · Persismos · Superstrato francico · Tudesquismos · Turquismos · Nominalización · Oronimia · Semicultismos · Toponimia · Zoonimia
Ortografía Normas ortograficas d'o francés