Cheorchia
De Biquipedia
- Ta lo estato con o mesmo nombre de Estatos Unitos, beyer Cheorchia (estato).
| საქართველო Sakartvelo |
|||||
|
|||||
| Lema nazional: ძალა ერთობაშია (A fuerza ye unidat) |
|||||
| Inno nazional: Dideba zetsit kurtheuls | |||||
| Capital | Tiflis | ||||
| Mayor ziudat | Tiflis | ||||
| Idiomas ofizials | Cheorchiano | ||||
| Forma de gubierno
President
|
Republica parlamentaria Mijáil Saakashvili |
||||
| Independenzia • Calendata |
d'a URSS 9 d'abril (1991) |
||||
| Superfizie • Total |
Posizión 118º 69.700 km² |
||||
| Poblazión • Total • Densidat |
Posizión 111º 4.934.413 (2003) 71 ab./km² |
||||
| PIB (PPA) • Total ([[]]) • PIB per capita |
Posizión º |
||||
| Moneda | Lari (GEL) |
||||
| Chentilizio | cheorchiano/a | ||||
| Zona oraria | UTC +4 | ||||
| Dominio d'Internet | .ge | ||||
| Codigo telefonico | ++995 |
||||
| Prefixo radiofonico | |||||
| Codigo ISO | |||||
| Miembro de: ONU, OSCE | |||||
A Republica de Cheorchia (en cheorchiano საქართველო, Sakartvelo) ye un país en a costa d'o Mar Negro, á lo sur d'o Caucaso. Antigua republica d'a ex Unión Sobietica. Muga con Rusia en o norte y con Turquía, Armenia y Azerbayán á lo sur. A capital d'o país ye a ziudat de Tbilisi.
[editar] Etimolochía
Os cheorchians se dan o nombre de kartvelebi (ქართველები) y claman á la suya luenga como kartuli (ქართული). Ixas parabras probienen d'o debanpasato mitico d'os cheorchians, Karthlos, que bi considera como o Pai de Cheorchia. Manimenos, una atra tioría afirma que ixos nombres probienen d'a parabra ქართ- (kart- «lugar fortificato». Güé, sin d'embargo, ista parabra s'emplega en a forma ქართი, con o sennificato de «zercato»).
A denominazión europeya d'o país, Cheorchia, emplegata por a mayor parte d'as lenguas, probién d'a parabra persa Gurji (گرجی), influyenziato por l'arabe Jurj. A pronunziazión d'o nombre d'o país á l'ozidental probien d'o prefixo griego geōrg- (γεωργ), porque d'antis se pensaba que o nombre de Cheorchia probeneba de San Chorche (que ye á más á más o santo proteutor d'o país). Sin d'embargo, güé sabemos que reyalment probien d'o griego antigo γεωργία (geōrgia), que sennifica agricultura.
Antigament, se clamaba á os abitans de l'autual Cheorchia como ibers, por o nombre d'o país en que abitaban, que yera clamato Iberia, a cuala cosa trafucaba á os cheografos d'ixas embueltas, que trafucaban iste territorio con a peninsula iberica. Ye ista reboltina la que fa que bels cheorchians conbiertan á os abitants d'a peninsula iberica en deszendients d'os iberos d'o Caucaso. En reyalidat, o nombre caucasico d'Iberia probien d'o nombre d'a ziudat cheorchiana de Sper, güé Ispir en Turquía.
Gorj, o nombre persa d'os cheorchians, probien d'a radiz d'as parabras turca Gürcü y rusa Грузин ("Gruzin"). En persa, se clama á Cheorchia como Gurdjistân, Gürcistan en turco y Грузия (Gruziïa) en ruso; tamién גרוזיה (Gruzia) en ebreu. O nombre persa probien posiblement de gorg (lupo), que ye tamién l'orichen d'o sobrenombre d'o rei d'Iberia Vakhtang I d'Iberia u Vakhtang I Gorgassali (cabeza de lupo, porque os antigos consideraban o Gurdjistan como a Tierra d'os lupos.
As denominazions en armenio ta o chentilizio cheorchián y ta Cheorchia, respectibament Vir y Virq, probienen d'Iberia, con a perdida d'a -i- inizial y a sustituzión de -w- u de -v- por a -b- d'Iberia.
[editar] Cheografía
- Se beiga Cheografía de Cheorchia.
En Cheorchia bi ha parte d'as montañas de más altaria d'o Caucaso: á terzera (Chkhara, de 5.058 m) y a cuarta (Kazbek, de 5.047.
[editar] Enrastres esternos
Se beigan as imachens de Commons sobre Cheorchia.- Full information about (country) Georgia (english, german, russian, georgian)
- Georgia TVNews (english, german, russian, georgian)
| Ex Unión de Republicas Sozialistas Sobieticas (URSS) | |
| Armenia | Azerbaichán | Belarrusia | Cazaquistán | Cheorchia | Estonia | Letonia | Lituania | Moldabia | Quirguisistán | Rusia | Tachiquistán | Turkmenistán | Ucraína | Usbekistán |
| Estatos d'Asia |
|
Afganistán | Arabia Saudí | Armenia1 | Azerbaichán1 | Bahrein | Bangladesh | Bietnam | Bután | Brunei | Cambocha | Cazaquistán1 | Coreya d'o Norte | Coreya d'o Sur | Chapón | Republica Popular de China | Republica de China (Taiwan)2 | Chipre1 | Chordania | Echipto | Emiratos Arabes Unitos | Faxa de Gaza3 | Filipinas | Cheorchia1 | India | Indonesia | Irán | Iraq | Israel | Kuwait | Laos | Libano | Malaisia | Maldibas | Mongolia | Myanmar | Nepal | Omán | Pakistán | Qatar | Quirguisistán | Rusia1 | Singapur | Sri Lanka | Siria | Tachiquistán | Tailandia | Timor Oriental | Turquía1 | Turkmenistán | Usbekistán | Yemen | Zischordania3 |
| 1. Perteneix á Europa por razons culturals e istoricas, anque ye situato cheograficament en Asia
2. Se beiga Estatus politico de Taiwán 3. Territorios controlatos por Israel e gubernatos por l'Autoridat Palestina. |
| Entidaz espezials: Hong Kong | Macau |
| Estatos d'Europa |
| Abjasia3 | Albania | Alemaña | Alto Karabakh3 | Andorra | Armenia2 | Austria | Azerbaichán1 | Belarrusia | Belchica | Bosnia e Erzegobina | Bulgaria | Cazaquistán1 | Croazia | Cheorchia1 | Chipre2 | Chipre d'o Norte2, 3 | Chequia | Dinamarca | Eslobaquia | Eslobenia | España1 | Estonia | Finlandia | Franzia1 | Grezia | Islandia | Irlanda | Italia1 | | Kosovo3 | Letonia | Liechtenstein | Lituania | Lusemburgo | Mazedonia | Malta | Moldabia | Mónegue | Montenegro | Noruega | Ongría | Osetia d'o Sur3 | Países Baxos | Polonia | Portugal | Reino Unito | Rumanía | Rusia1 | San Marino | Serbia | Suezia | Suiza | Transnistria3 | Turquía1 | Ucraína | Ziudat d'o Baticano |
| Dependenzias: Åland | Akrotiri e Dhekelia | Chibraltar | Guernési | Isla de Man | Jèrri |
| 1 Parti d'o suyo territorio ye difuera d'Europa. 2 Se troba en Asia, pero tien relazions istorico-culturals con Europa. 3 Parzialment reconoxito |