Naixedero

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Naixedero d'o río Po.

O naixedero d'un río ye o puesto on s'orichina a suya corrient d'augua. Puet estar una fuent, pero a vegatas puet estar un simple puesto on rechuma l'augua. A vegatas se considera naixedero d'un río un puesto esleito por razons arbitrarias que leva augua que vien dende atros puestos més alteros. Os naixeders d'os ríos pueden estar xutos en tiempos de sequera.

Con a parabra naixedero tamién se puet dicir un puesto on sale muita augua, no necesariament l'orichen d'un río u un regallo, como o "Endize de Bocables de l'Aragonés" rechistra en ansotán. Antigament como sinonimo de naixedero en as dos acepcions debió existir tamién uello, que se troba en a toponimia teruelana sobre tot en plural y en castellán, por eixemplo en Ojos del Cabriel, acepción que se troba tamién en gascón (os Uells de Joeu d'a Val d'Arán etimolochicament son os uellos de Chupiter).

Tipos de naixeders[editar | editar código]

A més gran part d'os ríos naixen en puestos on l'augua sotorrana ye empentata a salir a la superficie d'o terreno por condicions topograficas u cheolochicas.[1] Manimenos tamién bi ha ríos que naixen on se revién una chelera.

Os naixeders como manantials on naixen os ríos pueden estar de tres tipos: en as zonas abruptas un salto d'augua, en as planas una paúl, y en as fondatas un laco.

Como eixemplo de río que naixe en un salto d'augua tenemos o río Mundo en a provincia d'Albacet.

Como eixemplo de río que naixe en una paúl tenemos o río Volga, que naixe en as Paúls de Valdai.

Como eixemplo de río que naixe en un laco tenemos o río Mississippi, que naixe en o Laco Itasca, con un manantial en o suyo fondón, pero tamién bi ha ríos que naixen en lacos on s'acumula l'augua de bells ríos més chicotz que bi desauguan, como ye o caso d'o Laco Victoria, on tradicionalment se considera que naixe o río Nilo, pero que en realidat ye una zona d'acumulación en o curso alto on desembocan diferents ríos menors.

O río Roine ye un río que naixe en una espluca adintro d'una chelera.

Torismo[editar | editar código]

Os naixeders d'os ríos grans pueden estar puestos d'intrés turistico, como ye o caso d'o Naixedero d'o río Tacho, pero tamién os naixeders de ríos chicos como o Naixedero d'o río Cuervo. En bells casos un puesto turistico se puet promocionar con o nombre de "naixedero" encara que o río naixca muito més ent'alto, como ye o caso d'o Naixedero d'o río Pitarc.

Se veiga tamién[editar | editar código]

Referencias[editar | editar código]

  1. Francisco Anguita Virella, Fernando Moreno Serrano. Procesos geológicos externos y geología ambiental. Editorial Rueda, 1993.

Bibliografía[editar | editar código]