Idioma dalmata

De Biquipedia

Ir ta: nabego, busca
Dalmata
Altras denominazions:
Parlato en: Croazia, Montenegro
Territorios: Costa d'a Mar Adriana
Parladors:
  • Luenga materna:
  • Altros:
Amortata
  • -
  • -
Clasificazión:
Filiazión: Indoeuropeya

  Luenga italica
   Luenga romanica
    Dalmata

Estatus ofizial
Luenga ofizial en: Republica de Ragusa
Regulato per: Sin de regular
Codigos de a luenga
ISO 639-1 dengún
ISO 639-2 roa ("Romanzes, atras")
SIL dlm
Se beiga tamién:
Filo indoeuropeu

O dalmata ye una luenga romanze amortata n'o sieglo XIX, charrata á o largo d'as costas de Dalmazia por os deszendients d'a poblazión romanizata d'a probinzia romana de Dalmazia.

Ye una luenga més parexita a lo italián que a lo rumán, e a diferenzia d'este no tien sostrato daco-trazio. Sin d'embargo en bellas publicazions orichinarias de Rumanía u Croazia lo describen como una branca d'o rumán e dica confunden os dalmatas con os morlacos e istriorrumans. A razón ye que en Rumanía bellas autoridaz academicas consideran l'arrumán, istrorrumán e meglenorrumán como dialeutos d'o rumán, ofizial en Rumanía e no tienen güena conoxenzia d'a espezifizidat e de l'orichen d'o dalmata. En o caso de bels academicos crobates relazionar os dalmatas con os morlacos ye situar lur presenzia en Dalmazia posterior a los eslabos e e considerar-los plegatos dende o interior d'os Balcans e no como a poblazión natiba preeslaba de Dalmazia.

[editar] Istoria

O dalmata ye una luenga muerta dende o sieglo XIX. En Zadar o benezián sustituyó pronto a lo dalmata, que duró més en a Republica de Ragusa, autual Dubrovnik, plegando dica o sieglo XV, cuan lo sustituyó o crobata. En Veglia o italián benezián e sobre tot o crobata sostituyoron a lo dalmata de tot en 1898 cuan morió o zaguer parlant.

[editar] Tuota nuester

Tuota nuester, che te sante intel sil,
sait santificuot el naun to.
Vigna el raigno to.
Sait fuot la voluntuot toa, coisa in sil, coisa in tiara.
Duote costa dai el pun nuester cotidiun.
E remetiaj le nuestre debete,
coisa nojiltri remetiaime a i nuestri debetuar.
E naun ne menur in tentatiaun,
miu deleberiajne dal mal.


Luengas romanzes
Aragonés | Arrumán | Arpitán | Astur-Leyonés | Benezián | Balón | Borgoñón | Catalán |
Corso incluyendo lo gallurés | Campañés | Chodigoespañol | Dalmata | Español | Franc-Comtois | Franzés
| Friulán | Gallego | Galó | Guernesiés | Istriota | Istrorrumán | Italián | Jèrriais | Ladín | Ligur | Lombardo |
Lorenés | Meglenorrumán | Napolitán | Normando | Oczitán incluyendo l'aranés | Picardo | Piemontés |
Petabín-Santonchés | Portugués | Rumanch | Rumán | Sasarés | Sardo | Sezilián |