Chaca
| Chaca | |||
|---|---|---|---|
| Municipio d'Aragón | |||
|
|
|||
|
Anvista de Chaca dende o Rapitán |
|||
| Entidat • País • Provincia • Comarca |
Municipio Chacetania |
||
| Superficie | 406,3 km² | ||
| Población • Total |
13,374 hab. (2010) |
||
| Altaria | 818 m. | ||
| Distancia • 75 km |
enta Uesca |
||
| Codigo postal | 22700 | ||
| Chentilicio | chaqués u chacetano/a | ||
| Ríos | Aragón y Gas | ||
| Coordenatas | 42°34’ 1’’N 0°33’ 0’’U | ||
Chaca (Jaca en castellán) ye una ciudat y municipio aragonés de Uesca, capital d'a comarca de Chacetania y d'o partito chudicial de Chaca.
Tien una población de 12.759 habitants (2007) en una superficie de 406,3 km².
Contenius |
Cheografía [editar]
Ye situata a lo norte d'a provincia, en a dentrata d'a val de l'Aragón, a la uembra d'o mont Uruel, en o Pireneu central, a 818 metros d'altaria sobre o ran d'a mar y a una distancia de 75 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.
Iste municipio ye un d'os millors puestos ta practicar os esportes d'hibierno, antimás d'estar una población de gran vitalidat.
O municipio ye dividito en 8 partes a on son distribuitos os vicos rurals de Chaca: a baixa val d'Estarrún, o Campo de Chaca a Garcipollera, Soduruel, a Val Ancha, a Val Estrecha, a Val d'Avena y a Val d'Atarés.
Historia [editar]
Claudio Ptolomeu en o Sieglo II nombra Iacca como una d'as 16 ciudatz de los vascons en a suya obra Geographikè Úphégesis, en o capítol 6, 66[1]
En tiempos d'Al-Andalus u dominación musulmana d'a Peninsula Iberica l'antiga Iacca yera despoblata u poco poblata. A principios d'o sieglo sieglo XI Chaca yera un simple castrum y no una ciudat. Un texto de 1020-1030 diz en latín d'o castro que se diz Chaca.[2]
Arredol de 1150, a mayor parte d'os habitants d'a ciudat de Chaca yeran d'orichen "franco", ye decir, occitans.[3]
Toponimia [editar]
Bi ha un vico con nombre occitán Burnau. Ye intresant o toponimo Llano de Samper, probable castellanización recient de "Plano de Sant Per".
Administración [editar]
Reparto de concellers [editar]
|
|
|||||||||
| Partito | 1979 | 1983 | 1987 | 1991 | 1995 | 1999 | 2003 | 2007 | 2011 |
| Partido Popular | - | 10 | 9 | 7 | 7 | 6 | 5 | 5 | 8 |
| Partido de los Socialistas de Aragón | 5 | 7 | 5 | 6 | 5 | 6 | 8 | 8 | 5 |
| Chunta Aragonesista | - | - | - | 1 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 |
| Partido Aragonés | - | - | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| Centro Democrático y Social | - | 0 | 1 | 1 | - | - | - | - | - |
| Unión de Centro Democrático | 10 | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Movimiento Comunista de Aragón | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Total | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 |
Alcaldes [editar]
Demografía [editar]
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2006 | 2010 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 8.964 | 9.172 | 9.209 | 10.022 | 9.582 | 10.603 | 10.265 | 10.051 | 11.076 | 10.840 | 11.398 | 12.736 | 13.374 |
Esporte [editar]
- O Club Hielo Jaca ye club esportivo aragonés con más títols.
- O fútbol ye representato por o Jacetano Club de Fútbol.
Puestos d'intrés [editar]
- Seu de Sant Per de Chaca, d'estilo romanico.
- Ciudadela.
- Viella pista de Chelo, una d'as mas antigas (data de 1972) y que ha estato scenario de muitos eventos esportivos, tanto a ran nacional como internacional;
- Nueva pista de chelo, chunto a la viella pista de chelo y construita en 2007 ta celebrar o FOJE.
- Fuerte de Rapitán, sito en un d'os tozals d'arredol de Chaca.
- O paseo d'as sernas, ye un paseyo con vistas t'a val, dende astí se i vei o río Aragón.
- Palacio de Congresos, edificio multifuncional chestionato por o Concello de Chaca.
Presonalidatz naixitas de Chaca [editar]
Categoría principal: Naixitos de Chaca.
- Rafael Andolz Canela (1926-1998), lexicografo, escritor y etnologo.
- Julián Borderas Pallaruelo (1899-1980), politico).
- Carlos Castán Usieto (1984- ), futbolista.
- Carlos Pauner (1964- ), alpinista.
- Diego Ruiz Asín (1977- ), esquiador.
Vinclos externos [editar]
Se veigan as imáchens de Commons sobre Chaca.- Concello de Chaca.
- Torismo en Chaca.
Referencias [editar]
- ↑ (Schulten 1927: 230-232)(Canto 1997)
- ↑ Antonio Ubieto Arteta Historia de Aragón. La formación territorial Anubar ediciones, 1981 pp11-13
- ↑ (es) Historia de Aragón, dirichita por Eloy Fernández Clemente, La Esfera de los Libros, Madrit, 1ª edición, ISBN 978-84-9734-722-8, pachina 269.
- ↑ http://portal.aragob.es/archelec/index.jsp
- ↑ (es) Armando Abadía Conte en a Gran Enciclopedia Aragonesa.
- ↑ (es) Enrique Villarroya Saldaña en a pachina web d'as Cortz d'Aragón.
| Municipios d'a comarca d'a Chacetania | |
|---|---|
| Aísa | Ansó | Aragüés de lo Puerto | Artieda | Bailo | Borau | A Canal de Berdún | Canfranc | Castiello de Chaca | Chaca | Chasa | Fago | Mians | Puent d'a Reina de Chaca | Salvatierra d'Esca | Santa Cilia | Santa Cruz d'as Serors | Sigüés | Val d'Echo | Villanuga |
| Lugars y vicos rurals de Chaca | |
|---|---|
| Abai | Avena | Ara | Araguás d'o Solano | Ascara | Asieso | Atarés | Acín | Badaguás | Banaguás | Baraguás | Barós | Bataraguá | Bergosa | Bernués | Bescós de Garcipollera | Binué | Botaya | Caniars | Chaca | Espuéndolas | O Fraixinal | Gracionépel | Guasa | Guasillo | Ipás | Larrosa | Latiesas Altas | Latiesas Baixas | Lerés | Martillué | Navasa | Navasiella | Novés | Orante | Osia | Puerto d'Astún | Ulle | Villanoviella | Xarlata | Yosa de Garcipollera |