Casp
De Biquipedia
|
Casp |
|||
|---|---|---|---|
|
|
|||
Santa María la Mayor d'o Pilar. |
|||
| Comunidat autonoma | |||
| Probinzia | |||
| Comarca | Baxo Aragón-Casp | ||
| Codigo postal | 50700 | ||
| Latitut Lonchitut |
|
||
| Superfizie | 503,2 km² | ||
| Altaria | 152 m. | ||
| Distanzia | 100 km enta Zaragoza | ||
| Poblazión | 8.495 ab. (2007) | ||
| Chentilizio | {{{chentilizio}}} | ||
| Ríos | {{{ríos}}} | ||
| Pachina web | {{{web}}} | ||
Casp (Caspe en castellán, Casp en catalán) ye una ziudat istorica d'Aragón, situata á 100 km á l'este de Zaragoza. Ye capital d'a comarca Baxo Aragón-Casp. Autualmén tien unos 8.500 abitants, no abendo crexito cuasi cosa en tot o sieglo XX.
Estió un important nugo de comunicazions, güe benito á menos.
A suya economía s'alazeta en o setor serbizios, a industria testil e as grans espleitazions agricolas de regano (emparadas en gran mesura grazias á la inmigrazión). Os prescos de Casp entran drentro d'a denominazión d'orichen melocotón de Calanda.
Contenius |
[editar] Istoria
O lugar ya esistiba en o periodo musulmán e se transcribe de l'arabe Qsp, Qasp u Qasb. O escritor musulmán Yaqut d'os sieglos XII-XIII en da notizia: Qasb ye un castiello (hisn) de Zaragoza.
En o sieglo XV estió seu d'o famoso "Compromís de Casp" por o cualo s'imposó a dinastía d'os Trastamara en o reino d'Aragón.
En o sieglo XX mientres a Guerra Zebil Española estió seu d'o "Consello d'Aragón", Orgán de Gubierno de l'Aragón Republicano.
[editar] Apellitos
En Casp son más frecuents os apellitos oczitans tipicament rematatos en -ac que en atros lugars de o Baxo Aragón: Albiac, Cirac.
[editar] Toponimia
O toponimo Casp, documentato en fuents andalusís como Qsp, Qasp u Qasb s'ha quiesto relazionar con a parabra arabe Casba. Sin d'embargo en aragonés esiste a parabra caspiello pa dizir "tierra suelta, petrosa, que pierde a umidat pronto", e como microtoponimo lo trobamos en Rodellar y encara Andolz replega a parabra Caspillo en o suyo glosario de parabras d'o territorio aragonés[1]. Caspiello puet tener una etimolochía relazionata con caspa e con o mozarabe gazpacho.
Bi ha muitos microtoponimos interesants que amuestran que enantes se charró l'aragonés, e n'alzan muitos carauters, como una balsa clamata saladiella, la Ifesa, Efesa de la Billa,Lastras del Pallaruelo, un puesto clamato mata lo perro, e atro trascrito como Miralpeis, parexito a los toponimos Miralpeix que se troban en a Ribagorza. Bi ha toponimos arabes adautatos á la fonetica aragonesa como Malchares Albanillos.
[editar] Almenistrazión
[editar] Alcaldes
| Lechislatura | Nombre | Partito politico |
|---|---|---|
| 1979–1983 | ||
| 1983–1987 | ||
| 1987–1991 | ||
| 1991–1995 | ||
| 1995–1999 | ||
| 1999–2003 | ||
| 2003–2007 | ||
| 2007–2011 | María Teresa Francín Piquer | Partido de los Socialistas de Aragón |
[editar] Molimentos
Cuenta con un impotant patrimonio istorico-artistico:
- Casa Barberán, protechita legalment dende o 6 d'otubre de 1979 con a suya declarazión como Bien d'Intrés Cultural.[2]
- Castiello d'o Compromís (güe esboldregato).
- Colechiata.
- Mausoleu Román de Miralpeix, güei en o nuclio urbán pero traito de Miralpeix.
- Ermita de la Malena.
- Combento de Franziscans.
- Torre de Salamanca.
Encara que muitas d'istas construzions se troban en defizient estato de conserbazión.
[editar] Enrastres esternos
Se beigan as imachens de Commons sobre Casp.- (es) Ficha d'a poblazión.
[editar] Referenzias
- ↑ Chesús Vázquez Obrador TOPONIMIA DE RODELLAR. Archivo de Filología Aragonesa Lº 36-37
- ↑ (es) Ficha d'a Casa Barberán de Caspe en a pachina web d'o Menisterio de Cultura.