Bristón

Bristón^[1] (Bristol, /ˈbrɪstəl/ en anglés y ofizialment) ye una ziudat portuaria d'Anglaterra, capital d'a rechión d'o Surueste d'Anglaterra‎ y d'o condato de Bristón. Dende a suya creyazión, a ziudat ye intimament unita á lo suyo puerto, a razón por a cual esdebenió istoricamet a segunda ziudat d'o reino d'Anglaterra por a suya poblazión (encara que en os años 1780 la superoron Liverpool, Manchester y Birmingham).

A suya poblazión ye de 416.400 (estimazión de 2007) en una superfizie de 110,00 km², con una densidat de poblazión de 3.785,47 ab/km².

[editar] Cheografía

Briston ye situato á canto d'o río Avon, d'o estuario d'o río Severn (o estuario d'o Severn) y d'o canal de Briston, que ye parte d'a mar Zelta y de l'Ozián Atlantico. A suya altaria ye de 11 metros denzima d'o ran d'a mar.

[editar] Etimolochía

En anglés antigo, a ziudat se clamaba Brycgstow, ye dezir, a ziudat d'o puent.

[editar] Istoria

Dimpués d'a conquiesta normanda d'Anglaterra en 1066, en Bristón se construyó uno d'os más importants castiellos construyitos por o nuebo rei Guillén I d'Anglaterra ta controlar o país, en a desembocadura d'o río Avon. Á o canto d'o suyo puerto, crezió a ziudat, que dende o sieglo XII estió una pieza important en o comerzio maritimo con Irlanda en trescruzando a mar d'Irlanda. En 1247 se construyó un nuebo puent y la ziudat encara crezió más á escape, dica esdebenir en o sieglo XIV a terzera ziudat d'Anglaterra, dezaga de Londres y York. Sin d'embargo, a ziudat perdió muitos d'os suyos abitants en a epidemia de peste negra en 1348-1349. En a Edat Meya yera famosa por a suya industria testil, con os clamatos en aragonés paños de Bristón.^[1]

En 1542, a ziudat de Bristón plegó á la categoría de ziudat, y l'antiga abadía de San Agostín, adedicata á San Agostín d'Ipona, esdebenió a seu de Bristón. D'antis más, en 1497, de Bristón eba partito ta lo suyo biache á America John Cabot. Dende o sieglo XVI, a burguesía d'a ziudat teneba muitos benefizios economicos d'a suya finanziazión d'os piratas angleses que atacaban o trafico mercantil español con as suyas colonias americanas. Dimpués, Bristón esdebenió, con Liverpool, uno d'os prenzipals zentros d'o comerzio anglés d'esclabos africans destinatos á las plantazions d'as colonias anglesas d'America (autualment, os Estatos Unitos). Asinas, dende 1700 dica 1807, más de 2.000 barcos negreros partioron dende Bristón ta carregar esclabos en Africa, portando más de 500.000 esclabos dica America, en un trafico mercantil triangular: portaban produitos manufaturatos, encluyendo a produzión testil de Bristón, dende o puerto de Briston dica Africa, y pagaban con istos produitos os esclabos que i compraban, ta luego portar-los y bender-los en America á los propietarios d'as plantazions de sucre á cambio d'iste zaguer produto, que portaban á Bristón ta la suya benta en Anglaterra.