Idioma anglico escocés
- Iste articlo ye sobre o idioma escocés chermanico. Ta atros emplegos se veiga idioma escocés.
| Anglico escocés Scots |
||
|---|---|---|
| Atras denominacions: | {{{atras denominazions}}} | |
| Parlato en: | Escocia, Irlanda d'o Norte | |
| Rechión: | {{{rechión}}} | |
| Parladors: | 1,5 millons | |
| Posición: | {{{rank}}} (Ethnologue 1996) | |
| Filiación chenetica: | Indo-europeya Chermanica |
|
|
|
||
| Oficial en: | Garra país | |
| Luenga propia de: | {{{propia}}} | |
| Reconoixito en: | ||
| Regulato por: | Sin regular | |
|
|
||
| ISO 639-1 | ||
| ISO 639-2 | sco | |
| ISO 639-3 | {{{iso3}}} | |
| SIL | sco | |
L'anglico escocés u scots ye una luenga chermanica que se charra en as Tierras Baixas d'Escocia, antimás d'en partes d'Irlanda d'o Norte. As luengas que en son mas amanatas son l'anglés y o frisón: antiparte, a suya mesma existencia como luenga ye controvertita, en estar considerata por muitos como un simple dialecto de l'anglés.
Dialectos [editar]
Se considera que l'anglico escocés tien cinco dialectos:
- Escocés d'o norte, que se charra en o territorio escocés a o norte de Dundee.
- Escocés central, charrato dende Fife y Perthshire dica Lothians y Wigtownshire.
- Escocés d'o sud, fablato en a redolada d'a muga entre Escocia y Anglaterra.
- Escocés insular, propio d'as islas Shetland y d'as islas Orkney.
- Escocés de l'Ulster, que charran en l'Ulster y atros puestos amanatos d'Irlanda os descendients d'os colons escoceses que se i troban.
Historia [editar]
En a Edat Meya l'anglico escocés s'estendilló en qualques zonas d'Escocia a costa d'o gaelico escocés. Os reis concedioron feudos a nobles anglonormandos que introducioron o feudalismo, y fundoron burgos u ciudatz fortificadas que pobloron con colons angleses y flamencos. D'esta traza en os burgos se cheneralizó l'uso d'un luengache que evolucionará ta l'actual anglico escocés, luengache que s'estendilló por o sud d'Escocia y as Lowlands. La nobleza y la cort parlaban francés u anglonormando entre os sieglos XII y XIV, pasando dimpués a charrar anglico escocés.[1]
A reforma protestant suposó un retacule de l'anglico escocés debant de l'anglés. A versión d'a Biblia de Chinevra d'os calvinistas se tradució a l'anglés. Os calvinistas u presbiterians fundoron escuelas en Escocia pa estendillar-sen. En 1579 s'imposó que en totas as casas tenesen una biblia en luenga vulgar, ye dicir, en anglés. A unión d'Escocia con Anglaterra facioron que l'anglés estase a luenga d'o poder y en l'anyo 1611 o rei Chacobo VI d'Escocia fació imposar una sola versión d'a Biblia en Anglaterra y Escocia.[1]
Referencias [editar]
- ↑ 1,0 1,1 *Jean Sellier: Atlas de los pueblos de Europa Occidental. Editorial Paidós, 2008 pp 165-166
| Familia chermanica | ||
|---|---|---|
| - Diasistema norrén occidental: Islandés | Feroés | Norn | Noruego (Nynorsk) - Diasistema norrén oriental: Noruego (Bokmål) | Danés | Sueco | Gotlandés - Diasistema occidental anglico: Anglés | Escocés - Diasistema occidental frisón: Frisón occidental | Frisón septentrional | Frisón oriental - Diasistema occidental baixo franco: Afrikaans | Neerlandés - Diasistema occidental baixo alemán: Baixo alemán - Diasistema occidental alto alemán: Alemán estándar | Alamanico | Austro-baverán | Limburgués | Luxemburgués | Yídix - Diasistema oriental: Gotico |
||