Luesia

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Luesia
Municipio d'Aragón
Bandera Escudo d'armas
Anvista de Luesia
Anvista de Luesia
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
Municipio
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Zaragoza province (with coat of arms).svg Zaragoza
Cinco Villas
Superficie 126,83 km²
Población
 • Total

416 hab. (2007)
Altaria 810 m.
Distancia
 • 128 km

enta Zaragoza
Codigo postal 50619
Parroquial
 • Diocesi
 • Parroquia

Bispau de Chaca
O Salvador (y d'antis más, Sant Esteban)
Ríos Río Arba de Luesia
Coordenatas 42°22’19’’N 1° 4’ 8’’U
Luesia en Aragón
Luesia
Luesia
Situación de Luesia en Aragón

Luesia ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza situato en a comarca d'as Cinco Villas y partito chudicial d'Exeya d'os Caballers (encara que dende a creyación d'os partitos chudicials dica a suya desaparición feba parte d'o partito chudicial de Sos d'o Rei Catolico). Fa parti d'a diocesi de Chaca y archidiocesi de Pamplona.

A suya población ye de 416 habitants (2007) en una superficie de 126,83 km² y una densidat de 3,28 hab/km².

Cheografía[editar | editar código]

Luesia ye situato a 810 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, a piet d'a Sierra de Santo Domingo, a una distancia de 128 km de Zaragoza, a capital d'Aragón.

O suyo termin municipal muga a o norte con os de Lobera d'Onsella y Longars; a o este con Biel; a o sud con Orés, Asín y Exeya d'os Caballers; y a l'ueste con Biota y Uncastiello.

A piet d'a sierra de Santo Domingo, o termin municipal de Luesia ye trescruzato por o río Arba de Luesia (una d'as dos brancas d'o río Arba). A parte sud d'o territorio ye mas plana, pero en a parte norte, en Santo Domingo, bi ha as mayors altarias d'o termin (Puy Moné, con 1.303 metros d'altaria, Alto de Banyón, con 1.130, y Fayanars, con 1.128), que rematan con os 1.524 metros d'as Penyas de Santo Domingo, encara que ya dentro d'o termin municipal de Longars.

Historia[editar | editar código]

A villa de Luesia, igual como os lugars d'Orés, Farasdués y Asín, perteneixioron dica l'anyo 1270, alto u baixo, a la corona reyal que se'n reservaba os diezmos y primicias. Por ixos anyos fación donación o rei Don Chaime I d'istas poblacions, con as suyas primicias respectivas, a Donya Teresa Gil de Vidaure y a o suyo fillo Don Pero.

Orés se separó d'ista churisdicción de Luesia en chinero de 1337, por orden de Pero IV, estando confiscada a Pero d'Exerica (nieto de l'anterior) y dada a Beltrán del Valle, encara que sería recuperada luego por Don Pero.

Don Pero, nieto de Donya Teresa, o 27 d'abril de 1368 donó por testamento a villa de Luesia y os lugars d'Orés y Farasdués a lo bispe de Zaragoza (Don Lope Ferrández de Luna, IV arcebispe de Zaragoza).

Dimpués de 642 anyos sin primicias, en 1575 as ilesias d'istos lugars consiguioron con bula papal que s'ingresasen en as suyas cuentas 500 ducaus d'as primicias que s'empochaba l'arcebispe. Isto ye prou important, dau que, encara que a propiedat d'as tierras perteneixió succesivament a las personas y entidatz debanditas, os lugars pendeban, eclesiasticament, primero en a diocesi de Pamplona (dende o sieglo X dica o XVIII) y dimpués en a diocesi de Chaca.

Administración[editar | editar código]

Reparto de concellers[editar | editar código]

Eleccions municipals
Partito 1931[1] 1979[2] 1983[2] 1987[2] 1991[2] 1995[2] 1999[2] 2003[2] 2007[2] 2011[2] 2015[3]
Partido Socialista Obrero Español 8 - 3 2 4 4 3 4 3 3 2
Partido Popular - 1[4] 1[5] - 3 2 4 3 3 3 4
Chunta Aragonesista - - - - - - - - - - 1
Partido Aragonés - 3 - 1 - - 1 1 -
UCD/CDS - 2[6] - 2[7] - - - - - - -
Movimiento Aragonés Social - - 3 - - - - - - - -
Agrupación Electoral Independiente - 4 - - - - - - - - -
Monarquicos 1 - - - - - - - - - -
Total 9 7 7 7 7 7 7 7 7

Alcaldes[editar | editar código]

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partito politico
19311936 Ubaldo Diest Villa [8]
19791983 Antonio Fumanal Terraz [9] Independient
19831987
19871991
19911995 Pedro Pablo Garcés Martínez PSOE
19951999 Pedro Pablo Garcés Martínez
19992003 María Jesús Montañés Ojer
20032007 Pedro Pablo Garcés Martínez
20072011 Jaime Lacosta Aragüés Partido Popular
20112015 Jaime Lacosta Aragüés Partido Popular[10]
20152019 Jaime Lacosta Aragüés Partido Popular[11]

Molimentos[editar | editar código]

Anvista de Luesia.
Retablo d'o martirio d'as siet mullers que heban recullito a sangre de Sant Blas, de 1464, conservato en a ilesia d'o Salvador.

Fiestas[editar | editar código]

Localidatz achirmanatas[editar | editar código]

Veyer tamién[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]

Referencias[editar | editar código]


 
Municipios d'a comarca d'as Cinco Villas
Ardisa | Asín | Bagüés | Biel | Biota | Castellón de Val de Chasa | Castiliscar | Exeya d'os Caballers | Erla | O Frago | Isuerre | Layana | Lobera d'Onsella | Longars | Luesia | Luna | Marracos | Navardún | Orés | As Pedrosas | Piedratallada | Os Pintanos | Puent de Luna | Sadaba | Sierra de Luna | Sos d'o Rei Catolico | Taust | Uncastiello | Undués de Lerda | Urriés | Val Palmas