India

भारत गणराज्य Bhārat Gaṇarājya
(En detalle) (En detalle)
Lema nacional: "Satiam eva jâyate" (en idioma sanscrito; "A verdat ciertament trunfa")
Himno nacional: Jana-gana-mana
Capital  • Población	Nueva Delhi 321.883
Mayor ciudat	Bombai
Idiomas oficials	Indi, anglés y atras 21 luengas
Forma de gubierno President Primer menistro	Republica parlamentaria APJ Abdul Kalam Manmohan Singh
Independencia Declarata	d'o Imperio Britanico 15 d'agosto de 1947
Superficie  • Total  • % augua Mugas	Posición 7º 3.287.590 km² 9,5% 14.103
Población  • Total (2008)  • Densidat	Posición 2º 1.147.995.900 318 hab/km²
PIB (PPA)  • Total (2007)  • PIB per capita	Posición 12º US$ 886.867 millons US$ 797
Moneda	Rupia (INR)
Chentilicio	Indián/indiana
Zona horaria	UTC+5,30
Dominio d'Internet	.in
Codigo telefonico	+91
Prefixo radiofonico	ATA-AWZ / VTA-VWZ / 8TA-8YZ
Codigo ISO	356 / IND / IN
Miembro de: SAARC, Commonwealth, ONU

India, u oficialment a Republica d'a India (en indi भारत गणराज्य Bhārat Gaṇarājya) ye un país situato a lo sud d'Asia. Ye o sieteno país más gran d'o mundo (3.287.590 km²) y o segundo con mayor población (1.147.995.900 d'habitants). Rodiato por l'Ocián Indico por o sud, a Mar Arabica a l'ueste y o Golfo de Bengala a l'este, India tien una linia de costa de 7.517 km. Muga a l'ueste con Pakistán, a lo norte y nordeste con Nepal, China y Bután, y a l'este con Bangladesh y Myanmar. Amanatos a las suyas costas d'o sud en l'Ocián Indico se troban as islas Maldivas y Sri Lanka.

Cuna d'a Cevilización d'a val de l'Indo y rechión de rotas historicas y grans imperios, o subcontinent indio fue conoixito mientres gran parti d'a suya historia por a suya riqueza comercial y cultural. Quatre d'as prencipals relichions, hinduismo, budismo, chainismo y sikhismo s'orichinoron astí, mientres que o zoroastrianismo, o chudaísmo, o cristianismo y l'islam bi plegoron en o primer milenio d'a nuestra era, enamplando a diversidat cultural d'a rechión. Gradualment anexionata por a Companyía Britanica d'as Indias Orientals dende primerias d'o sieglo XVIII y colonizata por o Reino Unito dende meyatos d'os sieglo XIX ta esdevenir una colonia dita Raj britanico, India esdevenió una nación independient en 1947 dimpués d'una intensa luita por a independencia maracata por una resistencia no-violenta, dirichita por Mohandas Karamchand Gandhi.

India ye una republica dividita en 28 estatos y 7 territorios con un sistema de democracia parlamentaria (Republica parlamentaria democratica), estando o pais democratico con mayor numero d'habitants. Ye a dotzena economía más gran d'o mundo y a quatrena seguntes o endice de paridat de poder alquisitivo. Una serie de reformas economicas feitas dende 1991 han transformato lo país en una d'as economías con mayor tasa de creiximiento; manimenos, encara bi ha uns nivels prou altos de pobreza, analfabetismo, malautías y malnutrición. O suyo actual president ye APJ Abdul Kalam, y o suyo primer menistro ye Manmohan Singh. A capital d'o país se troba en Nueva Delhi, encara que a suya mayor ciudat seguntes o numero d'os suyos habitants ye Bombai. Fa parte d'a Commonwealth y tamién de l'Organización d'as Nacions Unitas.

Os idiomas oficials d'o país son l'indi, l'anglés y atras 21 luengas mas.

Historia

Ta más detalles, veyer l'articlo Historia d'a Indiaveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].

Protohistoria y prehistoria

Os mas antigos asentamientos humans d'a India se troban en Bhimbetka, en l'actual estato de Madhya Pradesh, estando bells abrigos rocosos d'a Edat de Piedra. A primera presencia permanent de pobladors en un puesto ye de fa 9.000 anyadas y, seguntes l'Antropolochía, yeran lugars habitatos por os ditos negritos. Dimpués fa o suyo desenvolique una civilización abanzata, conoixita como Civilización d'a val d'o Indo, que floreixió mientres os sieglos XIX aC-XVI aC, que seguntes os historiadors peteneixeban a poblacions dravidianas.

A Civilización d'a val d'o Indo remató quan plegoron a o subcontinent indio as primeras poblacions nomadas procedents d'Asia Central de tipo indoeuropeu, que se desplegoron por o norte d'a India, establindo-ie a Cultura vedica. Ista teoría no ye compartita por totz os historiadors, ya que una parti fan constar a existencia d'elementos de continidat entre la Civilización d'a val d'o Indo y a Cultura vedica y creyen que en realidat os invasors nomás facioron que imponer a suya luenga (o sanscrito), a suya estructura social y as suyas creyencias relichiosas, y que sindembargo adoptoron a mayor parte d'os elementos culturals que hi troboron, que yeran más abanzatos que los suyos propios.

Cheografía

Ta más detalles, veyer l'articlo Cheografía d'a Indiaveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].

Desplazamiento d'a Placa tectonica india y formación de l'Himalaya.

A India se troba situata en a placa tectonica india (una subplaca d'a placa tectonica indoaustraliana), ocupando a suya mayor parte. Seguntes explica a Cheolochía, fa 75 millons d'anyadas ista placa feba parte de l'antigo continent de Gondwana, y en ixas calendatas prencipió o suyo desplazamiento enta o norte, dica contactar con a placa tectonica eurasiatica, formando con a suya presión sobre ista placa l'Himalaya, a cadena montanyosa de mayor altaria d'o mundo, y que ye a muga natural norte d'a India con Nepal y China.

Hidrolochía

A mayor parte d'os prencipals ríos d'a India tienen o suyo naixedero en l'Himalaya, trescruzando o país dica la suya desembocadura en o golfo de Bengala, a l'este d'o país. Son o río Ganges y o río Brahmaputra. Sindembargo, tienen o suyo naixedero en atros puestos d'o país o río Godavari, o río Mahanadi, o río Kaveri y o río Krishna, que desauguan tamién en o golfo de Bengala, y o río Narmada y o río Tapti, que desembocan en a mar Arabiga.

Divisions administrativas

Mapa d'os estatos y territorios d'a India.

Ta más detalles, veyer l'articlo Estatos y territorios d'a Indiaveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].

A Republica d'a India ye dividita administrativament en ventiueito estatos y siet territorios d'a Unión (territorios d'o Gubierno Central). Os estatos y os territorios se subdividen en destritos (602).

Estatos:

1. Andhra Pradesh
2. Arunachal Pradesh
3. Asam (Assam)
4. Bengala Occidental
5. Bihar
6. Chhattisgarh
7. Goa
8. Gucharat (Gujrat)
9. Haryana
10. Himachal Pradesh
11. Jammu y Caixmir
12. Jharkhand
13. Karnataka
14. Kerala
15. Madhya Pradesh
16. Maharashtra
17. Manipur
18. Meghalaya
19. Mizoram
20. Nagaland
21. Orissa
22. Penchab (Punjab)
23. Rachastán (Rajasthan)
24. Sikkim
25. Tamil Nadu
26. Tripura
27. Uttaranchal
28. Uttar Pradesh

Territorios d'a Unión:

1. Chandigarh
2. Dadra y Nagar Haveli
3. Damán y Diu
4. Delhi (Territorio d'a Capital Nacional)
5. Islas Andamán y Nicobar
6. Laquedivas (Lakxadvip u Lakshadweep)
7. Pondicheri (Pondichéry, Pondicherry)

Vinclos externos

• Se veigan as imáchens de Commons sobre a India.