Macizo de Perdiguero

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Macizo de Perdiguero
Massif de Perdiguère
Pico Perdiguero 1.jpg
Macizo de Perdiguero
Cheografía
Cordelera Pireneu axial
Sector {{{sector}}}
{{{tpran}}} {{{ran}}}
Maxima altaria 3.222 m, Tuca d'el Perdiguero
Cimas importants
Largaria
Amplaria
Superficie
Vértiz cheodesico
Subsistemas {{{subsistemas}}}
Administración
Estau
País Flag of Aragon.svg Ribagorza, Aragón
Flag of Occitania.svg Alta Garona y Altos Pireneus Occitania.
'
Cheolochía
Edat Paleozoico
Materials Rocas plutonicas
Tipo {{{tipo}}}
Mapa
Perineu Aragonés (orografía).png
Montanya.svg

O macizo de Perdiguero (en francés massif de Perdiguère u massif du Luchonnais) ye un macizo d'os Pireneus, situau entre os departementos franceses de l'Alta Garona y os Altos Pireneus en a rechión d'Occitania, y a provincia de Uesca en Aragón. Ye situau por tanto en a muga entre Aragón y Francia, asinas como en a divisoria d'auguas entre as compleganzas d'a Garona, que desaugua en l'Atlantico en a versant norte, y de l'Ebro, que lo fa en a Mediterrania en a versant sud.

Tien unas midas de 19 km de largaria por 15,5 km d'amplo, y remata en a tuca d'el Perdiguero a 3.222 metros. Ye o cinqueno macizo más alto d'os Pireneus dimpués d'os macizos de Maladeta (3.404 m), Pocetz (3.375 m), As Tres Serols (3.355 m) y Camachibosa (3.298 m). Chelochicament parlando, debiu a la naturaleza plutonica d'as suyas rocas y d'a suya posición central en a cordelera, o macizo de Perdiguero fa parti de'a zone axial d'os Pireneus[1].

Toponimia[editar | modificar o codigo]

O nombre d'as montanyas, d'os ibons y atros accidents cheograficos, tien a sobén orichens locals:

As montanyas, a vegadas, pueden tener dos nombres diferents en función d'os habitants de cada versant, como a tuca de Cllarabida que se diz tamién Pouchergues.

O pireneísmo, en o sieglo XIX, aportó nombres oficials a tot lo que se diferenciaba una mica en cada crencha. Apareixen alavez muitos nombres d'ista epoca en picos de más de 3.000 m, altaria simbolica en os Pireneus. En son eixemplos:

Bellas cimas fuoron nombradas en homenache a pireneistas d'ixa epoca:

Cheografía[editar | modificar o codigo]

O macizo se situa en a linia d'a crencha d'as más altas cimas d'os Pireneus, constituyindo a linia divisoria d'auguas d'as dos versants d'a cordelera. A muga entre Aragón y Francia s'estableixe en ista linia natural, y o macizo ye situau en a parti sud en o municipio aragonés de Benás en o estremo norte d'a provincia de Uesca, y en as comunas francesas de Lodenvièla, en os Altos Pireneus, y d'Òu y Banyeras de Luixón en Comenche en o estremo sud d'o departamento de l'Alta Garona.

O macizo ye muito mas estendillau por a cota occitana que por l'aragonesa. En efecto, en a cota aragonesa o macizo baixa dreitament dende a linia d'a crencha pa formar as versants d'a vall d'Estós y de l'alta vall de Benás, fueras d'una zona triangular entre istas dos vals, a on trobamos os suyos picos en territorio aragonés. En a cota occitana, o macizo s'estendilla más de 10 km a o norte, y tien a-saber-los ibons, fruito d'os antigos culs, como o cul de Crabioles, asinas como cheleras, como a d'el Sellant de la Vaca, amán d'as crenchas altas. Totz istos relieus son de grandaria modesta y representan as restas d'o zaguer periodo glaciar en os Pireneus.

O pico de la Madera, chusto a l'ueste d'a tuca de Cllarabida, marca a muga occidental d'o macizo, dillá prencipia o macizo de Vachimala. A o declive d'o relieu s'une una cesura cheolochica a on se pasa de rocas plutonicas a sedimentarias. En a cota este a linia d'a crencha en a muga baixa lentament y s'une a o macizo de Benás que ye de feito l'antena noreste d'o macizo de la Maladeta.

Prencipals picos[editar | modificar o codigo]

Pico Altaria (metros)
Tuca d'el Perdiguero 3.222
Tuca de Lliterola 3.132
Tuca de Gorgs Bllancs 3.129
Tuca Roya de Lliterola 3.121
Tuca de Crabioles 3.116
El Sellant de la Vaca 3.110
Tuca de Malpás 3.109
Pico Lézat 3.107
Tuca d'el Sellant de la Vaca 3.071
Pico d'eths Picholes 3.065
Gran Quayrat 3.060
Tuca d'el Portillón d'O 3.050
Tuca de Rabadá 3.045
Tuca de Navarro 3.043
Pico Camboué 3.043
Tuca de Cllarabida 3.020
Pico Belloc 3.008
Tuca d'el Bom 3.006
Pico Saint-Saud 3.003
Pico de Hourgade 2.964
Pico des isclots 2.922

Referencias[editar | modificar o codigo]

  1. (fr) Cartes géologiques de France. Bureau de recherches géologiques et minières
  2. (fr) Marcellin Bérot, La toponymie
  3. (fr) Au pays des 2500 lacs. Confédération Pyrénéenne du Tourisme


Macizos, sierras y sarratos d'o Pireneu axial
Macizos Anayet | Beret | Boí | Bosost | Camachibosa | Canigó | Cinco Villas | Infiernos | Maladeta | Orri | Panticosa | Perdiguero | Pico Moros | Pocetz | Puigmal-Costabona | Puig Pedrós-Port Negre | Quinto Real | Oroz-Betelu |
Sierras Albera | Arenyo | Areta | Arros | | Artiguell | Baga d'en Ferrant | Balmeta | Catllar | Sierra Cavallera | Condiana | Corronco | Costabona | Eracuri | Espals | Esquella | Estella | Faitús | Fembra Morta | Gisbert | Liena | Lozaire | Lauset | Mandoegui | Marqués | Montseny de Pallars | Monteixo | Negra | Orri | Sierra Pelada | Peranera | Puig d'els Bufadors | Ruisou | Roda | Saloria | Sandaruelo | Sant Martí | Santa Ana | Tuta | Valleta