Río Martín

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Martín
{{{imachen}}}
Administración
Estatos {{{estatos}}}
Territorios Flag of Aragon.svg Aragón
Cheografía
Longaria 98 km
Altaria d'o naixedero 1550 m
Naixedero Sierra de Cucalón
Desembocadura río Ebro
Hidrolochía
Superficie d'a cuenca 2110 km²
Cabal meyano {{{cabal}}} m³/s
{{{mapa}}}

O río Martín naixe en o termin municipal de Martín de lo Río, d'a cobaltera d'a Sierra de Cucalón (Teruel), d'on que tamién en naixen es ríos Segura, Fuent Ferrada, Rambla y Parras. Encara que o naixedero ye prou altero, diz que per o clima xuto d'es territorios que trescruza (montanya mediterrania) no compliega guaire auguas y, de traza parellana ta como fan altros ríos vecíns, como o río Aguas y la Uerba, fa lo suyo camín enta l'Ebro sin de prodigar-se guaire en o suyo cabal.

As estimacions d'a suya longaria en son dos, pendendo de qual criterio s'emplegue ta considerar-la; diz que quan s'evalúa o suyo corso prencipal, a lonchitut ye de 98 Km, mas que si s'aconsideran es trangos anteriors, a baixadera s'enfila dica 115 km.

En o municipio de Martín compliega es quatre afluents suyos, d'es quals en ye l'uno més important o río Segura, naixito de Segura de los Banyos, totz ells plegando-be enta un transecto muito ramificato y a on que as aportacions d'altros corsos menors tamién bi son numbrosas. Amés, d'entre es municipios de Mont Albán y Albalat de l'Arcebispe s'estendilla un Parque Cultural adedicato t'a conservación y protección d'a redolada en es aspectos naturals, cheolochicos y historicos (aintre d'éste se-bi troban chacimientos prehistoricos y poblacions prerromanas) que ye considerato Patrimonio d'a Humanidat de 1998 per mans d'a UNESCO.

En a cuenca d'o río Martín bi ha dos entibos; o Entibo d'Escuriza regula as auguas de l'afluent d'este nombre, y o Entibo de Cueva Foradada, que aproveita a foz que ubre o río Martín en a Sierra de los Moros, entre Arcaine y Oliet, dimpués de forcallo d'o río Radón con o Martín.

Calidat d'as auguas[editar | editar código]

As auguas se consideran de buena calidat dica l'aportación d'o Barranco de Mena. N'este punto se reciben os vertitos d'as actividatz meneras d'Utriellas y Escuita. En a redolata de Mont-Albán a contaminación se fa maxima, millorando en Arcaine por as aportacions de manantials que reciben a denominación de Renacimiento del Martín. En bellas epocas de l'anyata o Martín puet estar seco dica que trescurza por ixas surchencias.

Lo río Escuriza ye un d'os principals afluents d'o Martín y reculle auguas con vertitos d'actividatz meneras d'a redolata d'Estercuel.

En Arinyo, auguas enta baixo d'o forcallo d'os dos ríos se troban as surchencias més importants en cabal, aportando un augua més salata, pero dende Arinyo bi ha usos agricolas que en tot o Baixo Martín retiran augua d'o cauz y tornando esta augua contaminata. Tamién aumenta a contaminación por as auguas fecals d'os lugars que bi ha en a ribera.

En a desembocadura l'augua ye muito degradata por o redueito cabal, a salinidat y a contaminación.

Bibliografía[editar | editar código]

  • (es) Ana Falo El Martín: sus aguas. La Crida. Anuario cultural del Bajo Martín. N 2, 2005

Veyer tamién[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]


Ríos d'a cuenca hidrografica de l'Ebro
Marguin izquierda Nela · Xerea · Bayas · Zadoya · Ega · Aragón (Arga) · Arba · Galligo · Segre (Noguera Pallaresa · Noguera Ribagorzana · Cinca)
Marguin dreita Oca · Tirón · Nacheriella · Iregua · Leza · Cidacos · Alfama · Queiles · Uecha · Xalón (Xiloca) · Uerba · Chiner · Lopín · Aguas · Martín · Regallo · Guadalop · Matarranya