| Bavaro |
Alemán |
Aragonés |
Orichen |
| Jenna; cimbrio: Jènnar |
Januar |
Chinero |
Tiengo l'orichen igual que en aragonés en o latín (mensem) jennaius, en honor a dios romano Chan. |
| Feba, Fewarar |
Februar |
Febrero |
O suyo orichen ye igual que en aragonés o latín (mensis) februarius, con o significau literal d'o mes d'a purificación. Iste yera o zaguer mes de l'antigo calendario romano. S lateinische Wort hout es öltere Hornung vadrengt. Feba is an öltere boarische Form, dej wou haintzatoch in Boarischn in Åltbayern grejsstntols vaåltet is. |
| cimbrio: Hòrnikh |
De l'alemán Hornung, en alto alemán antigo hornung, de Horn (literalment cuerno). O nombre puet fer referencia a os cuernos d'os ciervos. |
| Mirz; cimbrio: Mèertzo |
März |
Marzo |
S'orichina igual que en aragonés en o latín (mensem) martium, en honor a Marte, mes romano d'a guerra. En alto alemán antigo yera marzeo u merzo. |
| Aprül; cimbrio: Apréllen |
April |
Abril |
Tien o suyo orichen como en aragonés en o latín Aprilis (mensis), sin que a suya etimolochía sía guaire clara. Antiparti d'a palabra latina existiba l'alternativa ōstarmānōd (en bavaro actual Oustermonat, u literalment o mes de Pascua) en alto alemán antigo. Un atra variant en alto alemán antigo yera aprello, d'a que deriva a forma cimbria. |
| Mai, Moa; cimbrio: Mòajo |
Mai |
Mayo |
O suyo orichen ye como en aragonés o latín (mensis) Maius, en honor d'o dios romano Chupiter (Maius Juppiter u Chupiter o mas gran). En alto alemán antigo existiba a forma meio, d'on viene tamién a forma alternativa Moa en bavaro. |
| Juni |
Juni |
Chunio/Chunyo |
Como en aragonés s'orichina en o latín (mensis) Iunius, mes en o honor d'a diosa romana Chuno. |
| cimbrio: Prachot |
En alto alemán Brachmonat, literalment o mes d'o barbecho, estando Brachet l'antiga palabra ta o mes de chunio. Tien o suyo orichen en l'alto alemán medieval brāchōtque significa huebra, estando iste mes cuan prencipia a deixar-se descansar un campo dica l'anyo siguient. |
| Juli |
Juli |
Chulio/Chuliol |
L'orichen d'ista denominación ye como en aragonés o latín (mensis) Iulius, en honor de Chulio César. |
| cimbrio: Hubiot |
En alto alemán Heumonat, literalment o mes d'o feno, estando Heuert l'antiga palabra ta o mes de chulio. S'orichina en l'alto alemán medieval houwot, houwet, höuwet que signfica feno, estando iste o mes en que se replega o feno. |
| August; cimbrio: Agósten |
August |
Agosto |
S'orichina como en aragonés en o latín (mensis) Augustus, en honor a l'emperador romano César Augusto. En alto alemán antigo se'n deciba augusto. |
| September; cimbrio: Siban-Maanont |
September |
Setiembre |
Igual que en aragonés o suyo orichen ye o latín (mensis) September, a on septem significa siet, por estar o septimo mes de l'antigo calandario romano. A forma cimbria significa literalment septimo mes. |
| Oktower; cimbrio: Achte-Maanont |
Oktober |
Octubre |
Como en aragonés o suyo orichen ye o latín (mensis) October, a on octo significa ueito, por estar o uiteno mes de l'antigo calandario romano. A forma cimbria significa literalment uiteno mes. |
| November; cimbrio: Naüne-Maanont |
November |
Noviembre |
Tien o suyo orichen igual que en aragonés en o latín (mensis) November, a on novem significa nueu, por estar o nueno mes de l'antigo calandario romano. A forma cimbria significa literalment nueno mes. |
| Dezember |
Dezember |
Aviento |
Viene d'o latín (mensis) December, a on decem significa diez, por estar o deceno mes de l'antigo calandario romano. En alto alemán antigo existiba a variant heilagmānōd, ye decir o mes santo. |
| cimbrio: Bainacht-Maanont |
Literalment o mes de Nadal. |