Cherbe

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Iste articlo tracta sobre Cherbe, que ye un lugar de l'Aínsa-Sobrarbe. Ta lo municipio historico se veiga Cherbe y Griébal.
Cherbe
Localidat d'Aragón
01.Cherbe vista.jpg
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
 • Municipio
Lugar
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Sobrarbe
l'Aínsa-Sobrarbe
Población
 • Total

20 hab. (2009)
Altaria 686 m.
Distancia
 • 115 km
 • 5 km

enta Uesca
enta l'Aínsa
Codigo postal 22330

Cherbe (Gerbe en castellán y oficialment) ye un lugar aragonés d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, en a provincia de Uesca y comarca d'o Sobrarbe. A suya población ye de 20 habitants (2009[1]).

O lugar el forman dos vicos deseparaus; lo un más alto ye lo más antigo, conservando una estructura de casas pretas d'entre ellas, en una sola carrera, que fa pensar en usos potencialment defensivos en tiempos n'habe. Ye en l'alto á on se troban as casas más antigas d'a localidat, que tradicionalment heban guardau as chumineras tradicionals y bells elementos arquitectonicos relacionaus con as supersticions comarcals, como espantabruixas y pirols en os lenaus. En l'actualidat, qualques d'as casas antiguas han gosau cambear d'estructura, rehabilitando-se y cambeando os lenaus tradicionals de lenastras por tillaus de tellas, con el que s'han suprimido ixes elementos.

O vico baixo ye más nuevo y menudo. Se va gosar estructurar-lo á redol d'a ilesia de Sant Miguel, d'o sieglo XVI, á partir d'a segunda metat d'o sieglo XIX tan como se i puede leyer en as fronteras d'as casas que el componen. O vico d'a ilesia se troba en a marguin dreta d'o camín d'acceso, deseparau bells 25 u 30 metros d'as primeras casas d'o vico viello y tansament amagau por una arbolera que dificulta d'envistar a ilesia conforme i arriba uno. Isto fa pensar que orichinalment a ilesia hese puesto estar exenta a la estructura d'a población.

A desparte d'os dos vicos, tamién i ha en a localidat un casal fuerte, con a estructura tipica que teneban ixe tipo de construccions en o Sobrarbe en o sieglo XVI, y que habió de perteneixer á bella familia adinerada de Cherbe. O casal, millor a man d'o vico viello anque deseparau d'él, se troba no obstante amagau por os árbols d'una marguin por el que no se'l gosa veyer quan se dentra en a localidat. Iste edificio, deshabitau de fa ya decadas, con as puertas rebentadas y que amenaza d'espaldar-se de forma inminent, tiene una torre defensiva exenta que en realidat ye más alta que no la d'a ilesia, con puerta propia ta dentrar-ie y aspilleras en a segunda y tercera planta por á on que se podeba disparar en caso d'ataque.

Una altra edificación singular de Cherbe ye l'«aventador», un d'es más grans d'o Sobrarbe, que no ye si que una estructura obierta a dos vientos y con tellau en a que se i aventaba la palla en o tiempo d'a trilla. Actualment, se troba rehabilitada y con a incorporación d'una barana ta'l canto que mira a la Cinca, sirve bien como mirador cara á l'entibo de Mediano.

Cheografía[editar | editar código]

Cherbe ye situato a 686 metros d'altaria sobre o nivel d'a mar, a una distancia de 5 km de l'Aínsa, a capital d'o suyo municipio, y a 125 km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

Tradicionalment, se trobaba en un recuesto dencima d'a confluencia d'o río d'A Nata en a Cinca, por lo solo puesto por á on se desaugua la cuenca norte d'A Fueva cara t'a Cinca, en a baixant d'o sarrato que desepara La Fueva d'a Cinca que ya fa parte d'a valle d'iste zaguer río y atorgando-le buena visibilidat sobre a ribera de Mediano y posición estratechica contra l'acceso en A Fueva por o congosto d'As Natas. En l'actualidat, por a construcción de l'entibo de Mediano que en os anyos de mutas precipitacions arriba dica bells metros debaixo d'as primeras casas d'a localidat, no se puede decir si que se troba en a ribera de lo dito entibo, á on que i desemboca La Nata.

Historia y demografía[editar | editar código]

Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye de 1052 (encara que diz que a identificación no ye segura), recullita en a obra d'Eduardo Ibarra y Rodríguez Documentos correspondientes al reinado de Ramiro I (1034-1063), en Colección de documentos para el estudio de la Historia de Aragón, I (Zaragoza, 1904), y decumenta nomás a variant Ierpe.[2]


Evolución demografica
1992 1994 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
- - - - - - 19 19 23
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
25 21 22 22 22 19 20 - -
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 -
- - - - - - - - -
1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE.

Monumentos[editar | editar código]

  • Ilesia de San Miguel, d'o sieglo XVI.
  • Casal fuerte con torre defensiva.
  • L'«aventador», construcción agricola concarada con os vientos d'a valle d'a Cinca.

Imáchens[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]

Referencias[editar | editar código]


Lugars d'o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe
L'Aínsa | l'Arcusa | Arro | Bagüeste | Banastón | As Bellostas | Buil | Bruello | Camporretuno | A Capana | Castellaz | Castillón de Sobrarbe | Chabierre d'o Elsón | Cherbe | Coroniellas | O Coscollar | Cosculluela de Sobrarbe | O Elsón | La Escapa | Frontinyán | Gabardiella | Griébal | Guaso | A Lecina | Liners | Mesón de Cosculluela | Mondot | Moriello de Tou | A Pardina | Pauls de Sasa | Pelegrín | Plampalacios | Puivalleta | La Ripa | Os Rials | O Sarrastanyo | Sarratiars | Sarratiello | O Sarrato | Sasa de Surta | A Torre | A Torriciella | Tou | Usana