Idioma asturiano
| Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |
| Asturiano asturianu | ||
|---|---|---|
| Atras denominacions: | bable | |
| Parlau en: | ||
| Rechión: | ||
| Etnia: | Asturianos | |
| Parladors:
• Nativos: |
550.000
• 100.000 | |
| Posición: | {{{clasificación}}} (Ethnologue 1996) | |
| Filiación chenetica: | Indoeuropea Luenga italica |
|
Estatus oficial | ||
| Oficial en: | Garra país | |
| Luenga propia de: | {{{propia}}} | |
| Reconoixiu en: | {{{reconoixiu}}} | |
| Regulau por: | Academia de la Llingua Asturiana | |
Codigos | ||
| ISO 639-1 | ||
| ISO 639-2 | ast | |
| ISO 639-3 | ast | |
| SIL | ast | |
L'asturiano[1] (asturianu) ye una luenga romance fablata en o Prencipau d'Asturias, y fa parte d'o conchunto Astur-Leyonés con o mirandés y con o leyonés. Seguntes estimacions lo charran 550.000 personas en Asturias, y 100.000 d'ixas personas lo tienen como primera luenga y 450.000 como segunda.
As parlas asturianas se distribuyen en as tres brancas dialectals de l'astur-leyonés.
As parlas d'Asturias y muga con Portugal se conservan menos influitos por lo castellano que en Leyón u Cantabria, pero tamién son mas trestallatos en parlas locals de distribución chicota por arcaísmos y fenomenos muito locals.
Por razons historicas y demograficas, o estandar lingüistico se basó en os dialectos centrals de Asturias. Bi ha una gramatica de l'asturiano, un diccionario d'a luenga asturiana y unas normas ortograficas de l'asturiano, que no coinciden con as feitas pa o mirandés y o leyonés, que dende bels puntos de vista costituirían con l'asturiano una mesma luenga astur-leyonesa.
Referencias
[editar | modificar o codigo]- ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
| Variants y denominacions de l'astur-leyonés en diferents demarcacions administrativas. | ||
|---|---|---|
| Asturiano | Leyonés | Mirandés | Montanyes u cantabro | ||
| Luengas romances | ||
|---|---|---|
| Aragonés | Arrumano | Astur-leyonés | Castellano | Catalán | Corso incluindo o gallurés | Chudeocastellano | Dalmata | Emilián-romanyol | Francés incluindo o diasistema d'as luengas d'oïl con o Borgonyón, Campanyés, Franco-Contés, Galó, Lorenés, Normando (Guernesiés, Jèrriais y Anglo-normando), Petavín-Santonchés, Picardo y Valón | Francoprovenzal | Friulán | Gallego | Istriot | Istrorrumano | Italiano | Ladino | Ligur | Lombardo | Meglenorrumano | Napolitán | Occitán incluindo o gascón y l'aranés | Piemontés | Portugués | Rumanche | Rumano | Sardo incluindo o sasarés | Siciliano | Veneciano | ||