O Fornigal

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
O Fornigal
Localidat d'Aragón
O Fornigal, Alto Galligo, Uesca.jpg
Anvista d'O Fornigal
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
 • Municipio
Lugar
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Alto Galligo
Sallent de Galligo
Población
 • Total

134 hab.
Altaria 2.250 m.
Distancia
 • 105 km

enta Uesca
Codigo postal 22640
Chentilicio fornigalense
Parroquial
 • Diocesi
 •Arciprestato

Chaca
Biescas

O Fornigal (Formigal en castellán) ye un lugar d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Sallent de Galligo. Ye formato por a urbanización anexa a la estación d'esquí de Aramón Formigal.

Molimentos[editar | editar código]

A ilesia d'O Fornigal ye prerromanica d'o sieglo XI y d'antis más perteneixeba a lo lugar de Basarán, dende a on fue trayita. A suya pila baptismera yera d'a ilesia de Ruesta d'o sieglo XII y a pila de l'augua bendita d'o sieglo XVII d'a ilesia de Ciellas. Tamién bi ha una pintura d'o sieglo XIV de l'armita de Basarán.

Toponimia[editar | editar código]

Diz a falordia que en as montanyas a on hue ye O Fornigal viviban d'antis más fornigas blancas que protecheban a la diosa Culibillas filla d'Anayet y Arafita. Moros quereba casar-se con Culibillas y miró de secuestrar-la, pero as fornigas cubrioron antis a la diosa t'amagar-la. Muitas d'ellas fuoron amortatas por Moros que yera asabelo enoyato y d'ista forma apareixió a nieu en O Fornigal.

Culibillas agradeixita se ficó un punyal en o peito t'acubillar a las fornigas que heban sobrevivito y asinas ye como apareixió lo forato d'a penya Foratata. Se diz que encara puet sentir-se chunto a lo forato lo traquito d'o corazón de Culibillas.

Un microtoponimo quasi homonimo Formigal se troba en Vidallé (Ribagorza). O mesmo Alvaro Galmés de Fentes dudaba que os toponimos Formigal, Fornigal se remontasen a las fornigas, y suposaba que yeran derivatos de FORMA que habrían confluito con os de FORMICA por asociación etimolochica. En tota a peninsula bi ha muitos toponimos derivatos d'o latín FORMA, dica en vasco on se troba como orma u borma y orichina l'antroponimo Ormaechea. Juan J. Guillén Calvo en 1981 consideraba que o toponimo se remonta a las fornigas pero li clama l'atención que o que ell conoixe como Formigal con m contrasta con as formas d'a parla viva actual tensina:

Para el nombre de la hormiga alternan en el habla viva fornica, forniga y orniga

O filologo Javier Terrado Pablo planteya a hipotesi de fer remontar este toponimo a lo latín FORMIVA (FORMA + sufixo -iva) y con epentesi antihiatica posterior d'a -g- dimpués como observa en lo toponimo Beniformiga (Eivissa), relacionato en etimolochía con Puiformiu (Pallars Sobirán).


Lugars d'o municipio de Sallent de Galligo
Escarriella | O Fornigal | Lanuza | Sallent | Sandiniés | Tramacastiella