Etiopia
De Biquipedia
|
|||||
| Lema nazional: n/d | |||||
| Inno nazional: Whedefit Gesgeshi Woude Henate Ethiopia | |||||
 |
|||||
| Capital • Poblazión • Cordenadas |
Addis Abeba 2.757.730 (2005) 9°1' N 38° 44' E |
||||
| Mayor ziudat | Addis Abeba | ||||
| Idiomas ofizials | Amarico | ||||
| Forma de gubierno | Republica federal Girma Wolde-Giorgis Meles Zenawi |
||||
| Independenzia • Calendata |
D'o Reino Unito Setiembre de 1944 |
||||
| Superfizie • Total • % augua Mugas Costas |
Posizión 26º 1.127.127 km² 0.7 5.311 km 0 km |
||||
| Poblazión • Total • Densidat |
Posizión 16º 78.529.836 (2008) 60 ab./km² |
||||
| PIB (PPA) • Total (2008) • PIB per capita |
Posizión 62º US$ 84.299 millons US$ 1122,93 |
||||
| Moneda | Birr (ETB) |
||||
| Chentilizio | Etiope | ||||
| Zona oraria • en estiu |
MSK (UTC+2) MSK (UTC+3) |
||||
| Dominio d'Internet | .et | ||||
| Codigo telefonico | +251 |
||||
| Prefixo radiofonico | 9EA-9FZ, ETA-ETZ |
||||
| Codigo ISO | 231 / ETH / ET | ||||
| Miembro de: ONU, UA | |||||
A Republica Democratica Federal d'Etiopia (amarico ኢትዮጵያ, Ityop'iya) ye un país d'Africa oriental. Muga á l'ueste con Sudán; á o norte con Eritrea e Yibuti; á l'este con Somalia e á o sur con Kenia; dende a independenzia d'Eritrea en 1993, o país no tien salida á la mar Roya. D'antis más se clamó Abisinia.
A superfizie d'o país ye de 1.127.127 km², con una poblazión de 2.757.730 abitans (2005), y una densidat de poblazión de 2,45 ab/km². Ye o segundo país d'Africa por a suya poblazión y o dezeno por a suya superfizie.
A capital d'o país ye a ziudat d'Addis Abeba.
Etiopia estió o segundo país d'o mundo en fer d'o cristianismo a suya relichión ofizial, dimpués de Cheorchia.
Contenius |
[editar] Istoria
[editar] A Preistoria
Seguntes as escabazions arquiolochicas, a rechión d'Etiopia ye una d'as más antigas poblatas en a Preistoria por l' homo sapiens, y ye posible que n'esté o suyo lugar d'aparizión, antis d'a suya espansión ta atros lugars. Tamién bi ha chazimientos arquiolochicos con restos de Hominidae, como o más conoxito, Lucy (por una canzión de The Beatles), trobata en 1974, d'una edat de 3,18 milions d'añadas. Güé os restos de Lucy se troban en o Museu Nazional d'Addis Abeba, chunto con os restos d'o Ardipithecus kadabba descubiertos en 2001 por l'antropologo etiope Yohannes Hailé-Sélassié.
[editar] Primeras zitas istoricas
Os orichens istoricos de l'autual Etiopia se troban en o reino d'Aksum, naxito arredol d'o sieglo II aC d'os contautos comerzials y d'as luitas con l'Antigo Echipto.
En o sieglo IV bels misioners cristians bi fezioron plegar o cristianismo, que esdebenió a relichión ofizial d'o reino.
O reino d'Aksum perdió parte d'o suyo esplendor cuan plegoron os musulmans ta Echipto, á fins d'o sieglo VII, y a suya espansión ta o sur por a bal d'o río Nilo.
[editar] O colonialismo europeu
Etiopia ye l'unico país d'Africa que en os sieglos XIX e XX no quedó chusmeso á o colonialismo d'os países d'Europa, e mantién a suya independenzia dende muitos sieglos; asinas, as tropas etiopes de Menelik II redotoron á o Regio Esercito italián en a batalla d'Adua (1 de marzo de 1896), mientres a Primera Guerra italo-etiope.
Sin d'embargo, bi abió una eszepción, un periodo d'ocupazión melitar d'a Italia faxista de Benito Mussolini entre 1936 e 1941. Dimpués d'a redota d'o Regio Esercito italián por l'Exerzito britanico, reforzato por tropas d'a Franzia Libre en 1941, durante a Segunda Guerra Mundial, o país recobró a suya independenzia.
Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, o Negus (o emperador Haile Selassie) recuperó o trono, con a redota d'os faxistas italians.
[editar] Derrocamiento d'a monarquía
En 1974 bi abió un golpe d'estato d'ideyas marxista-leninistas, que derrocó á Haile Selassie e a Monarquía e proclamó a Republica, con un sistema politico de ditadura en rechimen de partito unico, dirichito por Mengistu Haile Mariam. Bi abió dimpués d'atros golpes d'estato e una situazión de crisis politica por as condizions climatolochicas, a cual cosa s'agrabó con a guerra contra os independentistas eritreus.
En 1991 bi abió un golpe d'estato triunfador, e en 1992 s'independizó Eritrea.
En 1994 s'adoptó una Constituzión e un sistema politico democratico, anque en 1998 esclató una guerra con Eritrea.
[editar] Enrastres esternos
| Estatos d'Africa |
| Angola | Alcheria | Benín | Botsuana | Burkina Faso | Burundi | Cabo Berde | Camerún | Chad | Comoras | Costa de Bori | Echipto | Eritrea | Etiopia | Gabón | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea-Bissau | Guinea Ecuatorial | Kenia | Lesoto | Liberia | Libia | Madagascar | Malaui | Mali | Marruecos | Maurizio | Mauritania | Mozambique | Namibia | Nícher | Nicheria | Republica Zentroafricana | Republica d'o Congo | Republica Democratica d'o Congo | Ruanda | Sajara Ozidental | San Tomé e Prenzipe | Senegal | Seychelles | Sierra Leone | Somalia | Somalilandia | Surafrica | Sudán | Suazilandia | Tanzania | Togo | Tunizia | Uganda | Chibuti | Zambia | Zimbabue |
