Chunta Aragonesista

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Chunta Aragonesista
Logo Cha.png
Datos chenerals
Líder José Luis Soro
Periodo {{{periodo}}}
Establito 29 de chunio de 1986
Desaparición {{{desaparición}}}
Seu C/ Conte de Aranda, 14-16, 1º. 50003 Zaragoza
Ideyolochía Nacionalismo aragonés, socialismo
Colors Roya y negra
Ambito politico
Estato {{{estato}}}
País Flag of Aragon.svg Aragón
Comunidat autonoma {{{ccaa}}}
Rechión {{{rechión}}}
Coalición de {{{coalizión}}}
Afillatura europea Alianza Libre Europea
Afillatura internacional
Partito Politico {{{partito}}}
Chovenalla Chobentú Aragonesista
Pachina web
Web Pachina oficial

Chunta Aragonesista (CHA) ye un partito politico aragonés, que se define como nacionalista y de cuchas.

Ideyolochía[editar | editar código]

Se consideran influyitos per as esperiencias d'o movimiento socialista, d'os movimientos per a emancipación social y nacional, y d'as corrients ecopacifistas, feministas y humanistas. Ha estato un d'os partitos que más s'ha significato en a esfensa de l'Ebro y contra la politica de trascoles d'os gubiernos d'Espanya. Esfienden o dreito d'autodeterminación d'o pueblo aragonés.

A Chunta Aragonesista ye miembro de l'Alianza Libre Europea y d'a coalición europea Europa d'os Pueblos ta o Parlamento Europeu.

Organización[editar | editar código]

Asambleya Nacional[editar | editar código]

L'Asambleya Nacional (congreso) ye l'organo supremo de representación y decisión d'a Chunta. Estableix as suyas linias politicas, os suyos programas y prencipios, esleye a los miembros d'a Maya de Pleitos, a los d'o Comité Nacional y a lo president de CHA. Tiene a más a potestat de modificar as ordinacions y o reglamento d'organización d'o partito. Ye compuesta per delegatos (á lo menos uno per cada organización de comarca) y s'achunta cada tres anyos.

President[editar | editar código]

Nieves Ibeas, presidenta de CHA entre 2008 y 2012

O President ye esleito per l'Asambleya Nacional d'entre los suyos integrants, meyant sufrachio directo, secreto y libre. Atros cargos executivos de CHA son a Secretaría Cheneral y, en o suyo caso, a Vicesecretaría o Vicesecretarías Chenerals. O President designa, d'entre d'os miembros d'o Consello Nacional, a lo Secretario Cheneral que deberá estar refrendau per l'Asambleya. Tamién podrá lo President designar a un u quantos Vicesecretarios Chenerals.

Comité Nacional[editar | editar código]

O Comité Nacional ye l'organo decisorio de CHA entre Asambleyas Nacionals; asume a dirección, gubierno, administración y coordinación d'o partito. Estableix a estratechia politica seguindo as linias de l'Asambleya Nacional y apreba o presupuesto y as listas electorals. S'achunta a lo menos cinco vegadas a l'anyata. En fan parti uitanta personas esleitas per l'Asambleya en lista ubierta, o President d'o partiu y os presidents d'os Ligallos de Redolada, d'os Ligallos d'Emigración (actualment nomás que tres: Madrit, Catalunya y Valencia).

Maya de Pleitos[editar | editar código]

A Maya de Pleitos ye una mena de tribunal supremo d'interpretación d'as Ordinacions d'o partito. Ye compuesta per siet personas. As suyas funcions son a interpretación d'as Ordinacions e d'o Reglamento d'Organización, resolver sobre as obcheccions a las solicitutz d'afiliación a CHA y atras funcions de meyación, conciliación y arbitrache.

Consello Nacional[editar | editar código]

O Consello Nacional ye l'organo executivo supremo entre Comités Nacionals que endreza l'actividat d'o partiu. En son facultatz a execución d'os alcuerdos presos per a resta d'organos nacionals, a coordinación d'os de comarca, a elaboración d'o presupuesto y l'autorización d'os gastos. Ye formau per o President de CHA y deciueito consellers electos per y d'entre os miembros d'o Comité Nacional. S'achunta a lo menos una vegada a lo mes y as suyas decisions tienen carácter vinculant.

Atros organos[editar | editar código]

En zagueras cada comarca s'organiza en un Ligallo de Redolada, que funcionando en plenario se denomina Asambleya de Redolada y que o suyo organo ta prener decisions ye o Consello de Redolada. En o caso de Zaragoza, dada la cantidat de afiliaus s'ha creyato un Comité de Redolada como organo intermeyo, a imachen d'a organización nacional d'o partito. Os organos de redolada esliyen a o President comarcal, estableixen a linia d'actuación politica que se seguirá en a comarca y elaboran as listas de candidatos d'as eleccions municipals.

Os afiliatos en un mesmo municipio s'organizan a traviés de Ligallos de Lugar, que por un regular s'estructuran en un plenario denominato Asambleya de Lugar. En o caso de Zaragoza, existe un organo rector d'ista Asambleya. A más, tamién existen en a ciudat de Zaragoza Asambleyas de Vico, que canalizan a participación en un mesmo distrito municipal y refirman o treballo d'os vocals en as Chuntas de Districto.

Historia[editar | editar código]

Logo de Chunta Aragonesista dica mayo de 2009
Labordeta en un mitin de CHA

Chunta Aragonesista se constituye o 29 de chunio de 1986 como Unión Aragonesista-Chunta Aragonesista, y se declara hereva d'a tradición aragonesista de partitos de prencipios de sieglo XX como Estado Aragonés y a propia Unión Aragonesista. Bells presidents d'o partito han estato Eduardo Vicente de Vera, a concellera de Uesca Azuzena Lozano y o deputato en as Cortz d'Aragón Bizén Fuster, y Nieves Ibeas qui ostenta actualment a Presidencia Nacional.

O partito experimentó un espectacular ascenso electroal, paralelament a l'ascenso d'atras formacions chirmanas d'Espanya, como Esquerra Republicana de Catalunya, Eusko Alkartasuna u Tierra Comunera. Os suyos dos primers deputatos en as Cortes d'Aragón estión Chesús Yuste y Chesús Bernal. Actualment cuenta con quatro deputatos en a cambra lechislativa autonomica y tres concellers en o Concello de Zaragoza. Dimpués d'as eleccions municipals d'o 25 de mayo de 2003, plegó a tener 6 concellers en o Concello de Zaragoza y bi plegó a ocupar (dimpués de pactar con o PSOE) as concellerías d'Urbanismo, Esportes, Acción Social, Educación, Choventut y Infreaestructuras y Plans Integrals.

Asinas mesmo, dende 2000 dica 2008, contó con un deputato en o Congreso de los Diputados: o mayestro, escritor y cantautor José Antonio Labordeta, a fegura más conoixida d'a CHA.

Votó en 2000 contra a investidura de José María Aznar. En 2004 votó a favor d'a investidura como president d'o gubierno de José Luis Rodríguez Zapatero, anyo en o que experimentó lo suyo primer descenso urbano en as eleccions ta o Parlamento Europeu, en as que continó creixendo en o mundo rural, a tamas d'estar un partito que tradicionalment ha cullito más exitos en as ciudatz aragonesas. Se presentó a istas eleccions en a coalición Europa d'os Pueblos, chunto con ERC, EA, o PSA y atros partitos nacionalistas y verdes.

En noviembre de 2004 fació fuera a las suyas choventutz, Chobenalla Aragonesista d'o seno d'o partito, debito a un fuerte conflicto interno. O Comité Nacional ha dato o caracter d'organización chovenil a un nuevo prochecto amaneixito dende o Rolde (sectorial) de Choventut, denominau Chobentú - Jóvenes de CHA.

En 2005 fació campanya en contra d'a ratificación en referendum d'a Constitución Europea. As eleccions autonomicas de 2007, supusioron un fuerte retroceso electoral ta CHA, que perdeba un 44% d'o respaldo electoral y 5 escanyos en as Cortz (quendando-se con 4 deputatos).

Vinclos externos[editar | editar código]