Isla de Man

De Biquipedia
Isla de Man
Ellan Vannin
Isle of Man
Dependencia d'a Corona britanica
Flag of the Isle of Mann.svg Escudo d'a  Isla de Man
Bandera Escudo
Lema: Quocunque Jeceris Stabit
Himno: O halloo nyn ghooie
Entidat Dependencia d'a Corona britanica
Capital
 • Población
Doolish
26.218
Ciudat mas poblada Doolish
Idioma oficial Anglés y manés
Establimiento
-Establita

1765
Superficie
 • Total
 • Augua
Pos. 190
572 km²
0
Gubierno
 • Reina
Monarquía
Isabel II
Población
 • Total (1960)
 • Densidat
Pos. 201
48 441 hab.
131,2 hab/km²
PIB (nominal)
 • Total
 • PIB per capita
Pos. 182
$2.719 millons
$35.000
Zona horaria UTC
'Identificadors
 •
Internet
 • '

.im
Codigo ISO
Prefixo telefonico +44-1481
Moneda Libra esterlina
Isle of Man in Europe.svg
Miembro de: Posesión d'a Corona Britanica

A Isla de Man (Ellan Vannin en manés, Isle of Man en anglés) ye una chicota isla d'a mar d'Irlanda que forma, con a isla de Gran Bretanya, a isla d'Irlanda y atras islas, l'archipelago d'as Islas Britanicas. Perteneixe a la Corona d'o Reino Uniu (British Crown Dependency), y no depén asinas formalment d'o Reino Uniu (ni tampoco fa parte formalment d'a Unión Europea). A isla tién una superficie de 572 km² y una población de 80.000 habitants, alto u baixo. L'himno nacional ye O halloo nyn ghooie composato por William Henry Gill (1839-1923).

Parla[editar | modificar o codigo]

Tradicionalment se i charraba o manés, si bien o suyo zaguer fablant nativo morió en 1974, y agora i domina l'anglés (a tamas d'os intentos de revivir-la).

Historia[editar | modificar o codigo]

En a Edat de Fierro y en primerías de l'Edat Meya estió un territorio purament celta, encara que quan i plegoron os vikingos establioron o Reino de Man y as Islas con muita influencia d'os anglo-saxons. O sistema politico que i establioron s'alazetaba en o dito Tynwald, que hue contina existindo, esdevenindo asinas o Parlamento mas antigo d'o mundo.

Cultura[editar | modificar o codigo]

Os maneses tienen una tradición cultural mixta celta y escandinava. Se considera que Man fa parte d'as ditas Nacions celtas, con Irlanda, Cornualla, Irlanda, Bretanya, Escocia y Galas.

Esporte[editar | modificar o codigo]

A competición mas destacata d'a isla ye a TT Isla de Man, que ye una cursa motociclista considerata d'as mas periglosas d'o mundo con mas de 200 muertos mientres as suyas edicions. Ista cursa principió a fer-se en l'anyo 1907 y estió puntuable ta o Campionato d'o Mundo de Motociclismo dende l'anyo 1946 dica 1976 ininterrumpidament.

Vinclos externos[editar | modificar o codigo]


Bandera d'o Reino Unito Territorios Britanicos d'Ultramar y Dependencias d'a Corona
Territorios d'Ultramar: Anguila | Bermudas | Islas Caimán | Islas Cheorchias d'o Sud y Sandwich d'o Sud | Chibraltar | Islas Malvinas | Montserrat | Islas Pitcairn | Santa Helena (Ascensión, Tristán da Cunha) | Territorio Antarctico Britanico | Territorio Britanico de l'Ocián Indico | Islas Turcas y Caicos | Islas Virchens Britanicas

Dependencias d'a Corona: Guernési | Jèrri | Isla de Man

Bases Sobiranas: Akrotiri y Dhekelia (en Chipre)


Estaus d'Europa
Abkhasia3 | Albania | Alemanya | Andorra | Armenia2 | Artsakh3 | Austria | Azerbaichán1 | Belarrusia | Belchica | Bosnia y Herzegovina | Bulgaria | Cazaquistán1 | Croacia | Cheorchia1 | Chipre2 | Chipre d'o Norte2, 3 | Chequia | Dinamarca | Eslovaquia | Eslovenia | Espanya1 | Estonia | Finlandia | Francia1 | Grecia | Hongría | Islandia | Irlanda | Italia1 | Kosovo3 | Letonia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgo | Macedonia d'o Norte | Malta | Moldavia | Mónegue | Montenegro | Noruega | Osetia d'o Sud3 | Países Baixos | Polonia | Portugal | Reino Uniu | Rumanía | Rusia1 | San Marino | Serbia | Suecia | Suiza | Transnistria3 | Turquía1 | Ucraína | Vaticano
Dependencias: Åland | Akrotiri y Dhekelia | Chibraltar | Guernési | Isla de Man | Islas Feroe | Jèrri | Svalbard
1 Parti d'o suyo territorio ye difuera d'Europa. 2 Se troba en Asia, pero tien relacions historico-culturals con Europa. 3 Parcialment reconoixiu. 4 No reconoixito