Idioma catalán

De Biquipedia

Ir ta: nabego, busca
Català (Catalán)
Atras denominazions: balenzián, balear
Parlato en: Andorra, España, Franzia, Italia
Rechión: Bandiera ufficiale RAS.svg Alguer
Flag of Andorra.svg Andorra
Flag of the Balearic Islands.svg Balears
Flag of the Region of Murcia.svg Carche
Flag of Catalonia.svg Cataluña
Flag of Roussillon.svg Rosellón
Flag of Aragon.svg Francha de Lebán
Flag of the Land of Valencia (official).svg País Balenzián
Parladors: 9,5 millons
Pozisión: {{{rank}}} (Ethnologue 1996)
Filiazión chenetica: Luengas indoeuropeyas
 Italicas
  Romanzes
   Italicas ozidentals
    Galo-ibericas
     Oczitanoromanzes
      Catalán
Estatus ofizial
Ofizial en: Alguer
Andorra
Balears
Cataluña
País Balenzián
Regulato por: Instituto d'Estudios Catalans
Academia Balenziana d'a Luenga
Codigos
ISO 639-1 ca
ISO 639-2 cat
ISO 639-3 cat
SIL cat
Domini lingüístic català.png
Estensión d'o Catalán
Beyer tamién:
Idioma - Familias - Luengas d'o mundo

O catalán (català en idioma catalán) ye una luenga romanze que cuenta con unos 7,5 millons de fablanz y ye replecada por unos 10,5 millons de presonas en España, Franzia, Andorra y Italia.

Contenius

[editar] Distribuzión Cheografica

[editar] Fonetica

No diftongazión de as E y O curtas tonicas: bé, cent, cel, front, os. A O curta se conserba como O ubierta, sin d'embargo a E ubierta no deriba de a E curta tonica latina.

  • Casos que en deriba:
    • Debán de l: mel, fel, cel, gel, espelma
    • Debán de u que deriba de –d, CE, CI y TI latinas: peu, deu, preu, correu, fideu.
    • Debán de rr y r seguitas de consonán no labial: ferro, terra, papaterra, cobert, obert, hivern, merda, govern, cuadern, etern, infern, y formas rizotonicas de perdre, encertar, despertar, governar
    • Debán de grupo romanico N’R: divendres, tendre
    • Debán de u prozedén de V latina: lleu, y formas rizotonicas de llevar
  • Casos que no en deriba y deriba de E larga y I corta.
    • Debán de l: pel, estrel, candela
    • Debán de r+consonán: verd, julivert, gerra
    • Debán de grupo románico n’r: cendra
    • Palabras hereu, dèbil, pesta

Reduzión de a E y O curtas tonicas debán de yod:

  • LECTU > llit
  • MEDIU > meyo > mig
  • FOLIA > fulla
  • HODIE > HOYE > hui, avui

Caita de as bocals finals atonas, fueras de –A:

  • foc, fam, sac, teula, cadira

Caita de as consonans intervocalicas –C- debán de E e I, y -TY- debán l'azento:

  • veí, cuina, saó, raó

Palatalizazión de a L- inicial latina:

  • llop, llum, llaç

Asimilación de os grupos –MB- y –ND- en –m- y –n-:

  • Plom, Fona, Manar

Desaparizión de a -n final romanica:

  • camí, mà, graó

Soluzión –u de as consonans o grupos finals –TY-, -C debán de E e I, y -D:

  • Preu, veu, hereu, peu

[editar] Bariedaz

[editar] Enrastres esternos

Wikipedia
Ista luenga tien a suya propia Wikipedia. Puez besitar-la e contrebuyir en Wikipedia en Idioma catalán.


[editar] Mapas


Luengas romanzes
Aragonés | Arrumán | Arpitán | Asturleyonés | Benezián | Balón | Borgoñón | Catalán |
Corso incluyendo lo gallurés | Campañés | Chodigoespañol | Dalmata | Español | Franc-Comtois | Franzés
| Friulán | Gallego | Galó | Guernesiés | Istriota | Istrorrumán | Italián | Jèrriais | Ladín | Ligur | Lombardo |
Lorenés | Meglenorrumán | Napolitán | Normando | Oczitán incluindo o gascón e l'aranés | Picardo | Piemontés |
Petabín-Santonchés | Portugués | Rumanch | Rumán | Sasarés | Sardo | Sezilián |