Idioma dalmata
De Biquipedia
|
|
|
|---|---|
| Altras denominazions: | |
| Parlato en: | Croazia, Montenegro |
| Territorios: | Costa d'a Mar Adriana |
Parladors:
|
Amortata
|
| Clasificazión: | |
| Filiazión: | Indoeuropeya Luenga italica |
| Estatus ofizial | |
| Luenga ofizial en: | Republica de Ragusa |
| Regulato per: | Sin de regular |
| Codigos de a luenga | |
| ISO 639-1 | dengún |
| ISO 639-2 | roa ("Romanzes, atras") |
| SIL | dlm |
| Se beiga tamién: Filo indoeuropeu |
|
O dalmata ye una luenga romanze amortata n'o sieglo XIX, charrata á o largo d'as costas de Dalmazia por os deszendients d'a poblazión romanizata d'a probinzia romana de Dalmazia.
Ye una luenga més parexita a lo italián que a lo rumán, e a diferenzia d'este no tien sostrato daco-trazio. Sin d'embargo en bellas publicazions orichinarias de Rumanía u Croazia lo describen como una branca d'o rumán e dica confunden os dalmatas con os morlacos e istriorrumans. A razón ye que en Rumanía bellas autoridaz academicas consideran l'arrumán, istrorrumán e meglenorrumán como dialeutos d'o rumán, ofizial en Rumanía e no tienen güena conoxenzia d'a espezifizidat e de l'orichen d'o dalmata. En o caso de bels academicos crobates relazionar os dalmatas con os morlacos ye situar lur presenzia en Dalmazia posterior a los eslabos e e considerar-los plegatos dende o interior d'os Balcans e no como a poblazión natiba preeslaba de Dalmazia.
[editar] Istoria
O dalmata ye una luenga muerta dende o sieglo XIX. En Zadar o benezián sustituyó pronto a lo dalmata, que duró més en a Republica de Ragusa, autual Dubrovnik, plegando dica o sieglo XV, cuan lo sustituyó o crobata. En Veglia o italián benezián e sobre tot o crobata sostituyoron a lo dalmata de tot en 1898 cuan morió o zaguer parlant.
[editar] Tuota nuester
Tuota nuester, che te sante intel sil,
sait santificuot el naun to.
Vigna el raigno to.
Sait fuot la voluntuot toa, coisa in sil, coisa in tiara.
Duote costa dai el pun nuester cotidiun.
E remetiaj le nuestre debete,
coisa nojiltri remetiaime a i nuestri debetuar.
E naun ne menur in tentatiaun,
miu deleberiajne dal mal.
| Luengas romanzes | ||
|---|---|---|
| Aragonés | Arrumán | Arpitán | Astur-Leyonés | Benezián | Balón | Borgoñón | Catalán | Corso incluyendo lo gallurés | Campañés | Chodigoespañol | Dalmata | Español | Franc-Comtois | Franzés | Friulán | Gallego | Galó | Guernesiés | Istriota | Istrorrumán | Italián | Jèrriais | Ladín | Ligur | Lombardo | Lorenés | Meglenorrumán | Napolitán | Normando | Oczitán incluyendo l'aranés | Picardo | Piemontés | Petabín-Santonchés | Portugués | Rumanch | Rumán | Sasarés | Sardo | Sezilián | |
||