Castiello de Lobarre

Castiello de Lobarre
Anvista d'o castiello de Lobarre.
Situación cheografica
Estato	{{{estato}}}
País	{{{país}}}
{{{tpdivisión}}}	{{{división}}}
Situación	Lobarre, Plana de Uesca, Uesca, Aragón
Adreza	{{{adreza}}}
Coordenatas
Diocesi	{{{diocesi}}}
Advocación	{{{advocación}}}
Culto	{{{culto}}}
Orden	{{{orden}}}
Rector	{{{rector}}}
Vicario parroquial	{{{vicario1}}}
2.º Vicario parroquial	{{{vicario2}}}
Mosen	{{{mosen}}}
Propietario	{{{propietario}}}
Administrador	{{{administrador}}}
Director	{{{director}}}
Coste	{{{coste}}}
Vesitable	{{{vesitable}}}
Altaria	{{{altaria}}}
Pisos	{{{pisos}}}
Amplaria	{{{amplaria}}}
Largaria	{{{largaria}}}
Superficie	{{{superficie}}}
Diametro	{{{diametro}}}
Aforo	{{{aforo}}}
Altaria s.r.m.	{{{altaria srm}}}
Atras	{{{atras dimensions}}}
Alcance	{{{alcance}}}
Iluminación	{{{iluminación}}}
Potencia	{{{potencia}}}
Arquitectura
Tipo	{{{tipo}}}
Estilo	Romanico
Función	Defensibo, administración territorial
Catalogación	{{{catalogación}}}
Materials	{{{material}}}
Construcción
Construcción	sieglos X-XIII, dencima d'una antiga fortaleza romana
Fundador	{{{fundador}}}
Inicio	{{{inicio}}}
Fin	{{{fin}}}
Inauguración	{{{inauguración}}}
Destrucción	{{{destrucción}}}
Arquitecto	{{{arquitecto}}}
Incheniero estructural	{{{incheniero estructural}}}
Incheniero de servicios	{{{incheniero de servicios}}}
Incheniero civil	{{{incheniero civil}}}
Atros	{{{atros}}}
Premios	{{{premios}}}	<div style="position: absolute; z-index: 2; top: %; left: 65.3%; height: 0; width: 0; margin: 0; padding: 0;"> Castiello de Lobarre Situación de Castiello de Lobarre en Espanya
Pachina web	{{{web}}}

O castiello de Lobarre (castillo de Loarre en castellán) ye un castiello meyeval aragonés, en o municipio de Lobarre, comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca. O castiello, a man d'a ciudat d'Ayerbe, ye a fortaleza en estilo romanico mas important d'Aragón y de tota Espanya, y fue declarata Molimento Nacional en 1906. Construito en os sieglos X-XIII, dencima d'una antiga fortaleza romana, o suyo estato de conservación ye perfecto (de fueras d'una parti d'epoca d'o rei de Navarra Sancho Garcés III Lo Gran, amás antiga d'o castiello), y ye considerato internacionalment como uno d'os millors eixemplos d'arquitectura civil d'estilo romanico en Europa. Bellos autors dicen que ye por a suya posición o mas impresionant de toz (os castiellos) d'Espanya.

Dende as suyas almenas, ye vesible tota a Plana de Uesca, y a suya función yera a protección d'os territorios d'o reino d'Aragón en as marguins d'o río Galligo y de l'antiga bía romana de Zaragoza ta Biarn, que trescruza la plana que bi ha a o suyo piet antis de dentrar en o curso d'o Galligo. Yera afrontato por o castiello musulmán de Boleya (castiello de Boleya), que esfendeba as planas agricolas d'o norte de Uesca de l'abance d'o reino d'Aragón, y que resistió a la suya ocupación por o reino d'Aragón dencluso dimpués d'a cayita d'a ciudat de Uesca.

O castiello de Lobarre ye construito dencima d'un pueyo de piedra calsinera, sin d'alazetz. Asinas, no se li puet fer a zapa d'os alazetz, y ista ye una d'as suyas qualidaz esfensibas. O edificio principal ye rodiato por una muralla con as suyas torres, y o suyo aspecto externo ye o d'una construcción homochenia, encara que i haiga esviellamientos dende os suyos orichens. Asinas, trobamos repuis romans u islamicos, encara que tan integratos en o conchunto d'o edificio que o suyo aspecto externo ye unitario y homochenio. Seguntes diz en a suya obra sobre a Historia de l'arte l'historiador José Pijoan:

o castiello de Lobarre fue construito en un periodo d'orichinalidat creyadora.

O castiello teneba tamién una función relichiosa, y i teneba dos ilesias construitas una dencima de l'atra, estando a que se troba en a parte inferior d'antis de 1095, quan se gravó un epitafio en as suyas paretz, y a superior ye tamién d'o siglo XI. As dos ilesias son de nau unica. Parte d'as suyas esculturas son obra d'escultors formatos en o taller d'as obras d'a Seu de Sant Per de Chaca, encara que atras partes escultoricas tienen influencia d'artistas de Provenza.

Anvista cheneral d'o castiello de Lobarre y d'a plana de Uesca a o suyo piet.

Historia d'o castiello de Lobarre

As primeras noticias d'o castiello son d'o sieglo XI, en un texto en o qual o rei d'Aragón Sancho Garcés III Lo Gran cede o castiello a Lope Sánchez, encara que os alazetz d'o edificio son muit anteriors, d'epoca d'o Imperio Román u mesmo d'os ibers. En ixas envueltas, o castiello de Lobarre yera a posición mas abanzata d'o reino contra l'Islam, que lo conquerió en o sieglo XI encara que fue reconquiesto en 1070 por o rei Sancho Remíriz.

Anvista d'o castiello de Lobarre.

En 1071 Sancho Remíriz cedió o castiello a monches agostins, quan encara no existiban ni a Orden d'o Espital ni a Orden d'o Temple, decisión que aprebó o Papa Alexandro II. Ye fácil que a decisión se prenese ta fer esdevenir a o castiello o centro d'as operacions melitars ta la reconquiesta d'a propia ciudat de Uesca, setio que prencipió en 1094, y tamién ta la reconquiesta d'Ayerbe en 1083. Antiparte, tamién se diz que en o castiello de Lobarre i yera o cuerpo de Sant Demetrio, un santo venerato por a ilesia cristiana d'o Imperio Bizantín y que teneba un caracter meyo melitar meyo relichioso, a quala cosa casaba muit bien con o mesmo caracter mixto d'o castiello de Lobarre; Os repuis de Sant Demetrio se troban encara hue depositatos en una arqueta en estilo romanico, que yera en o castiello encara que hue ye en Lobarre. Quan se prencipió a construcción d'o monesterio en o interior d'o recinto fortificato d'o castiello, se miraba de construir d'un edificio relichioso de gran importancia, o primero d'o reino, més gran que as chicotas ilesias construitas dica allora en Aragón, y més gran que o monesterio de Sant Chuan d'a Penya u mesmo que o primer monesterio de Mont Aragón.

Luego d'a conquiesta de Uesca, o castiello de Lobarre quedó dividito: en tanto que patrimonio reyal, yera o rei d'Aragón qui nombraba os suyos tenients, encara que dende o punto d'anvista d'a hierarquía relichiosa dependeba de l'abadía de Mont Aragón (l'actual castiello de Mont Aragón), a man d'a ciudat de Uesca.

Antiparte, en o sieglo XIII o castiello estió uno d'os centros de resistencia en as rebelions d'a nobleza d'Aragón contra o rei Chaime I d'Aragón, y iste monarca confió a guarda d'o castiello a os caballers d'a Orden d'o Hespital, que li yeran fidels.

O castillo de Lobarre, en una anvista dende o suyo piet.

Quan en 1410 morió sin de sucesión o rei Martín I, teneba o castiello Antón de Luna, que yera uno d'os partidarios d'a succesión d'a Corona d'Aragón en a presona de Chaime II d'Urchel, o candidato no esleito en o Compromís de Casp en 1412, que esleyó a Ferrando de Trastamara. Antón de Luna, luego d'a redota d'o suyo candidato, fació esdebenir o castiello de Lobarre o centro d'a suya resistencia armata a o nuevo rei, contratando a mercenarios angleses y gascons ta esfender o castiello, encara que fuyó a o reino de Navarra luego d'a suya redota. Sindembargo, en o castiello resistiba a suya chirmana (u prima y aimant, según atras fuents), Violant de Luna, abadesa d'o monesterio cisterciense de Trasobars, que heba albandonato con gran escandalo d'o suyo tío, o Papa Benedet XIII d'Abinyón; o castiello cayó nomás en 1413 dimpués d'un largo setio.

En 1468 o castiello de Lobarre fue incorporato ya ta cutio ta o patrimonio reyal. Antiparte, en a localidat que heba naixito a o suyo piet, Lobarre, ya bi heba tamién una ilesia, perdendo asinas o castiello no nomás a suya función melitar sino que tamién a suya función relichiosa. Asinas, o castiello fue abandonato.

Bibliografía consultata

• (es) Monreal y Tejada, Luis: Castillos medievales en Espanya, Lunwerg editores, S.A., Barcelona, 1999, ISBN 84-7782-597-1

Vinclos externos

• Se veigan as imáchens de Commons sobre Castiello de Lobarre.
• (es) Pachina web oficial de l' Asociación de Amigos del Castillo de Loarre.
• (es) O Castiello de Lobarre en a web de Castillos de Aragón.
• (es) Besita birtual d'o castiello de Lobarre.