Idioma frisón
| Frisón Frisio |
||
|---|---|---|
| Atras denominacions: | {{{atras denominazions}}} | |
| Parlato en: | ||
| Rechión: | {{{rechión}}} | |
| Parladors: | 3.500 | |
| Posición: | [1] (Ethnologue 1996) | |
| Filiación chenetica: | Indoeuropea Chermanica |
|
|
|
||
| Oficial en: | ||
| Luenga propia de: | {{{propia}}} | |
| Reconoixito en: | {{{reconoixito}}} | |
| Regulato por: | No ye regulato | |
|
|
||
| ISO 639-1 | fy | |
| ISO 639-2 | fry | |
| ISO 639-3 | [2] | |
| SIL | ||
O frisón ye una luenga chermanica que se charra en os Países Baixos, y tamién bellas rechions de Dinamarca y Alemanya d'a mar d'o Norte. En ista dos zagueras redoladas, ya ye una luenga quasi amortata, fablata nomás que por chent gran.
Perteneixe a la branca occidental d'as luengas chermanicas y ye a luenga más amanata a l'anglés y a o scots. O motivo ye que istas dos zaguras luengas son derivación de l'amalgama d'as luengas d'os anglos, os saxons y os chutos, que charraban a mesma luenga (u muit amanata) que a luenga que charraban os antigos frisons y d'a quala en desciende l'actual idioma fisón.
[editar] Historia
Os decumentos oficials más antigos escritos en frisio estioron escritos en o sieglo XI, en a variant dita antigo frisio, que dica l'anyo 1500 se convierte en o frisio meyo y a partir de 1800 evoluciona a o frisio moderno, que ye usato actualment.
O frisio ye una luenga relativament pareixita a l'anglés, perteneixient a o grupo anglo-frisio, aintro d'a branca occidental d'as luengas chermanicas. O idioma poseye parolas pareixitas a las anglesas, como a parola "mocet" (boi en frisio y boy en anglés).
Dende comencipios d'o sieglo XIX pareixeba que a luenga desapareixería debant de l'abance y espardidura d'o neerlandés pero con o Romanticismo surchió o interés por a vida local y se creyoron sociedatz ta a preservación d'a cultura y o idioma frisio. Os obchectivos d'iste movimiento se fuoron alcanzando, más que más en Frisia.
En 1937 a luenga yera optativa en as escuelas primarias. A l'anyo siguient se fundó l'Academia d'o Frisio, publicando-se a Biblia en ista luenga.
[editar] Se veiga tamién
| Familia chermanica | ||
|---|---|---|
| - Diasistema nordico occidental: Islandés | Feroés | Norn | Noruego (Nynorsk) - Diasistema nordico oriental: Noruego (Bokmål) | Danés | Sueco | Gotlandés - Diasistema occidental anglico: Anglés | Escocés - Diasistema occidental frisón: Frisón occidental | Frisón septentrional | Frisón oriental - Diasistema occidental baixo franco: Afrikaans | Neerlandés - Diasistema occidental baixo saxón: Baixo saxón - Diasistema occidental alto alemán: Alemán estándar | Alamanico | Austro-baverán | Limburgués | Luxemburgués | Yídix - Diasistema oriental: Gotico |
||