Sallent de Galligo
Ista fuella ye escrita en tensino.
| Sallent de Galligo | ||
|---|---|---|
| Municipio d'Aragón | ||
|
|
||
|
Casa de lo lugar de Sallent de Galligo |
||
| Entidat • País • Provincia • Comarca |
Municipio Alto Galligo |
|
| Superficie | 162,1 km² | |
| Población • Total |
1.542 hab. (2010) |
|
| Altaria | 1305 m. | |
| Distancia • 100 km |
enta Uesca |
|
| Codigo postal | 22640 | |
| Chentilicio | sallenuto/a mestizo/a |
|
| Parroquial • Diocesi •Arciprestato |
Bispau de Chaca Biescas |
|
| Ríos | Galligo y Aguas Limpias | |
| Coordenatas | 42°46’ 1’’N 0°19’58’’U | |
Sallent de Galligo (en castellán Sallent de Gállego), tradicionalment Sallent, ye un municipio aragonés situato en a capecera d'a Val de Tena (comarca de l'Alto Galligo y provincia de Uesca) chunto a lo entibo de Lanuza, baixo a Penya Foratata. Iste municipio muga con Francia en O Portalet.
Posata en o cobalto d'a Val de Tena, a 1.305 m., baixo ra Penya Foratata, ye ra capeza d'a albala municipal, que encluye a ros lucars de Fornigal, Lanuza y Portalet y as Entidatz Locals Menors de Tramacastiella, Sandiniés y Escarriella.
Contenius |
[editar] Toponimia
Sallent ye un toponimo recurrent en a toponimia aragonesa y catalana.
En a microtoponimia de Sallent bi ma muitos casos de -ch- en cuenta de -ll- que indican una fase lingüistica con presencia de sonitos cacuminals comparables a la che vaqueira, sobretot en o sufixo -iello, que se presenta como -iecho, -iacha, ecetra. O toponimo troniecho ye intresant tamién porque Alvin Kuhn lo relaciona con o latín THRONUS d'o catalán trona ("predicadera") y o castellán trono ("cadiera reyal").
[editar] Historia
Citata por primera vegata en 1279, Sallent, con 66 fuegos en 1488, yera en a Edat Meya a población mes gran d'a Val de Tena, anque os suyos repuis proceden de muito enta zaga como lo contrimuestran bells remenches megaliticos trobatos en comarcas amanatas.
A o largo d'a suya historia Sallent ha dato a o Reino d'Aragón ilustres presonaches como Chuan de Lanuza, chusticia d'Aragón asinas como atros nueu chusticias, siet virreis, doctors, catredaticos, canonches, deputaus d'o Reino aragonés, chefes militars y presonaches como Fermín Arrudi (o Chigant Aragonés), en epoca más recient.
[editar] Molimentos
- Ilesia gotica de Nuestra Sinyora de l'Asumpción y retablo mayor (sieglo XVI). Construita a expensas de Chuan de Lanuza, Chusticia d'Aragón y Virrei de Valencia, Catalunya y Sicilia, estió ro suyo artifice Chuan de Segura autor asinas mesmo d'a seu de Balbastro y d'a Colechiata d'Alquezra, en o que sobresale o suyo polito retablo mayor d' estilo gotico plateresco, obra de Chuan de Moreto, Pietro Lasaosa y Miguel de Peñaranda. Consta de 16 tablas, con quantas tallas muito valiosas y pinturas sinyatas por Martín García. A ilesia ye protechita legalment dende 2001 con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural.[1]
- Puen Meyeval (sieglo XVI).
- En a Plaza mayor podemos alufrar o triple arco romanico y en tot o conchunto almirar as suyas politas casas solariegas adornatas con escutos, puertas, balcons, finestras..... asina como posar-nos en o Mentidero, curioso puesto d'arroclada d'os lugarencos, a alufrar a polita anvista d'a nuestra comarca.
[editar] Demografía
| Sieglo XV | Sieglo XVI | Sieglo XVII | Sieglo XVIII | Sieglo XIX | Sieglo XX |
|---|---|---|---|---|---|
| 70 fuegos | 70 fuegos | 90 fuegos | 96 fuegos | 586 hab. | 575 hab. |
[editar] Administración
[editar] Reparto de concellers
|
|
|||||||||
| Partito | 1979 | 1983 | 1987 | 1991 | 1995 | 1999 | 2003 | 2007 | 2011 |
| Partido Popular | 3 | ||||||||
| Partido de los Socialistas de Aragón | 3 | ||||||||
| Partido Aragonés | 2 | ||||||||
| Chunta Aragonesista | 1 | ||||||||
| Total | 9 | ||||||||
[editar] Alcaldes
| Lechislatura | Nombre | Partito politico |
|---|---|---|
| 1979–1983 | ||
| 1983–1987 | ||
| 1987–1991 | ||
| 1991–1995 | ||
| 1995–1999 | ||
| 1999–2003 | ||
| 2003–2007 | ||
| 2007–2011 | José Ignacio Urieta | |
| 2011–2015 | Jesús Eugenio Gericó Urrieta | Partido Popular |
[editar] Presonalidatz naixitas de Sallent de Galligo
Categoría principal: Naixitos de Sallent de Galligo.
[editar] Fiestas, Cultura y espectaclos
- Virchen d'as Nieus (5 d'agosto)
- L'Aponderación d'a Santa Cruz (14 y 15 de setiembre)
- Festival Pireneus Sur (2º quincena de chulio), festival de mosica que se celebra en Lanuza
- Premio de Relatos "Luis del Val" (anyal, ta obras en aragonés y castellán)
[editar] Enrastres externos
Se veigan as imáchens de Commons sobre Sallent de Galligo.- (an) Sallent de Galligo.
[editar] Referencias
| Municipios d'a comarca de l'Alto Galligo | |
|---|---|
| Biescas | Candarenas | Oz de Tena | Pandicosa | Samianigo | Sallent de Galligo | Yebra de Basa | Yesero |
| Lugars d'o municipio de Sallent de Galligo | |
|---|---|
| Escarriella | O Fornigal | Lanuza | Sallent | Sandiniés | Tramacastiella |