Atletismo

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Articlo d'os 1000
Logo olimpico de l'atletismo.

L'atletismo ye un esporte que consiste en a realización de diferents prebas d'obchectivos y actividatz diferents. Se pueden clasificar en 3 apartatos: cursas, concursos (saltos y lanzamientos) y prebas combinatas (heptatlón y decatlón) reglamentatas por l'Asociación Internacional de Federacions d'Atletismo, (IAAF por as suyas sieglas en anglés).

Atletismo proviene d'a parola griega "athlos" (αθλος) que significa luita, competencia, combate u similars.

L'atletismo ye un d'os pocos esportes practicatos de forma tradicional mundialment, tanto en l'ambito aficionato como en as numerosas competicions de totz os rans que se fan. A simplicidat y os pocos medios necesarios ta la suya practica explanican en parti iste exito. Os primers vestichios de concursos atleticos se remontan a civilizacions antigas.

Os Chuegos Olimpicos son a preba internacional más conoixita. Se celebran cada quatre anyos dende 1896 y l'atletismo ye a disciplina mas important en ells. Dende 1982, a IAAF ye l'organismo encargato d'a reglamentación, y creyó normas ta finalizar con o período amateur d'a disciplina. O primer Campionato d'o Mundo d'Atletismo s'organizó en 1983 y actualment se fan cada dos anyadas dende 1991.

Contenius

Prebas oficials[editar]

L'organismo que regula as competicions d'atletismo ye l'Asociación Internacional de Federacions d'Atletismo (IAAF) y actualment as prebas oficials determinatas por iste organismo están as siguients:

Prebas oficials a o Campionato Mundial y Chuegos Olimpicos[1]
Cursas Marcha Brincos Lanzamientos Prebas combinatas
Cursas de velocidat Cursas de meya distancia Cursas de larga distancia Obstaclos Relevos
60 m[2]
100 m
200 m
400 m
800 m
1.500 m
3.000 m[2]
5.000 m
10.000 m
Campo a traviesa
Maratón
60 m cletas[2]
100 m cletas
110 m cletas
400 m cletas
3.000 m obstaclos
4 x 100 m
4 x 400 m
20 km
50 km
Largaria
Triple brinco
Altaria
Percha
Peso
Disco
Martiello
Chavalina
Pentatlon[2]
Heptatlon
Decatlon

Competicions mes importants[editar]

Récords d'o mundo masculins[editar]

Actualizato a 20 de marzo de 2012 [3]

Usain Bolt (dreita) en a cursa d'o récord d'o mundo de 200 metros
Jürgen Schult o día d'o suyo récord d'o mundo de lanzamiento de disco.
Denis Nizhegorodov, récord d'o mundo de 50 km marcha.
Roman Šebrle, récord d'o mundo de decatlón.

Prebas olimpicas

Preba Marca Atleta/País Calendata Lugar Video
100 m
Progresión
9"58 Usain Bolt
Flag of Jamaica.svg (Chamaica)
16 d'agosto de 2009 Berlín [1]
200 m
Progresión
19"19 Usain Bolt
Flag of Jamaica.svg (Chamaica)
20 d'agosto de 2009 Berlín [2]
400 m
Progresión
43"18 Michael Johnson
Flag of the United States.svg (Estatos Unitos)
26 d'agosto de 1999 Sevilla [3]
800 m
Progresión
1'41"01 David Rudisha
Flag of Kenya.svg (Kenia)
29 d'agosto de 2010 Rieti [4]
1.500 m
Progresión
3'26"00 Hicham El Guerrouj
Flag of Morocco.svg (Marruecos)
14 de chulio de 1998 Roma [5]
5.000 m
Progresión
12´37"35 Kenenisa Bekele
Flag of Ethiopia.svg (Etiopia)
31 de mayo de 2004 Hengelo
10.000 m
Progresión
26'17"53 Kenenisa Bekele
Flag of Ethiopia.svg (Etiopia)
26 d'agosto de 2005 Bruselas [6]
Maratón
Progresión
2h17:49 Patrick Makau
Flag of Kenya.svg (Kenia)
25 de setiembre de 2011 Berlín [7]
110 m cletas
Progresión
12"87 Dayron Robles
Flag of Cuba.svg (Cuba)
12 chunio de 2008 Ostrava [8]
400 m cletas
Progresión
46"78 Kevin Young
Flag of the United States.svg (Estatos Unitos)
6 d'agosto de 1992 Barcelona [9]
3.000 m obstaclos
Progresión
7´53"63 S. S. Shaheen
Flag of Qatar.svg (Qatar)
3 de setiembre de 2004 Bruselas
Altaria
Progresión
2,45 m Javier Sotomayor
Flag of Cuba.svg (Cuba)
27 de chulio de 1993 Salamanca [10]
Percha
Progresión
6,14 m Sergey Bubka
Flag of Ukraine.svg (Ukraína)
31 de chulio de 1994 Sestriere [11]
Largaria
Progresión
8,95 m Mike Powell
Flag of the United States.svg (Estatos Unitos)
30 d'agosto de 1991 Tokio [12]
Triple brinco
Progresión
18,29 m Jonathan Edwards
Flag of the United Kingdom.svg (Reino Unito)
7 d'agosto de 1995 Göteborg |[13]
Peso
Progresión
23,12 m Randy Barnes
Flag of the United States.svg (Estatos Unitos)
20 de mayo de 1990 Weeswood [14]
Disco
Progresión
74,08 m Jürgen Schult
Flag of East Germany.svg (RDA)
6 de chunio de 1986 Neubrandenburg [15]
Martiello
Progresión
86,74 m Yuriy Sedykh
Flag of the Soviet Union.svg (URSS)
30 d'agosto de 1986 Stuttgart [16]
Chavalina Progresión [4] 98,48 m
(actual)
Jan Železný
Flag of Czechoslovakia.svg (Checoslovaquia)
25 de mayo de 1996 Jena [[17]
104.80 m (antigo) Uwe Hohn
Flag of East Germany.svg (RDA)
20 de chulio de 1984 Berlín Este [18]
20 km marcha
Progresión
1h17'06" Vladimir Kanaykin 29 de setiembre de 2007 Saransk
50 km marcha
Progresión
3h34:14 Denis Nizhegorodov
Flag of Russia.svg (Rusia)
11 de mayo de 2008 Cheboksary
Relevos
4 × 100 m
37"04 Flag of Jamaica.svg Nesta Carter
Flag of Jamaica.svg Michael Frater
Flag of Jamaica.svg Yohan Blake
Flag of Jamaica.svg Usain Bolt
4 de setiembre de 2011 Daegu [19]
Relevos
4 × 400 m
2´54"29 Flag of the United States.svg A. Valmon
Flag of the United States.svg Quincy Watts
Flag of the United States.svg H.B. Reynolds
Flag of the United States.svg M. Johnson
22 d'agosto de 1993 Stuttgart [20]
Decathlón
9.026 p Roman Šebrle 26/27 de mayo de 2001 Götzis

Prebas no olimpicas

Récords d'o mundo femenins[editar]

Marita Koch, récord d'o mundo de 400 metros lisos.

Actualizato a 20 de marzo de 2012 [5]

Prebas olimpicas

Paula Radciffe, récord d'o mundo de maratón.
Yelena Isinbayeva, récord d'o mundo de salto con percha.
Barbora Špotáková, récord d'o mundo de lanzamiento de chavalina.
Preba Marca Atleta/País Calendata Lugar Video
100 m
Progresión
10"49 Florence Griffith
Flag of the United States.svg (Estatos Unitos)
16 de chunio de 1988 Indianápolis [21]
200 m
Progresión
21"34 Florence Griffith
Flag of the United States.svg (Estatos Unitos)
29 de setiembre de 1988 Seúl [22]
400 m
Progresión
47.60 Marita Koch
Flag of East Germany.svg (RDA)
6 d'octubre de 1985 Canberra [23]
800 m
Progresión
1:53.28 Jarmila Kratochvílová
Flag of Czechoslovakia.svg (Checoslovaquia)
23 de chulio de 1983 Munich [24]
1.500 m
Progresión
3:50.46 Qu Yunxia
Flag of the People's Republic of China.svg (China)
11 de setiembre de 1993 Beijing [25]
5.000 m
Progresión
14:11.15 Tirunesh Dibaba
Flag of Ethiopia.svg (Etiopia)
6 de chunio de 2008 Oslo [26]
10.000 m
Progresión
29:31.78 Wang Junxia
Flag of the People's Republic of China.svg (China)(Etiopia)
8 de setiembre de 1993 Beijing
Maratón
Progresión
2h15´25" Paula Radcliffe
Flag of the United Kingdom.svg (Reino Unito)
13 d'Abril de 2003 Londres
100 m cletas
Progresión
12"21 Yordanka Donkova
Flag of Bulgaria.svg (Bulgaria)
20 d'agosto de 1988 Stara Zagora (Bulgaria)
400 m cletas
Progresión
52"34 Yuliya Pechonkina
Flag of Russia.svg (Rusia)
8 d'agosto de 2003 Tula (Rusia)
3.000 m obstaclos
Progresión
8´58"81 Gulnara Samitova-Galkina
Flag of Russia.svg (Rusia)
17 d'agosto de 2008 Beijing [27]
Altaria
Progresión
2,09 m Stefka Kostadinova
Flag of Bulgaria.svg (Bulgaria)
30 d'agosto de 1997 Roma [28]
Largaria
Progresión
7,52 m Galina Chistyakova
Flag of the Soviet Union.svg (URSS)
11 de chunio de 1988 Leningrado [29]
Percha
Progresión
5,06 m Yelena Isinbayeva
Flag of Russia.svg (Rusia)
28 d'agosto de 2009 Zúrich [30]
Triple
Progresión
15,50 m Inessa Kravets
Flag of Ukraine.svg (Ucraína)
10 d'agosto de 1995 Göteborg [31]
Peso
Progresión
22,63 m Natalya Lisovskaya
Flag of the Soviet Union.svg (URSS)
7 de chunio de 1987 Moscú
Disco
Progresión
76,80 m m Gabriele Reinsch
Flag of East Germany.svg (RDA)
9 de chulio de 1988 Neubrandenburg
Martiello
Progresión
79,42 m Betty Heidler
Flag of Germany.svg (Alemanya)
21 de mayo de 2011 Halle [32]
Chavalina Progresión [6] 72,28 m
(actual)
Barbora Špotáková
Flag of the Czech Republic.svg (Chequia)
13 de setiembre de 2008 Stuttgart [33]
80,00 m (antigo) Petra Felke
Flag of East Germany.svg (RDA)
9 de setiembre de 1988 Postdam [34]
Heptatlón
Progresión
7.291 p Jackie Joyner
Flag of Lithuania.svg (Lituania)
23-24 de setiembre de 1988 Seúl
20 km marcha
Progresión
1h25'08" Vera Sokolova
Flag of Russia.svg (Lituania)
26 de febrero de 2011 Sochi
Relevos 4x100 m
Progresión
41.37 Flag of East Germany.svg (RDA)
Flag of East Germany.svg Silke Gladisch
Flag of East Germany.svg Sabine Rieger
Flag of East Germany.svgIngrid Auerswald
Flag of East Germany.svgMarlies Göhr
6 d'octubre de 1985 Philadelphia
Relevos 4x400 m
Progresión
3:15.17 Flag of the Soviet Union.svg (URSS)
Flag of the Soviet Union.svg T. Ledovskaya
Flag of the Soviet Union.svg Olga Nazarova
Flag of the Soviet Union.svg Mariya Pinigina
Flag of the Soviet Union.svg Olga Bryzgina
1 d'octubre de 1988 Seúl

Prencipals atletas d'Aragón[editar]

Categoría principal: Atletas d'Aragón.

Se veiga tamién[editar]


Prebas oficials d'atletismo Athletics pictogram.svg

60 metros lisos | 100 metros lisos | 200 metros lisos | 400 metros lisos | 800 metros lisos | 1.500 metros lisos | 3.000 metros lisos | 5.000 metros lisos | 10.000 metros lisos | Meya maratón | Maratón | 60 metros cletas | 100 metros cletas | 110 metros cletas | 400 metros cletas | 3.000 metros obstaclos | 20 km marcha | 50 km marcha | Brinco de largaria | Brinco d'altaria | Triple brinco | Brinco con percha| Lanzamiento de peso| Lanzamiento de disco | Lanzamiento de chavalina |Lanzamiento de martiello | Relevos 4x100 | Relevos 4x400 | Pentatlón | Heptatlón | Decatlón

Referencias[editar]

  1. (en) Prebas oficials d'atletismo seguntes l'IAAF
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Prebas indoor
  3. Récords d'o mundo masculins seguntes l'IAAF.
  4. En o anyo 1986 se introdució un nuevo modelo de chavalina
  5. Récords d'o mundo femenins seguntes l'IAAF.
  6. En o anyo 1999 se introdució un nuevo modelo de chavalina.

Vinclos externos[editar]