Torrociella d'Alcanyiz

Iste articlo tracta sobre Torrociella d'Alcanyiz. Ta altros emplegos d'o toponimo torreciella se veiga Torreciella (desambigación).

Torrociella d'Alcanyiz
Municipio d'Aragón
Entidat  • País  • Provincia  • Comarca	Municipio Aragón  Teruel Baixo Aragón (comarca)
Superficie	26,72 km²
Población  • Total	462 hab. (2004)
Altaria	446 m.
Distancia  • 163 km	enta Zaragoza
Codigo postal	44640
Coordenatas	40°55’58’’N 0° 4’58’’U
Torrociella d'Alcanyiz Situación de Torrociella d'Alcanyiz en Aragón

Torrociella d'Alcanyiz (Torrecilla de Alcañiz en castellán, Torrocella en catalán) ye un municipio aragonés d'a provincia de Teruel, situata en a comarca d'o Baixo Aragón.

A suya población ye de 462 habitants (2004), en una superficie de 26,72 km² con una densidat de población de 17,29 hab/km²

Cheografía

Torrociella d'Alcanyiz ye situato en o semontano d'as primeras sierras d'o Sistema Iberico, amán d'o río Mezquín, a 446 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar y a una distancia de 163 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.

Toponimia

En bells lugars d'a redolada, como Castelserás y Castellot, se diz popularmén Torrocilla, forma que se vei en un texto d'o sieglo XVI; en A Codonyera se diz Torrocella. Esto mos recuerda a toponimos altoaragoneses como Torrocilla y Torrociella.

En a Edat Meya se conoixen as formas Torreziella (1201) y Torraziella (1225). A segunda forma puet indicar que ye deminutibo de "torraza" y no de torre u estar analochica con "torraza". En o Fogache de 1495 s'escribe ya castellanizato como La Torrezilla, contrastando con l'atra Torreziella teruelana que s'escribe en aragonés.

Bi ha bells microtoponimos en aragonés u con component aragonés: Barranco Fondo, Cascallo, Fondón, Fuente del Cocio, Ginistales, Gorga, Nogueras de Juan Soldado, Pairón de San Pedro, Paradetas de los Torrollones, Parralé, Planaces, Rodigacho, Royano, Sanchernar, Torné, Valdejuel, Valillo, El Vinyero, Las Valletas, ecetra.

Parla

Como en tot o Baixo Aragón en sentito amplo bi ha muitos aragonesismos. Existe muito adstrato catalán. Artur Quintana estudeó l'aragonés residual d'esta localidat y lo publicó baixo o tetulo El aragonés residual del Mezquín, publicato por a revista Archivo de filología aragonesa. Este triballo se publicó atra vegata en l'anyo 2004 enamplato con o lexico de Castelserás.

A parla de Torrociella destaca porque:

• Conserva muitos casos de F- inicial: falz, falcino, figa, desfollinador, desfollinar forcacha, enfarinar, farinetas, enfeligarchau, fafumau, femar, femero, fenaz, fetillero, fiemo, fila de agua, filadón, filar, follarasca, forigar, forigón, foya, foyar, foyeta, fuesa, fumarro, furiganya, furo, fusillo.

• Conserva muitos casos de -ll- que en castellán ye -j-: badallar, badallo, batallo, carrollo, cascallo, coscollo, coscollina, cobullada, colgallo, cremallero, crestallo, chirigallo, encendallo, entresillo, esquellarse, esperpillar, fetillero, follarasca, fulles, rata gallarda, gallo, gangalla, garafolla, gorgollo, gorgollar, gralla, hartallada, mallo, maltraballa, llama (metatesi de malla), margallo, mellaca, panolla, pella, pelloco, secallo, sisallo, sorollar, tellizo, toballa, tornallo, cello.

• Bi ha repuis d'o imperfecto aragonés: traibamos, traibáis, caiba, caiban.

• Se conoixe o emplego d'a particla pronominoadverbial ende, forma arcaica de en/ne, pero sólo con o verbo haber: ves a tal partida que end'hay muchas setas.

• Se conserva o diminutivo aragonés -et, con a prenunciación é, sin t.

Administración

Reparto de concellers

Eleccions municipals
Partito	1979	1983	1987	1991	1995	1999	2003	2007	2011
Partido de los Socialistas de Aragón									4
Partido Popular									3
Total									7

Molimentos

• Casa d'a Villa, edificio renaixentista d'o sieglo XVI, protechita legalment dende 2003 con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural.

Fiestas

• Sant Blas, 3 de febrero.
• Sant Miguel, 29 de setiembre.

Vinclos externos

• www.TorrecillaDeAlcaniz.com