Captura fluvial

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Un río ye capturato por un d'atro que tien mayor poder d'incisión sobre la roca

Se diz captura fluvial a un fenomeno hidrografico en lo que a erosión remontant d'un río puet ubrir una breca en o cauz d'atro río (d'alto u baixo perpendicular a lo primero) capturando las suyas auguas y deixando-lo escabezato, sin de caudal. Lo cauz resultant prene una cheometría tipica de codo de captura.

Encara que a captura ye una conseqüencia natural y directa d'a erosión remontant, os procesos que la pueden facilitar son:

Ye un proceso que se desvién en periodos de tiempo curtos, de l'orden de decenas u centenars de mils d'anyatas.

Capturas fluvials fuera d'a Peninsula Iberica[editar | editar código]

  • En os Andes tamién s'obserba prou bien como a cuenca pacifica se fa més gran a costa d'a cuenca atlantica, y fa que i haiga problemas politicos entre Archentina y Chile, que facioron en o pasato una muga coincidindo con a divisoria d'auguas o muga de vesant.
  • Tamién bells afluents d'o Gangas fan una mayor erosión remontant que os afluents d'o Bramaputra, y d'esta traza en bells millons d'anyatas i habra muitas capturas fluvials en un Himalaya més baixo.
  • Alemanya bi ha casos pareixitos como o sumidero d'o Danubio.
  • En o marco d'o neocatastrofismo en cheolochía agora s'interpreta que as auguas d'a cuenca alta d'o río Nilo, (que enantes desauguaban en o río Niger pasando por l'actual Laco Chad), empecipioron a desauguar ta o Mediterranio quan en a Crisi Mesiniense quasi se secó y bells ríos y ramblas locals aumentoron o suyo poder d'erosión remontant por tener un nivel de base més baixo.

Capturas fluvials en a Peninsula Iberica[editar | editar código]

En a Peninsula Iberica bi ha conoixencia de muitos casos de capturas fluvials, estando intresants os casos de l'Alberche, o Xúcar y o Ter.

Cauturas fluvials en os Pireneus[editar | editar código]

Como eixemplo de captura flubial en o contexto de karstificazión d'os Pireneus, en tenemos un buen eixemplo en o forau d'es aigualluts, por on cuela quasi tota l'augua d'a parte alta d'o río Esera y torna a salir en os Güells de Joeu en l'Artiga de Lin, (Val d'Arán, en a cuenca d'o río Garona). Con o tiempo se fará un tunel natural como agora en Zugarramurdi pero més gran, y con o tiempo a Val de Benás fará parte d'a cuenca d'o río Garona.

Capturas fluvials en a cuenca de l'Ebro[editar | editar código]

  • Ye un caso bien conoixito como a cuenca d'o río Xalón (afluent de l'Ebro) se fa mes gran a costa d'as cuencas d'o ríos Tajo[1] y Duero.
  • Un río Queiles mes chicot que actual se fació mes luengo por erosión remontant y capturó a suya cuenca alta con as suyas fuents que d'antes desauguaban ta La Uecha.
  • Manimenos La Uerva capturó por erosión remontant una part de la compleganza de Xalón plana y plena de sedimentos terciarios d'a Cuenca de Calatayú y Mont-albán[2].
  • I ha habito un caso de captura fluvial entre as cuencas altas d'o río Algars y os ríos Ulldemó y Matarranya. Un río Algars menos luengo pero con mes poder erosivo capturó as suyas fuents actuals, que d'antes desauguaban ta o Matarranya en Bezeit por o curso baixo de l'Ulldemó.
  • Tamién como en o marco d'o neocatastrofismo como s'ha dito d'o río Nilo, por o conoixencia d'a Crisi Mesiniense, en a que quasi se secó a Mar Mediterrania, agora se puet leyer atra interpretación d'a evolucion d'a Cuenca de l'Ebro en publicacions no especializatas. Seguntes esta nueva interpretación l'antiga cuenca sedimentaria que i heba en l'actual Depresión de l'Ebro empecipió a desauguar enta o Mediterranio precisament en ixe piso d'o pliocén, quan por baixar o libel d'a mar aumentó a enerchía d'os ríos y ramblas d'a vesant mediterrania y lur erosión remontant, capturando a la fin a cuenca de l'Ebro, que empecipió a vuidar-se. Tradicionalment siempre s'ha interpretato que ixe proceso d'apertura t'o Mediterranio se produció por causas tectonicas en o marco d'a formación de cuencas succesoras y fallas dimpués d'a orochenia alpina.
  • No ye seguro, pero la forma de "codo de captura" que prene lo río Guadalop en Aliaga ("val tuerta" en arabe) fa pensar que fa millons d'anyatas lo río Guadalop capturase por l'este parte de la cuenca alta de lo río Martín.

Referencias[editar | editar código]

  1. (es) Eumenio Ancochea Soto, Francisco Anguita Virella, Fernando Moreno Serrano: Geología Procesos Externos. Editorial Edelvives, 1990. pp 83
  2. (es) Prensa Diaria Aragonesa: Los ríos de Aragón. El Río Huerva. El Periódico de Aragón, Diputación General de Aragón, 2005, p 52