Uruguai

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
República Oriental del Uruguay
Bandera d'Uruguai Escudo d'Uruguai
(En detalle) (En detalle)
Lema nacional: Libertat u Muerte
Himno nacional: Orientales, la Patria o la tumba
Situación d'Uruguai
Capital
 • Población
 • Coordenatas
Montevideo
1.325.968 (2004)
34º 53′ S 56º 10′ O
Mayor ciudat Montevideo
Idiomas oficials Espanyol
Forma de gubierno Republica democratica
José Mujica Cordano
Independencia
 • Declarata
 • Reconoixita
De Brasil
25 d'agosto de 1825
28 d'agosto de 1828
Superficie
 • Total
 • % augua
Mugas
Costas
Posición 88º
176.220 km²
1,5%
1.564 km
660 km
Población
 • Total
 • Densidat
 • Densidat
Posición 128º
3.415.920 (2005 est.)
19 ab./km²
19 hab/km²
PIB (PPA)
 • Total (2005)
 • PIB per capita
Posición 91º
USD 32.885 millons
USD 9.619
Moneda Peso ($, UYU)
Chentilicio uruguayo, uruguaya / Oriental
Zona horaria
 • en Verano
UTC-3
UTC-2
Dominio d'Internet .uy
Codigo telefonico +598
Prefixo radiofonico CVA-CXZ
Codigo ISO 858 / URY / UY
Miembro de: ONU, OEA, Mercosur, CSN, ALADI, SELA

A Republica Oriental de l'Uruguai ye un país d'America d'o Sud. Muga a o norte y a l'este con Brasil, a l'ueste y sudueste con Archentina (mugas: río Uruguai y río d'a Plata) y a o sudeste con l'Ocián Atlantico.

A suya población ye de 3.415.920 habitants (2005) en una superficie de 176.200 km², con una densidat de población de 19 hab/km². Ye o segundo estato mas chicot d'America d'o Sud, dezaga de Surinam.

Ye a segunda nación más chicota d'America d'o Sud y ye una d'as más estables politicament y economica. Politicament, dende a suya independencia o 25 d'agosto de 1825 (de Brasil, que heba ocupato ista antiga colonia espanyola), Uruguai ye una Republica, estando l'actual president José Mujica Cordano. A capital y prencipal ciudat d'Uruguai ye a ciudat Montevideo, a o canto de l'Ocián Atlantico.

Uruguai fa parte de quantas organizacions internacionals: ONU, OEA, Mercosur, CSN, ALADI, SELA. A suya moneda ye o peso uruguayo, y a luenga oficial d'o país ye o castellán.

O suyo clima templato y as suyas abundant plevias distribuitas mientres toda l'anyada favoreixen que un 75% d'o territorio uruguayo siga formato por pratos y un 25% por selvas, habendo-se desenvolicato asinas l'agricultura y as pasturas t'a ganadería, que son as prencipals actividatz economica d'o país, que tien poquetz recursos enercheticos y meneros. Tien tamién poqueta industria, mas que mas industria papelera, de fabricación de cemento y tamién industria petroquimica.

Estió un territorio a on os colonizadors espanyols no plegoron dica o sieglo XVIII, encara que se troba a o canto de l'Ocián Atlantico, y ixo mas que mas ta evitar a expansión portuguesa dende a suya colonia de Brasil. A tamas d'ixo, Montevideo esdevenió un activo competidor de Buenos Aires en zaguerías d'o rechimen colonial. Mientres as Guerras napolionicas se i producioron invasions de tropas d'o Exercito britanico, y o territorio continó con a suya fidelitat a la potencia colonial quan en 1810 os archentins proclamoron a suya independencia, estando invadito o país en 1816 por os portugueses y quedando adhibito dimpués a o Imperio de Brasil dica a independencia uruguaya con aduya d'o Reino Unito en 1830.

Cheografía[editar | editar código]

Gnome-searchtool.svg
Ta más detalles, veyer l'articlo Cheografía d'Uruguaiveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].
Imachen de satelite d'Uruguai
Mapa fisico d'Uruguai

Con una superficie terrestre de 176.215 km² - d'os que 175.016 km² son a suma total d'os departamentos y 1.199 km² comprenden a suma d'os lacos artificials d'o Río Negro -, exerce amás a suya sobirania sobre quantas islas en o río Uruguai, con un total de 105 km²; 16.799 km² d'auguas churisdiccionals (río Uruguai, río de la Plata y lacuna Merín) y una aria de mar territorial de 125.057 km². A o suyo arredol, Uruguai mantiene dos disputas territorials con Brasil sobre os territorios conoixitos como Ilha Brasileira y Rincón de Artigas, que ocupan una aria de 237 km². L'aria total d'o territorio uruguayo encluye 318.413 km².[1]

O relieve ye vinculato a o sud, a las tierras d'as Pampas y ye constituyito por amplas planas ondulatas y plenas de tozals de poqueta altaria conoixitos como cuchillas. As mas importants son as que perteneixen a la Cuchilla de Haedo y a la Cuchilla Grande. O suyo punto mas alto ye o tozal Catedral, con 514 m.

A cuenca hidrografica mas important ye a d'o río Uruguai, que se fa servir como vía de comunicación con os atros países vecins. A compleganza d'o Río de la Plata ye formata por ríos de curso curto. A cuenca d'a lacuna Merín a integren os ríos Yaguarón, Tacuarí y d'atros.

O clima ye templato a o sud y subtropical a o norte d'o país, as plevias son abundants y se reparten entre primavera-verano y agüerro. O 75% d'o territorio ye terreno de pastos. As selvas son escasas (25% d'o territorio).

Organización administrativa[editar | editar código]

Uruguai ye dividito en decinueu departamentos:

Divisions administrativas d'Uruguai
Departments of Uruguay (map).png
Departamento Capital Superficie (km²) Población (2005)
Flag of Artigas Department.png Artigas Artigas 11 928 km² 078 019
Bandera de Canelones.svg Canelones Canelones 4536 km² 0485 240
Banderadecerrolargo.jpg Cerro Largo Melo 13 648 km² 086 564
Bandera del Departamento de Colonia.svg Colonia Colonia del Sacramento 6106 km² 0119 266
Flag of Durazno Department.png Durazno Durazno 11 643 km² 058 859
Flag of Flores Department.png Flores Trinidad 5144 km² 025 104
Flag of Florida Department.png Florida Florida 10 417 km² 068 181
Flag of Lavalleja Department.png Lavalleja Minas 10 016 km² 060 925
Maldonado Department Coa.png Maldonado Maldonado 4793 km² 0140 192
Montevideo Department Coa.png Montevideo Montevideo 530 km² 01 325 968
Flag of Paysandu Department.png Paysandú Paysandú 13 922 km² 0113 244
Flag of Rio Negro Department.png Río Negro Fray Bentos 9282 km² 053 989
Flag of Rivera Department.png Rivera Rivera 9370 km² 0104 921
Bandera del Departamento de Rocha.svg Rocha Rocha 10 551 km² 069 937
Flag of Salto Department.png Salto Salto 14 163 km² 0123 120
Flag of San Jose Department.png San José San José de Mayo 4992 km² 0103 104
Flag of Soriano Department.png Soriano Mercedes 9008 km² 084 563
Tacuarembo Department Coa.png Tacuarembó Tacuarembó 15 438 km² 090 489
Bandera TyTres.jpg Treinta y Tres Treinta y Tres 9529 km² 049.318
Total¹ 175 016 km² 03 241 003

¹ No encluye a suma d'o lagos artificials d'o río Negro (1.199 km²). [1]

As ciudatz prencipals son Montevideo, Las Piedras, Punta del Este, Ciudad de la Costa, Salto, Paysandú y Fray Bentos.

Cultura[editar | editar código]

Esporte[editar | editar código]

O esporte en Uruguay tién muita importancia en a sociedat estando un d'os paises d'a sudamerica pioners en practicar bells esportes como o fútbol, o boxeyo, o golf, a natación y o waterpolo. Actualment os esportes mes practicatos son o fútbol o baloncesto y o rugby.

Referencias[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]


Estatos d'America d'o Sud
Archentina | Bolivia | Brasil | Chile | Colombia | Ecuador | Guyana | Paraguai | Perú | Surinam | Uruguai | Venezuela
Dependencias: Aruba | Cheorchias d'o Sud | Curaçao | Guayana Francesa | Islas Malvinas | Sandwich d'o Sud | Sint Maarten