Aragonés bergotés
| Bergotés | |
|---|---|
|
|
|
| Localización cheografica | |
| Territorios | val de Broto |
| Lugar(s) principal(s) | Torla, Broto, Oto, Guasa, Sarvisé, Ayerbe de Broto, Asín, Yosa, Linars, Viu y Fraixén. |
O bergotés ye a parla local aragonesa que se charra en a val de Broto: Torla, Broto, Oto, Guasa, Sarvisé, Ayerbe de Broto, Asín, Yosa, Linars de Broto, Viu de Linars y Fraxén.
Conserva, como l'aragonés de valle de Vio, as diftongacions -ia- y -ua- d'as "e" y "o" curtas latinas. Isto ye un arcaísmo que en l'aragonés preliterario que se produciba dende a Chacetania ta la Ribagorza.
Bi ha repuis d'a evolución d'a -LL- enta sonitos cacuminals tipo -ts, -t-, -ch-, -s- (analogos a la che vaqueira de l'asturián), pero que no ye -ch- como en tensino, ye -t-. Esto lo trobamos muito asobén en a toponimia: Cotata ("collata"), Vate ("val").
Os articlos son o, os, a, as como en aragonés cheneral, pero con a diferencia que os convive con es, y que en posición intervocalica tenemos ro, ros, ra, ras, (evolución d'a -LL- latina enta -r- coincidindo con o gascón: ILLA > ra en bergotés, era en gascón).
[editar] Eixemplos
- COSTA > cuasta, (cuesta en aragonés cheneral).
- BONU > buano (bueno)
- TEMPU > tiampo (tiempo),
- QUAESITU > quiasto (quiesto)
- PONTE > puande (puent).
- cingleto
- vetieto: vetiello
- mandiata
- bertubieto
- baixa ta ro patio (ortograficament baixa ta lo patio)
| Dialectos de l'aragonés | ||
|---|---|---|
| Aragonés meridional | Aragonés oriental | Aragonés occidental | Aragonés central | ||