Río Guadalop

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Guadalop
Río Guadalop en Alcanyiz
Río Guadalop en Alcanyiz.
Administración
Estatos {{{estatos}}}
Territorios Flag of Aragon.svg Aragón
Cheografía
Longaria 160 km
Altaria d'o naixedero 2.500 m
Naixedero Villarroya de los Pinars
Desembocadura Ebro (Casp)
Hidrolochía
Superficie d'a cuenca 3.890 km²
Cabal meyano 265 m³/s
{{{mapa}}}

O río Guadalop (Guadalope en castellán) ye un afluent de l'Ebro por a marguin dreita. Naixe en Villarroya de los Pinars cerca d'o Puerto de Sollavientos, a 2.500 metros d'altaria sobre o libel d'a mar, y desemboca en l'Ebro en a ciudat de Casp dimpués d'un recorrito d'una longaria de 160 km con un cabal meyo de 265 m³/s y una superficie d'a suya cuenca hidrografica de 3.890 km². As auguas d'o río Guadalop y os afluents suyos alimentan una important agricultura de regano, con especial dedicación a o presco de Calanda. Pa regular l'augua existen diferents entibos.

Tien como afluents o río Alcherez, o río Guadalopiello y o río Mezquín.

Hidronimia[editar | editar código]

Puent medieval sobre o río Guadalop en Mirabet de la Sierra.
A cuenca hidrografica d'o río Guadalop.

L'escritor musulmán Yakut, d'os sieglos XII y XIII menciona un termin agricola (nahiya) d'a redolada de Zaragoza como Wadi al Lawh. Puet interpretar-se como río d'os lupos u d'as tablas. Tamién s'ha interpretato lo nombre a partir de l'antroponimo Lop, d'orichen romanico. Tamién i ha puesto influir la celebridat d'o Rei Lop en a formación d'o nombre, por analochía, (a zona d'este río la yeran ocupando os cristians en a suya epoca).

Os musulmans andaluces no clamaban egual a os ríos en tot o suyo recorrido, sino por tramos dependendo d'os lugars por on pasaba. Por d'encima de Calanda se clamaba río de Cutanda u Cotenda, porque Cutanda yera o nombre d'o distrito (iqlim) d'a redolada de Mas de las Matas.

S'escribe sin vocal final ya en 1181:

Los fornos e las justicias que sian al foro de Zaragoza e de los morahales de Guadalof enaca que ajan los senores a medjtate

Encara s'escribiba sin -e final en 1658, quan dimpués d'una riada u creixita de lo río en facioron un informe tetulato Acto público de relaçión berdadera de la crezida o habenida del río Guadalop .

Se veiga tamién[editar | editar código]


 
Ríos de la cuenca hidrografica de lo Guadalop
Marguin izquierda La Val | Guadalopiello
Marguin dreita Alcherez | Mezquín


 
Ríos d'a cuenca hidrografica de l'Ebro
Marguin izquierda Nela · Xerea · Bayas · Zadoya · Ega · Aragón (Arga) · Arba · Galligo · Segre (Noguera Pallaresa · Noguera Ribagorzana · Cinca)
Marguin dreita Oca · Tirón · Nacheriella · Iregua · Leza · Cidacos · Alfama · Queiles · Uecha · Xalón (Xiloca) · Uerba · Chiner · Lopín · Aguas · Martín · Regallo · Guadalop · Matarranya