Sierra de Sant Martín d'a Solana

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
San Martín d'a Solana
Pan.Morillo(3).JPG
A Sierra de San Martín e lo Nabaín dende lo Tozal d'as Cruces.
Cheografía
Cordelera {{{cordelera}}}
Sector {{{sector}}}
{{{tpran}}} {{{ran}}}
Maxima altaria 1.799 m, Nabaín
Tucas importants
Largaria
Amplaria
Superficie
Subsistemas
Administración
Estato
País Flag of Aragon.svg Aragón
'
Cheolochía
Edat Eoceno
Materials
Tipo

A Sierra de Sant Martín ye un serrato en a confluencia d'os termins municipals de Fiscal, Boltanya y Fanlo. Ye més conoixito per a suya punta més alta: O Nabaín (1799 m).

Anecdoticament, ye dita en a val de Puertolas (dende on que tamién se divisa) como Montanya de Moriello per a suya proximidat enta lo lugar de Moriello de Sampietro.

No guaire leixos d'este nuclio, se troba lo Portiello d'as Valles, paso natural dende la cuenca d'a Yesa enta la val de l'Ara ta Boltanya a traviés d'o barranco de San Martín (Canyimars). Ye en esta garra mesmo de l'este e sur-este (O Patro de l'Estallo ta os locals) on se i troba lo lugar d'Ascaso. Més ta lo sud d'este lugar, a vesant d'o Tozal de Pecuto se i torna progresivament més angosta y vertical, cambeando-ie la vechetación d'a predominancia d'os chinebreros y baixos matullos de solana, ta selvas espesas de pins royos y buixos. Ye per astí per a on emprencipia lo Congosto de Chanobas que dominará tota la garra d'o serrato que s'agosa enta l'Ara, estando només que lo Tunel de Baluport (muderna obra d'incheniería feita en o sieglo XX) paso dende las valletas de Boltaña enta la Ribera de Fiscal e la Guarguera de Burgasé.

A Cruceta de Yeba y la barranquera de Collarenas envistas dende las ruinas de Moriello de Sampietro, en a boca d'a Val de Vió

A l'ueste d'o congosto, la envista d'os lugars de Chanobas y Lavelilla, en a parte baixa d'a Val d'a Solana mos fa percatar d'os perchudicios d'a expropiación ta fer as obras hidroelectricas. I son tamién chiratas as restas d'o prochecto d'Entibo de Chanobas que mos i han deixato os lugars d'esta part d'a cuenca de l'Ara espoblatos. Esta baixant ye ixuta y xerofila, sinyorato altra vegada d'os chinepros y d'os coscollos.

En a garra d'o norte, lo Barranco de Rupietra quita l'augua d'o tozal d'a Cruceta Yeba amán d'o lugar d'o mesmo nombre ta baixo enta lo río Yesa y la Val de Vio. Ta esta man norte d'o sarrato, que baixa enta la Val de Vio, le'n dicen en a redolada l'Estallo u Cambo Boltanya y forma en a suya parte baixa las ditas Faixas d'a Yesa, antigos regallos de Yeba y Moriello de Sampietro.

Os dos tozals prencipals d'o serrato son:

  • O Nabaín, de 1799 m. Tamién dita Punta de Santa Marina per a ermita que se i construyó a man d'a punta.


 
Macizos, sierras y sarratos pirenencos y prepirenencos
Macizos As Tres Serols | Corberas | Cotiella | La Maladeta | Os Infiernos | Plantaurel | Turbón
Sierras Caballera | d'a Monchoya | d'a Partaqua | d'Abodi | d'Aineto | d'Alano | d'Arro | d'el Cadí | d'el Montsec | d'Erata | d'Esdolomada | de Balcetz | de Baraguás | de Berganui | de Buil Camporretuno | de Campanué | de Canciás | de Cis | de Chía | de Gabardiella | de Gabardón | de Gratal | de Guara | de Illón | de l'Albera | de l'Entremont | de la Carrodilla | de Leire | de Luesia | de Muro de Roda | d'Orba | de Partara | de Peranera | de Picardiello | de Portiello | de Queralt | de Sant Chuan d'a Penya | de Sant Martín d'a Solana | de Sant Quílez | de Sant Visorio | de Santo Domingo | de Sarbil | de Xabierre | Ferrera | Tendenera
Sarratos d'o Sarrastanyo | de Trillo