Marzo
Apariencia
| Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |
| Feb - Marzo - Abr | ||||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | ||||
| Calandario d'escaicimientos | ||||||
Marzo[1] (en latín Martivs) ye o tercer mes de l'anyo en o calandario gregoriano y tien 31 días.
Yera o mes dedicato a Marte en o calandario romano y o primer mes de l'anyata, primer mes en o que podeban ninviar tropas a combatir difuera de Roma, feito que cambió cuan con motivo d'as guerras celtibericas ninvioron tropas a Numancia antes fendo encomenzar l'anyo l'1 de chinero.

En aragonés fer un orache propio de marzo en atros meses ye "marceyar".
Ditos y Mazadas
[editar | modificar o codigo]- Marzo marcero, tan pronto sol com’aguacero.
- Si marzo marceya, abril acantaleya y mayo tempesteya.
- Cuando marzo mayea, mayo marcea.[2]
- Si en marzo ya fa calor, mal anyo pa'o labrador.[3]
- «pa marzo crespillos y lardo»[4]
- «si en marzo fas esferras en to' l'anyo habrá caceras»[5]
- «en marzo no se pixa o ratón en o campo»
- «o sol de marzo s'apega como o'scarzo»
- «si truena en marzo, prepara a cuba y o mazo»[6]
- Marzo marzaba y abril espelletaba y mayo contaba as pelletas que marzo y abril sacaban.[7]
- «si quies grano, quita el cordero del trigo en marzo».
Referencias
[editar | modificar o codigo]- ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ (es) José Enrique Gargallo Gil:Los refranes meteorológicos en aragonés, en el marco de la paremiología románica, Alazet n°20, 2008, ISSN 0214-7602, p.11-31
- ↑ (es) ParemioRom (Paremiología romance: refranes meteorológicos y territorio) d'a Universidat de Barcelona
- ↑ (es) Pedro Arnal Cavero: Refranes, Dichos, Mazadas... En El Somontano Y Montaña Oscense, Prames, 2013, ISBN 978-8483213957, p.40
- ↑ (es) Pedro Arnal Cavero: Refranes, Dichos, Mazadas... En El Somontano Y Montaña Oscense, Prames, 2013, ISBN 978-8483213957, p.224
- ↑ (an) Fernando Sánchez Pitarch, Guillermo Tomás Faci: Replega de tradizión oral agüerana, Luenga & Fablas 10, Consello d'a Fabla Aragonesa, 2006, ISSN 1137-8328, pp. 33-61.
- ↑ (es) José Damián Dieste Arbués: Refranes ganaderos altoaragoneses, Instituto de Estudios Altoaragoneses, ISBN 84-86856-89-2, p.17