Parlas d'o Guadalop-Mezquín

Parlas d'o Mezquín-Guadalop
Variedatz d'o catalán
Isoglosas d'o catalán en o Matarranya seguntes Joaquim Rafel i Fontanals (1981)
Localización cheografica
Parlato en	Matarranya-Baixo Aragón
Lugar(s) principal(s)	Auguaviva, Val Chunquera, Belmont de Sant Chusé, La Canyada de Beric, La Codonyera, La Chinebrosa, La Cerollera
Atras denominacions	{{{atras denominacions}}}
Charradors
Oficial en	{{{oficial}}}
Reconoixito en	{{{reconoixito}}}
Regulato por	{{{regulato}}}
Vitalidat
Literatura
Escritors principals
Rasgos dialectals	Catalán nordoccidental
ISO 639-1	{{{iso1}}}
ISO 639-2	{{{iso2}}}
ISO 639-3	{{{iso3}}}
SIL	{{{sil}}}

As parlas d'o Mezquín-Guadalop son a forma d'o catalán charratas en lugars orientals d'a comarca d'o Baixo Aragón y en Val Chunquera, (en a comarca d'o Matarranya).

Ye un catalán nordoccidental de transición enta o valencián con caracters muito insolitos que quasi no se troban fuera d'a redolada, u que si se troban, se troban en a Ribagorza, muito luent.

Tot producto d'a evolución en una zona que nunca no ha tenito institucions catalanas, con centros administrativos y economicos castellanoparlants. O solo contacto historico con atras zonas catalanoparlants son as relacions presonals con a comarca d'o Matarranya y con a comarca de los Puertos, que son en cheneral menos importans que con Lo Mas de las Matas, Alcorisa, Calanda, Torrociella d'Alcanyiz, Castelserás u Alcanyiz. Moriella yera un centro comercial muito important dica fa un sieglo u dos.

Fonetica

• Diftongación d'a /ɛ/ ubierta catalana en -ia-: piau, diau, en cuenta de peu, deu.
• En bells lugars a O ubierta se cierra y se confunde con a O cerrata, con o que os 7 fonemas vocalicos d'o catalán nordoccidental se reducen a 5.
• Bi ha lugars on as Z, Ç d'o catalán meyeval evolucionan ta o mesmo fonema interdental que en castellán y aragonés. Val Chunquera seseya como en o catalán cheneral y en o catalán d'o Matarranya.
• A -r final se pronuncia en Auguaviva, igual que en valencián.
• Dependendo d'os lugars bi ha bell aragonesismo fonetico como plantaina, y atros que podrían estar més probablement castellanismos foneticos que aragonesismos foneticos: fongo, plorón.

Morfolochía

• Mantiene os 3 demostrativos d'o catalán meyeval.
• S'emplega a preposición enta, como en aragonés, catalán ribagorzano y leidán, en cuenta de cap a como en catalán cheneral y matarranyés.

Bibliografía

• Artur Quintana i Font El parlar de la Codonyera, resultats d'unes enquestes: resumen de la tesis presentada para aspirar al grado de Doctor en Filosofía y Letras. Universidad de Barcelona, 1974[3].