Vietnam
| Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam | |||||
|
|||||
| Lema nacional: Ðộc lập, tự do, hạnh phúc (vietnamita: Independencia, Libertat, Felicidat) |
|||||
| Himno nacional: Tien Quan Ca ("As tropas son enantando") |
|||||
| Capital • Población |
Hanoi 3.145.300 (2005) |
||||
| Mayor ciudat | Ciudat Ho Chi Minh | ||||
| Idiomas oficials | Vietnamita | ||||
| Forma de gubierno
President
|
Republica popular Nguyen Minh Triet |
||||
| Independencia • Calendata Declarata Reconoixita |
de Francia 2 de setiembre de 1945 1954 |
||||
| Superficie • Total • % augua Mugas |
Posición 65º 329.560 km² 1,3% 4.639 km |
||||
| Población • Total • Densidat |
Posición 13º 87.375.000 246 hab/km² |
||||
| PIB (PPA) • Total (2008) • PIB per capita |
Posición 47º US$ 274.643 US$ 3.255 |
||||
| Moneda | Dong | ||||
| Chentilicio | vietnamita | ||||
| Zona horaria | UTC +7 | ||||
| Dominio d'Internet | .vn | ||||
| Codigo telefonico | +84 |
||||
| Prefixo radiofonico | XVA-XVZ / 3WA-3WZ |
||||
| Codigo ISO | 704 / VNM / VN | ||||
| Miembro de: ONU, ASEAN | |||||
A Republica Socialista de Vietnam (en vietnamita Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam) ye o país más oriental d'a Peninsula Indochina en o Sudeste asiatico y muga con China a lo norte, Laos a lo norueste y Cambocha a lo sudueste. A l'este y a lo sud de Vietnam i son o Mar Oriental y o Pacifico (con más de 3.000 km de costas). Vietnam tien una población de 87 millons de presonas lo que fa que sía o 13eno país más poblato d'o mundo. D'alcuerdo a las cifras oficials, tenió un creiximiento d'o 8.17% en o suyo PIB en 2008 lo que fa de Vietnam o segundo país d'o Luengo Orient en rapedo creiximiento economico y o primero d'o Sudeste asiatico.
Encara que Vietnam ye conoixito en occident más que más por a Guerra de Vietnam, ye una cultura y una nación con una historia prou antiga y ye en l'actualidat un país con un potencial economico en contino creiximiento.
Contenius |
[editar] Cheografía y clima
Vietnam tien una superficie de bells 331.688 km² (sin d'encluir as islas de Hoang Sa y Truong Sa), una miqueta más gran que Italia y alto u baixo a mesma grandaria que Alemanya. A longaria total d'as suyas mugas internacionals ye de 4.639. A suya topografía se basa en tozals y montanyas con densas selvas, estando a tierra plana nomás que un 20% d'a suya superficie. As montanyas cubren un 40% d'a suya superficie, estando atro 40% formato por chicotz tozals y un 42% cubierto de selvas tropicals. En a parti norte d'o país trobamos prencipalment mesetas y o delta d'o río Royo. O Phan Xi Păng, situato en a provincia de Lào Cai, ye a montanya más alta de Vietnam con 3.143 m d'altaria. O sud se divide entre planas costeras, a cordelera Annamita y zonas con grans selvas.
O delta d'o río Royo (conoixito en vietnamita como Sông Hồng) ye una rechión con forma de trianglo de bells 15.000 km²[1] ye más chicot, pero más desarrollato y densament poblato que o delta d'o río Mekong. En dentrar en o Golfo de Tonkín ha deixato una cantidat graniza de depositos aluvials mientres os zaguers milenios, enantando enta o golfo bells 100 metros cada anyo. O delta d'o Mekong tien una superficie de bells 40.000 km², formando una plana de no más de tres metros sobre a ran d'a mar, trescruzando un laberinto de canals y ríos. Os sedimentos tresportatos por o Mekong y os suyos afluents fan que o suyo delta abance entre sesanta y ueitanta metros anyals enta la mar.
A causa d'as esferencias en a latitut y a la gran variedat topografica d'o país, o clima varía prou entre un puesto y atro. Asinas mientres o hibierno u estación xuta, que dura dende noviembre dica abril, os vientos monzonicos dentran por o noreste dende a costa chinesa y trescruzan o Golfo de Tonkín, prenendo gran humidat; estando lo hibierno en muitas partis d'o país xuto en contimparación con o verano a on que pleve muito más. A temperatura meya anyal ye mayor en as planas que en as montanyas y mesetas y en os sud que en o norte. As temperaturas en as planas d'o sud (Ciudat Ho Chi Minh y o delta d'o Mekong) varían muito y pueden estar entre os 21 y os 28 °C a lo largo de l'anyo. Os cambeyos d'estación en as montanyas y mesetas y en o norte son más fuertes y pueden variar entre os 5 °C en aviento y chinero y os 37 °C en chulio y agosto.
[editar] Gubierno y politica
A Republica Socialista de Vietnam ye gubernata a traviés d'un sistema muit centralizato dirichito por o Partito Comunista de Vietnam (Đảng Cộng Sản Việt Nam), conoixito d'antis más como o Partito Laboral de Vietnam. O gubierno ye en teoría independient d'o partito, pero en a practica recibe a mayoría d'as suyas instrucions dende o partito.
[editar] Organización politico-administrativa
- Se veiga Organización territorial de Vietnam
Vietnam se divide en 50 provincias y tres monecipalidatz.
An Giang, Ba Ria-Vung Tau, Bac Thai, Ben Tre, Binh Dinh, Binh Thuan, Can Tho, Cao Bang, Dac Lac, Dong Nai, Dong Thap, Gia Lai, Ha Bac, Ha Giang, Hanoi, Ha Tay, Ha Tinh, Hai Hung, Hai Phong, Ciudat Ho Chi Minh, Hoa Binh, Khanh Hoa, Kien Giang, Kon Tum, Lai Chau, Lam Dong, Lang Son, Lao Cai, Long An, Minh Hai, Nam Ha, Nghe An, Ninh Binh, Ninh Thuan, Phu Yen, Quang Binh, Quang Nam-Da Nang, Quang Ngai, Quang Ninh, Quang Tri, Soc Trang, Son La, Song Be, Tay Ninh, Thai Binh, Thanh Hoa, Thua Thien- Hue, Tien Giang, Tra Vinh, Tuyen Quang, Vinh Long, Vinh Phu, Yen Bai.
[editar] Demografía
[editar] Población
Os censos más recients han estimato a población de Vietnam en bells 84 millons de presonas. Os vietnamitas, son un 86.2% d'a población. A mayor densidat de población d'o país se concentra en as arias aluvials y planas costeras d'o país. Os vietnamitas son o grupo social mayoritario d'o país y por ixo controlan a politica y economía. Bi ha más de 54 minorías etnicas en tot o país. A mayoría d'istas minorías etnicas, como os muong, son estreitament relacionatos con os vietnameses, y gosan trobar-se en as mesetas que cubren os dos tercios d'o territorio. Antis d'a Guerra de Vietnam a población d'a Meseta Central yera degar (indichena). Os hoa (chineses vietnamitas)[2] y Khmer Krom viven en as planas. As minorías etnicas más importants incluyen os miao, os yao, os tai, os tailandeses, y os nung. Entre 1978 y 1979, bells 450.000 chineses albandonoron Vietnam.[3]
[editar] Idiomas
Os vietnamitas parlan o idioma vietnamita como luenga nativa. D'antis más iste idioma s'escribiba emplegando os caracters chineses. En o sieglo XIII o vietnamita desarrolló lo suyo propio sistema de caracters dito Chữ nôm. A famosa obra de Nguyễn Du "Đoạn trường tân thanh" (en aragonés "A Historia de Kieu") fue escrita en Chữ nôm. Mientres o periodo colonial francés s'emplegó lo Quốc ngữ u alfabeto romanizato d'o vietnamita, desarrollato en o sieglo XVII por o chesuita Alexandre De Rhodes y atros misioners catolicos. En ista epoca l'alfabeto romanizato se fació popular en a educación, emplegando-se encara hue.
Tamién se charran atras luengas minoritarias en Vietnam. As más comuns son o tai, mường, khmer, chinés, nùng, y h'mông. O francés, como herencio d'o pasato colonial, ye encara parlato por bells viellos vietnamitas como segunda luenga, pero ye perdendo popularidat. Vietnam ye miembro d'a Francofonía.
O ruso — y en menor mesura l'alemán, checo, u polaco — son conoixitos por bellas familias que tenioron relacions con l'antigo bloque sovietico. En os zaguers anyos, anglés s'ha feito más popular como segunda luenga. O estudio de l'anglés ye obligatorio en a mayoría d'as escuelas. O chinés y o chaponés tamién s'han feito populars.
[editar] Gastronomía
A cocina de Vietnam, como totas as cocinas d'a zona, ye rica y variata, con platos que van dende os más refinatos dica os más sencillos.
Ye una cocina sana que fa servir pocas grasas y una gran variedat de verduras.
O Gỏi Cuốn ye una forma de minchar tipica de Vietnam. Consiste en combinar una serie d'ingredients: gamba, pex u trozos de salchicha, con trozetz de mango verde, allo, pimento picant verde, embolicatos en fuellas verdas. Os mesmos ingredients se pueden tamién embolicar en seccions de pasta muit fina, quasi transparent, preparando uns rolletz con os ingredients. Istos rolletz a sobén se minchan mientres se van fendo, pero tamién se pueden servir ya preparatos.
Son muit comuns como plato diario as diversas sopas de fideus. Bi ha un tipo de fideu vietnamita que ye muit gordo y que se mincha en sopas claras con trozos de tocín y verduras. A sobén as sopas de fideus se minchan ta chentar.
Bi ha tamién una gran varietat de platos a base de roz. S'acompanyan a sobén con mariscos, como o cangrillo y as gambas u bien con preparacions a base de tocín.
Bi ha muitos peixes que tienen un papel important en a cocina de Vietnam. Os peixes pueden estar de río, ya que Vietnam tien muitas cuencas fluvials, lacunas y paúls, u bien marins, debito a la luenga costa de l'este d'o país. Ye muit tipica d'a cocina vietnamita a salsa nước mắm, feita con anchoas locals que s'emplega ta condimentar muitos platos. As anchoas ta fer ista salsa provienen por un regular d'a isla de Phú Quốc, que tamién ye famosa por o suyo pebre negro.
Bi ha platos d'a cocina chinesa y francesa que fan parti d'a cocina vietnamita debito a las influencias historicas y culturals de China y de Francia.
[editar] Referencias
- ↑ Agroviet Newsletter September 2005
- ↑ World Directory of Minorities and Indigenous Peoples - Vietnam : Chinese (Hoa), UNHCR Refworld
- ↑ Vietnam (08/08). U.S. Department of State
| Estatos d'Asia |
|
Afganistán | Arabia Saudí | Armenia1 | Azerbaichán1 | Bahrein | Bangladesh | Bután | Brunei | Cambocha | Cazaquistán1 | Cischordania2 | Coreya d'o Norte | Coreya d'o Sud | Chapón | Republica Popular de China | Republica de China (Taiwan) | Chipre1 | Chordania | Echipto | Emiratos Arabes Unitos | Faixa de Gaza2 | Filipinas | Cheorchia1 | India | Indonesia | Irán | Iraq | Israel | Kirguizistán | Kuwait | Laos | Liban | Malaisia | Maldivas | Mongolia | Myanmar | Nepal | Omán | Pakistán | Qatar | Rusia1 | Singapur | Sri Lanka | Siria | Tachiquistán | Tailandia | Timor Oriental | Turquía1 | Turkmenistán | Uzbekistán | Yemen | Vietnam |
| Dependencias: Akrotiri y Dhekelia | Hong Kong | Islas Cocos | Isla Christmas | Macau | Territorio Britanico de l'Ocián Indico |
| 1 Perteneix a Europa por razons culturals y historicas, pero cheograficament ye en Asia. 2 Territorios controlatos por Israel y gubernatos por l'Autoridat Palestina. |