Cracovia
| Cracovia | |||
|---|---|---|---|
| Localidat de Polonia | |||
|
|
|||
|
Conchunto d'imáchens de Cracovia. |
|||
| Estato • Voivodato |
Chicota Polonia |
||
| Superficie | 326,8 km² | ||
| Población • Total • Densidat |
756.183 hab. (2010) 2.312 hab/km² |
||
| Ríos | Vistula | ||
| Coordenatas |
|
||
| www.Krakow.pl | |||
Cracovia (nombre polaco ) ye una ciudat polaca, a capital de Polonia la Chica, y d'antis más estió a capital de Polonia y mesmo, entre 1815 y 1846, d'a Ciudat libre de Cracovia, un estato independient establito por o Congreso de Viena.
Tien una población de 756.183 habitants (2010), con un aria metropolitana de 1.468.427 d'habitants (2010). Por o suyo numero d'habitants ye a segunda ciudat d'o país, dezaga d'a capital, Varsovia.
A ciudat historica se debanta dende o sieglo XII a o canto d'o río Vistula, a o piet d'o Wawel, un pueyo con prou trascendencia en a historia d'a ciudat. Cracovia ye a seu d'a Universidat Jaguellonica, a segunda universidat mas antiga d'Europa Central, fundata en 1364 por Casimiro III de Polonia.
O suyo centro historico ye declarato Patrimonio d'a Humanidat por a UNESCO dende l'anyo 1978; antiparte, a ciudat estió Capital Europea d'a Cultura en l'anyo 2000.
Contenius |
Toponimia [editar]
O toponimo Cracovia ye una adaptación a las luengas romances d'o toponimo eslavo Kraków, que tradicionalment consideran que deriva de Krakus (Krak, Grakch), o lechendario fundador d'a ciudat y capitoste d'a tribu d'os Lequitians. En polaco a parola Kraków ye una forma arcaica d'o posesivo de Krak y esencialment significa A ciudat de Krak. L'antroponimo Krakus puet derivar de Krakula, una forma proto-eslavica que significa chuche, u d'a parola proto-eslavica krak, que significa "caixico", "robre", un árbol sagrato. A primera mención d'o prencipe Krakus (alavez escrito Grakch) data de l'anyo 1190, manimenos a localidat ya existiba en o sieglo VII, habitata por a etnia eslava d'os Wiślanie ("vislans" u "vistulans").
O nombre completo oficial d'a ciudat, que fan servir en ocasions especials u ceremonials ye Królewskie Stołeczne Miasto Kraków, "Reyal Ciudat Capital de Cracovia".
En aragonés no existe un exotoponimo tradicional pa esta ciudat visible en a scripta aragonesa por no haber-ie habito guaire relación cheopolitica entre polacos y aragoneses, y tampoco d'os polacos con os catalans u occitans podendo fer d'intermeyarios como s'ha desvenito con atros exotoponimos. Manimenos en a versión aragonesa d'o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" trobamos a sola adaptación a l'aragonés afrancesato d'o traductor d'una forma amán d'o eslavo orichinal, en un curioso texto on mencionan os Países Balticos y d'Europa Oriental enantes de plegar a Tartaria:
Administración [editar]
Reparto de concellers [editar]
|
|
|||||||||
| Partito | 1990 | 1994[1] | 1998[2] | 2002 | 2006[3]' | 2010[4] | |||
| Platforma Obywatelska | - | 14 | 16 | 26 | |||||
| Prawo i Sprawiedliwość | - | - | 17 | 7 | |||||
| Independients | 3 | 5 | 8 | 1 | |||||
| Twoje Miasto | 21 | - | - | - | |||||
| Sojuszu Lewicy Demokratycznej | 17 | 16 | - | - | |||||
| Akcji Wyborczej Solidarność | 16 | - | - | - | |||||
| Samorządny Kraków | 10 | - | - | - | |||||
| Unii Polityki Realnej | 6 | 7 | - | - | |||||
| Prawica Razem | 3 | - | - | - | |||||
| Krakowska Wspólnota Samorzadowa | - | 15 | - | - | |||||
| Przymierza Prawicy | - | 8 | - | - | |||||
| Porozumienie Samorzadowe Nowe Miasto | - | 6 | - | - | |||||
| Komitete Obywatelskiego Miasta Krakowa | - | 4 | - | - | |||||
| Total | 76 | 75 | 41 | 34 | |||||
Alcaldes [editar]
| Lechislatura | Nombre | Partito politico |
|---|---|---|
| 1990–1993[5] | Kazimierz Barczyk | |
| 1993–1994[5] | Tadeuszowi Kołaczykowi | |
| 1994–1998[6] | Stanisław Handzlik | Akcji Wyborczej Solidarność |
| 1998–2002 | ||
| 2002–2006 | ||
| 2006–2010 | ||
| 2010–2014 |
Molimentos [editar]
- Centro historico de Cracovia, declarato Patrimonio d'a Humanidat por a UNESCO dende 1978.
- Castiello de Wawel, en estilo renaixentista. Ye declarato Patrimonio d'a Humanidat.
- Seu de Wawel, a seu de l'archiodiocesi de Cracovia.
- Basilica de Santa María de Cracovia.
- Ilesia de Sant Andreu de Cracovia.
- Sinoga de Kazimierz.
Comunicacions [editar]
L'aeropuerto d'a ciudat ye l'aeropuerto de Cracovia-Chuan Pavlo II. Dende 1995 l'aeropuerto recibe o suyo nombre por o papa Chuan-Pavlo II, qui estió arcebispe de l'archidiocesi de Cracovia.
Referencias [editar]
Vinclos externos [editar]
Se veigan as imáchens de Commons sobre Cracovia.- Pachina web oficial municipal de Cracovia.