Sistema Iberico
| Sistema Iberico | |
|---|---|
| Situazión d'o Sistema Iberico en a peninsula | |
| Cheografía | |
| Cordelera | {{{cordelera}}} |
| Sector | {{{sector}}} |
| {{{tpran}}} | {{{ran}}} |
| Maxima altaria | 2.316 m, Moncayo |
| Tucas importants | Moncayo, Peña Cebollera, Pico San Lorenzo, Penyarroya |
| Largaria | 500 km |
| Amplaria | 100 km |
| Superficie | 40.000 kmkm² |
| Subsistemas | Sierra de la Demanda, Picos d'Urbión, Sierra Ministra, Sierra d'Albarrazín, Monts Universals, Serranía de Cuenca, Sierra de Chabalambre |
| Administración | |
| Estato | |
| País | |
| ' | |
| Cheolochía | |
| Edat | |
| Materials | |
| Tipo | Orochenesis |
O Sistema Iberico ye una cordelera d'altaria meya que situada en o cabo noreste d'a Meseta Central d'a Peninsula Iberica. Os suyos picos más importants son o Moncayo (2.313 m), o San Lorenzo (2.262 m), o Pico Urbión (2.228 m), o Chabalambre (2.020 m) y o Penyarroya (2.024 m), o Cerro Calderón (1837 m), y o Penyagolosa (1813 m). I naixen ríos como lo Tacho, o Duero, o Guadalaviar, o Xúcar u o Cabriuel. Iste sistema desalparta la meseta central d'a depresión de l'Ebro.
A Cordelera Iberica ye compuesta de feito por tota una serie de sierras o catenas montanyosas que, con dirección cheneral Norueste-Sudeste (NW-SE) (sobretot en o sector norte, cambeyando enta l'este dende Teruel), que se troban en a rechión central-oriental d'a Peninsula Iberica dende Burgos (Macizo de la Demanda), dica Castellón-Valencia. Ye una zona que en o Mesozoico yera o marguin oriental d'o Macizo Iberico u Meseta, asinas tien en os sedimentos suyos, facies someras de plataforma a continentals.
Perteneixe a las Catenas Alpinas, y igual que os Pirineus y as Catalanides se plegó en bellas fases d'a orochenia d'o mesmo nombre, a causa d'a rotación d'a Placa Iberica y converchencia con a Placa Euroasiatica, pero con muita influencia de fallas anteriors que existiban ya en o zocalo herzinico.
Parte d'o releu actual plano ye por a erosión finiterciaria, (superficies d'erosión), y por a formación de fosas tectonicas (como a d'o Xiloca), en o rift abortato que bi heba en Europa Occidental en o Miocén Superior y Pliocén.
En o tercio norueste a cordelera s'alza de sopetón con aliniacions cerenyas y tiercas como a Demanda (2033 m), Urbión (2235 m) y Cebollera (2147 m) .
En o tramo meyo u part central se divide en dos brancas: branca castellana y branca aragonesa, a os dos costatos d'a depresión de Calatayú-Teruel u Depresión Lonchitudinal Iberica.
En o sector oriental, y dende o Mayestrato, totas as aliniacions estructurals quedan tallatas por un sistema de fallas escalonatas de dirección quasi norte-sur paralelas a la costa que funden a cordelera baixo a mar. Os vulcans d'Els Columbrets y Cofrentes son asociatos a estas fallas.
Bibliografía [editar]
J. Vilá Valentí, L Solé Sabarís, Manuel Terán. Geografía general de Espanya. Ariel Geografía. 1194
Vinclos externos [editar]
Se veigan as imáchens de Commons sobre Sistema Iberico.