Catolicismo

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca


Gtk-find-and-replace.svg Ista pachina ha menester d'una revisión por un corrector ta amillorar a suya ortografía, a suya gramatica u o suyo vocabulario.

O termin catolicismo por un regular se refiere a la doctrina u a fe d'a Ilesia Catolica, a quala comprende a todas aquellas ilesias cristianas que son en comunión con o Papa de Roma, y que acceptan a suya autoridat en materias de fe y de moral. Actualment, se divide en as siguients:

Cal decir que bi ha ilesias que no acceptan l'autoritat del Papa, pero que se consideran catolicas y emplegan iste nombre.

O termin "catolico" proviene de l'adchectivo griego καθολικός-ή-όν (katholikos), que significa "cheneral" u "universal". Iste adchectivo fue emplegato por primera vegata por Inacio, bispe d'Antioquía en l'anyo 107 ta referir-se a la ilesia cristiana no dividita (alavez) en una epistola a os cristians d'Esmirna. O primer concilio ecumenico de Nicea, confirmó iste adchectivo ta describir a la ilesia cristiana universal fundata por os apóstols de Chesucristo. Dimpués d'o Gran Scisma d'Orient, l'adchectivo se relaciona con a Ilesia Catolica Romana, encara que a Ilesia Ortodoxa y bellas ilesias protestants tamién se consideran "catolicas", en o sentito orichinal d'a parola, "universal".

Contenius

[editar] Historia d'o catolicismo

O nombre d'Ilesia catolica (u catolicismo) s'ha utilizau ta referir-se a la "Ilesia Universal" dende prencipios d'o sieglo II, ya que consta a utilización d'o termin por primera vez en as cartas d'Ignacio d'Antioquía, qui seguntes Chuan Crisostomo, habría estau ordinau por o propio Pedro.

En quantas situacions entre os tres primers sieglos d'o cristianismo, o bispe de Roma, considerau o sucesor d'o apostol Pedro, interveniba en as comunidatz ta aduyar a resolver conflictos, eixemplos estioron os papas Clement I, Víctor I y Calixto I. En os primers tres sieglos d'a suya historia, a Ilesia s'organizaba en tres patriarcas, os bispes d'Antioquía, con churisdicción sobre Siria, y mas tarde sobre Asia Menor y Grecia, Aleixandría d'a churisdicción d'Echipto, y Roma d'a churisdicción d'Occidente. Mas tarde os bispes de Constantinopla y Cherusalén s'adhibioron os patriarcas, por razons administrativas. O Primer Concilio de Nicea en l'anyo 325, consideró a o bispe de Roma como o "primus" (primero) entre os patriarcas, establindo-lo asinas en os suyos quartos, quintos y sextos canones, "seguindo a tradición antiga", encara que muitos interpretan que iste titol como o "primus inter pars" (primero entre iguals). Se consideró tamién que o patriarca de Roma poseyeba una autoridat especial a causa d'a suya relación con sant Pero, que heba muerto y estau sepultau en ista ciudat.

[editar] Ilesia Catolica apostolica romana

A Ilesia catolica apostolica romana s'extiende prencipalment en países de Europa d'o dus-oeste, Europa central y de América Latina y Africa central y en Filipinas.

Ye a ilesia cristiana con mayor extensión y a mas antiga d'as confesions cristianas, d'a quala se derivan atras ilesias autodenominadas catolicas. O suyo centro actual ye a ciudat-estau d'o Baticano, en Roma (Italia), an vive o papa, qui ye considerau por os catolicos romanos como cabeza d'o colechio d'os bispes, sucesor de San Pedro, Vicario de Cristo y Pastor d'a Ilesia. a siede papal se mudó a Aviñón, Francia, por un breu periodo de tiempo d'a Baixa Edat Meya.

[editar] Dogmas de Fe

Os dogmas catolicos son as creyencias esencials que identifican y definen o credo catolico frent a atras confesions cristianas, si bien belunas d'istas creyencias son comunas a atras denominacions cristianas (y.g. Encarnación, Trinidat). Ta un catolico o dogma ye una verdat revelada por Dios y propuesta por a Ilesia t'a creyencia d'os fidels.

Os dogmas catolicos se basan en a Biblia y en a Tradición Apostolica. Asinas como os hebreus teneban a suya tradición (que estió la base de gran parte d'os libros d'o Antigo Testamento), os catolicos creyen en a tradición apostolica transmitida de cheneración en cheneración de forma escrita y oral.

Qualques dogmas esencials d'o catolicismo son:

  • A Trinidat de Dios (i hai tres personas divinas, no tres dioses: o Pai, o Fillo y o Esprito Santo, que forman o solo Dios).
  • A Eucaristia ( o pan y o vin transformaus en o Cuerpo y a Sangre de Cristo).
  • A Inmaculada Concepción (sostiene a creyencia en que María, mai de Chesús, a diferencia de totz os de demás sers humans, no estió aconseguida por o pecau orichinal sino que, dende o primer inte d'o suyo concepción, ye dicir, d'o suyo estar personal, estió libre de tot pecau).
  • A Maternidat Divina (a Virchen ye a mai de Dios).

[editar] Sacramentos

Os catolicos reconoixen siet sacramentos, os quals creyen que estioron instituius por o mesmo Jesucristo:

[editar] Sacramentos de iniciación cristiana

[editar] Baptismo

Nominalment, a parola baltizar significa "capuzar", "introducir dentro de l'augua"; a inmersión en l'augua simboliza l'acto de sepultar a o catecumeno en a muerte de Cristo d'an sale por a resurrección con O (cfr. Rm. 6, 3-4; Col 2, 12) como nueva creyatura (2 Co. 5, 17; Ga. 6, 15) (Catecismo, n. 1214).

Entre os sacramentos, ocupa o primer puesto porque ye o fundamento de toda a vida cristiana, o portico d'a vida en o esprito y a puerta que ubre l'acceso a os atros sacramentos. Seguntes o catecismo (n. 1213), por o Baptismo os cristians son liberaus d'o pecau y recheneraus como fillos de Dios, plegan a estar miembros de Cristo y son incorporaus a la Ilesia y feitos parte d'a suya misión.

  • Santo Pavlo lo denomina fico en augua de recheneración y renovación d'o Esprito Santo (Tit. 3, 5);
  • Santo León Magno compara a recheneración d'o baptismo con o seno virchinal de María;
  • Santo Tomás, asemellau a vida espiritual con a vida corporal, veye en o baptismo a naixencia a la vida sobrenatural.
[editar] Comunión

A Sagrada Eucaristía culmina a iniciación cristiana. Os que han estau elevaus a la dignidat d'o sacerdocio real por o Baptismo y configuraus mas fundament con Cristo por a Confirmación, participan por meyo d'a Eucaristía con toda a comunidat en o sacrificio mesmo d'o Sinyor.

cal mencionar que t'o catolicismo romano a Eucaristía no represienta un simbolo sino que ye Chesucristo mesmo con o suyo cuerpo, sangre, alma y divinidat presents en a Eucaristía, a causa d'isto ye clamau O Santismo Sacramento.

[editar] Confirmación

Con o Baptismo y a Eucaristía, o sacramento d'a Confirmación constituye o conchunto d'os "sacramentos d'a iniciación cristiana", cuya unidat debe estar salvaguardada. Cal, pus, explicar a os fidels que a recepción d'iste sacramento ye necesaria t'a plenitut d'a gracia bautismal (cf OCf, Praenotanda 1). En efecto, a os baltizaus "o sacramento d'a confirmación los une mas intimament a la Ilesia y los enriqueix con una fortaleza especial d'o Esprito Santo. D'ista forma se comprometen muito mas, como autenticos testigos de Cristo, a extender y esfender a fe con as suyas parolas y as suyas obras" (LG 11; cf OCf, Praenotanda 2)

[editar] Conceptos

[editar] Os mandamientos de Dios

Os diez mandamientos: seguntes o Catecismo d'a Ilesia Catolica, adaptaus d'os libros de Exodo (20, 2-17) y Deuteronomiu (5, 6-21), son os siguients:

  1. Amarás a Dios sobre todas as cosetas.
  2. No tomarás o nombre d'o Dios en vano.
  3. Santificarás O día d'o Sinyor.
  4. Honrarás a o tuyo pai y a la tuya mai.
  5. No matarás.
  6. No cometerás actos impuros.
  7. No raparás.
  8. No devantarás falso testimonio ni mentirás.
  9. No consentirás pensamientos ni deseyos impuros.
  10. No codiciarás os bienes d'atros.

[editar] Os cinco preceptos d'a Ilesia

  1. Celebrar a eucaristía entera totz os domingos y fiestas de guardar.
  2. Confesar os pecaus mortals a o menos una vez a l'anyo, en periglo de muerte, y si s'ha de comulgar.
  3. Comulgar a o menos por Pasqua de Resurrección.
  4. Ayunar y abstener-se de minchar carne quan lo manda a Ilesia.
  5. Aduyar a la Ilesia en as suyas necesidatz.

[editar] As bienaventuranzas

  1. Bienaventurados os pobres d'esprito, porque d'ells ye o Reino d'os ciels.
  2. Bienaventurados os mansos, porque ells poseyerán a tierra.
  3. Bienaventurados os que ploran, porque ells serán aconsolaus.
  4. Bienaventurados os que tienen fame y setz de chusticia, porque ells serán *saciados.
  5. Bienaventurados os misericordiosos, porque ells aconseguirán *misericordia.
  6. Bienaventurados os puros de corazón, porque ells veyerán a Dios.
  7. Bienaventurados os pacificadors, porque ells serán clamaus fillos de Dios.
  8. Bienaventurados os acazaus por causa d'a chusticia, porque d'ells ye o Reino d'os ciels. (Mt 5:10)
  9. Bienaventurados seretz quan tos inchurien, tos acacen y digan contra vusatros toda clase de calumnias por a mía causa. Alegraos y regocijaos porque vuestra recompensa será gran en o Ciel.

Amás, se consideran as Virtutz Teologals y as Cardinals.

[editar] Virtutz teologals

[editar] Virtutz cardinals

[editar] Pecaus venials y mortals

Con base en l'anterior o catecismo d'a Ilesia Catolica reconoixe dos tipos de pecaus, veniales y mortals. Ta que un pecau sía mortal (infracción grieu que destruye a caridat de l'hombre) se requieren tres condicions: ?Ye pecau mortal o que tiene como obchecto una materia grieu (falta a un d'os 10 mandamientos) que sía cometiu con pleno conoixencia (que a persona saba que a falta ye un pecau) y deliberau consentimiento (que a persona sía conscient d'o que fa y no lo faiga baixo presión de personas u circumstancias).

O pecau venial ye una infracción lieu, que si bien no rompe a relación d'amistat de l'hombre con Dios, como lo fa o pecau mortal, sí deteriora ixa relación, y disposa a l'hombre ta cayer en pecau mortal.

[editar] Dons d'o Esprito Santo

Son siet:

Ferramientas personals
Espacios de nombres

Variants
Accions
Navego
Ferramientas
En atras luengas