Portugal
De Biquipedia
| República Portuguesa | |||||
|
|||||
| Lema nazional: | |||||
| Inno nazional: A Portuguesa | |||||
| Capital • Poblazión |
Lisbona 564,657 |
||||
| Mayor ziudat | Lisbona | ||||
| Idiomas ofizials | Portugués e mirandés | ||||
| Forma de gubierno | Republica Aníbal Cavaco Silva José Sócrates |
||||
Soberanía Independenzia |
868, 1095 1128, 1143 |
||||
| Superfizie • Total • % augua |
Posizión 109º 92.391 km² 0,5% |
||||
| Poblazión • Total • Densidat |
Posizión 75º 10.617.575 (estimazión, 2007) 114 ab./km² |
||||
| PIB (PPA) • Total (2007) • PIB per capita |
Posizión 35º US$ 219.542 millones $ 20.665 |
||||
| Moneda | Euro | ||||
| Chentilizio | Portugués/a | ||||
| Zona oraria • en berano |
UTC+11 UTC+21 |
||||
| Dominio d'Internet | .pt | ||||
| Codigo telefonico | ++351 |
||||
| Prefixo radiofonico | |||||
| Codigo ISO | |||||
| Miembro de: UE, OTAN, ONU, OCDE, OSCE | |||||
| 1 En as Azores, UTC-1 (UTC en berano). | |||||
Portugal ye un país de l'Europa surozidental que fa parte d'a Unión Europeya (UE) dende 1986, de Nazions Unitas dende a suya fundazión en 1945, y tamién ye miembro fundador d'a OTAN y a OCDE. Ye á más miembro d'a Comunidat de Países de Luenga Portuguesa.
O territorio d'o país s'estendilla por a frontera atlantica d'a Peninsula Iberica e muga á lo norte e á l'este con España. Encluye tamién os archipielagos d'as Azores e de Madeira.
A suya poblazión ye de 10.617.575 abitants en una superfizie de 92.391 km², con una densidat de poblazión de 114,92 ab/km².
A capital d'o país ye a suya ziudat más poblada, Lisboa. O president d'o país ye Aníbal Cavaco Silva y o primer menistro ye autualment José Sócrates.
O país tien una luenga istoria, y estió en os sieglos XV-XVI una d'as prenzipals potenzias europeyas.
Contenius |
[editar] Etimolochía
A Lusitania prenzipió á dezir-se Portugal entre os años 930 e 950 dC; á finals d'o sieglo X o nombre ya s'emplegaba con más frecuenzia. Ferrando I de Castiella denominó ofizialment o territorio de Portugal, o 1067, calendata en que li'n dió á lo suyo fillo Garzia I de Galizia. Cale, l'autual ziudat de Vila Nova de Gaia, ya yera conoxita como Portucale dende os tiempos d'os godos.[1]
O nombre de Portugal, por tanto, se deriba d'o nombre román d'ista ziudat Portus Cale; Cale yera o nombre d'un asentamiento primitibo localizato en a desembocadura d'o Duero, que desemboca en l'ozián Atlantico á lo norte d'o país. Mientres d'a Segunda Guerra Punica (á finals d'o sieglo III aC), os romans dentroron en a peninsula en una batalla cuentra os cartachineses, conquerindo a ziudat de Cale, puerto d'orichen griego amán de l'autual Porto, e la baltizoron como Portus Cale. Mientres d'a Edat meya, a redolada de Cale fue conoxita, por os bisigodos, como Portucale, o cualo eboluzionarba á Portugale mientres d'os sieglos VIII e VIII.
Bels istoriadors piensan que a parola Cale se deriba d'o griego Kalles ("polito"), mientres que d'atros dizen que'n deriba d'os pueblos galaicos que abitaban en a zona.
[editar] Istoria
- Se beiga Istoria de Portugal
[editar] Cheografía fesica
Situato en o estremo surueste d'Europa, o Portugal continental tien muga nomás con un atro Estato europeu: España. O territorio continental ye dibidito por o río prenzipal, o Tacho. A rechión d'o norte ye más montañosa; bi ha altiplans, intercalatos con arias que premiten o desembolique de l'agricultura. Á lo sur, dica l'Algarve, o relieu se carauteriza por as planas e as sierras son esporadicas. Atros ríos importants son o Duero, o Miño, o Guadiana, que, como lo Tacho, naxen en España. O Mondego, naxe en a Sierra da Estrela, a sierra á on que se troban os puntos más altos d'o Portugal continental.[2]
As islas de Azores son localizatas en o rift meyo de l'ozián Atlantico. Bi ha una gran autibidat bolcanica en ista zona. O punto más alto de Portugal, o Monte Pico, se i troba, localizato en a isla d'o Pico, con 2.351 metros d'altaria. As islas d'a Rechión autonoma de Madeira, d'atra man, son situatas en a placa africana. Por a suya situazión d'estabilidat, ye una zona con menos autibidat sismica. O punto más alto d'iste territorio ye o Pico Ruivo, con 1.862 metros d'altaria.
En o Portugal continental, as temperaturas meyanas añals son de 13 °C á lo norte e de 18 °C á lo sur. As islas de Madeira e as Azores, debito á la suya localizazión en l'Atlantico, son más umedas e a prezipitazión bi ye más común, con un interbalo de temperaturas menor.
[editar] Dibisions almenistratibas
- Se beiga Organizazión territorial de Portugal
Autualment, o país ye dibidito en 18 destritos (á más d'as dos rechions autonomas de Madeira y Azores. Istos destritos se dibiden en 308 monezipios (u concelhos en portugués) y 4.257 freguesías.
| Distritos[3] | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Destrito | Superfizie | Poblazión | Destrito | Superfizie | Poblazión | |||
| 1 | Lisboa | 2.761 km² | 2.124.426 | 10 | Guarda | 5.518 km² | 173.831 | |
| 2 | Leiria | 3.517 km² | 477.967 | 11 | Coimbra | 3.947 km² | 436.056 | |
| 3 | Santarém | 6.747 km² | 445.599 | 12 | Aveiro | 2.808 km² | 752.867 | |
| 4 | Setúbal | 5.064 km² | 815.858 | 13 | Viseu | 5.007 km² | 394.844 | |
| 5 | Beja | 10.225 km² | 154.325 | 14 | Bragança | 6.608 km² | 148.808 | |
| 6 | Faro | 4.960 km² | 421.528 | 15 | Vila Real | 4.328 km² | 218.935 | |
| 7 | Évora | 7.393 km² | 170.535 | 16 | Porto | 2.395 km² | 1.867.986 | |
| 8 | Portalegre | 6.065 km² | 119.543 | 17 | Braga | 2.673 km² | 879.918 | |
| 9 | Castelo Branco | 6.675 km² | 208.069 | 18 | Viana do Castelo | 2.255 km² | 252.011 | |
| Rechions Autonomas | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rechión autonoma | Superfizie | Poblazión | Chentilizio (en portugués) |
|||||
| Azores |
|
|
Açoriano | |||||
| Madeira |
|
|
Madeirense | |||||
[editar] Ziudaz prenzipals
As ziudaz prenzipals d'o país son: Lisbona (a suya capital), O Porto, Braga, Coimbra, Funchal, Ponta Delgada, Évora, Faro, Aveiro, Guarda, Leiria, Setúbal, Almada y Viseu.
[editar] Enrastres esternos
[editar] Referenzias
- ↑ Sousa, Manuel; Reis e Rainhas de Portugal; editora SporPress; Mem Martins, ano 2000; pachina 23.
- ↑ Vários autores, "Enciclopédia Geográfica", Selecções do Reader's Digest, Lisboa, 1987, página 257.
- ↑ (pt) Distritos de Portugal.
| Estatos d'Europa |
| Abjasia3 | Albania | Alemaña | Alto Karabakh3 | Andorra | Armenia2 | Austria | Azerbaichán1 | Belarrusia | Belchica | Bosnia e Erzegobina | Bulgaria | Cazaquistán1 | Croazia | Cheorchia1 | Chipre2 | Chipre d'o Norte2, 3 | Chequia | Dinamarca | Eslobaquia | Eslobenia | España1 | Estonia | Finlandia | Franzia1 | Grezia | Islandia | Irlanda | Italia1 | | Kosovo3 | Letonia | Liechtenstein | Lituania | Lusemburgo | Mazedonia | Malta | Moldabia | Mónegue | Montenegro | Noruega | Ongría | Osetia d'o Sur3 | Países Baxos | Polonia | Portugal | Reino Unito | Rumanía | Rusia1 | San Marino | Serbia | Suezia | Suiza | Transnistria3 | Turquía1 | Ucraína | Ziudat d'o Baticano |
| Dependenzias: Åland | Akrotiri e Dhekelia | Chibraltar | Guernési | Isla de Man | Jèrri |
| 1 Parti d'o suyo territorio ye difuera d'Europa. 2 Se troba en Asia, pero tien relazions istorico-culturals con Europa. 3 Parzialment reconoxito |