Irlanda d'o Norte

Northern Ireland Tuaisceart Éireann Norlin Airlann
(En detalle) (En detalle)
Lema nacional:
Himno nacional:
Capital  • Población	Béal Feirste 448.624
Mayor ciudat
Idiomas oficials	Anglés, irlandés y scots
Forma de gubierno Reina Primer Menistro Primer menistro d'o R.U.	Monarquía constitucional Isabel II Peter Robinson Gordon Brown
Establimiento	3 de mayo de 1921
Superficie  • Total	Posición º 13.843 km²
Población  • Total  • Densidat	Posición º 1.775.000 122 hab/km²
PIB (PPA)  • Total (2002)  • PIB per capita	Posición º $33,2 billons $19.603
Moneda	Libra esterlina (£, GBP)
Chentilicio	Norirlandés/a
Zona horaria  • en Verano	UTC UTC+1
Dominio d'Internet	.uk
Codigo telefonico	++44
Prefixo radiofonico
Codigo ISO
Miembro de: Reino Unito

Irlanda d'o Norte (en anglés Northern Ireland, en irlandés Tuaisceart Éireann, en scots Norlin Airlann) ye una rechión administrativa d'o Reino Unito, que se troba a o nordeste d'a isla d'Irlanda.

No tien bandera oficial dende marzo de 1972, quan se suspendió l'autonomía d'Irlanda d'o Norte dimpués d'os feitos d'o Domingo Sangriento.

Historia

Antis d'a independencia d'o Estato Libre Irlandés (agora clamato Republica d'Irlanda) en 1922, toda a isla d'Irlanda yera un país drento d'o Reino Unito. En ixe anyo, 26 condatos en o norte d'a isla plegoron a estar independients, pero seis condatos d'o norte permaneixioron baixo soberanía britanica con o nombre d'Irlanda d'o Norte.

A provincia d'Irlanda d'o Norte se creyo dimpués d'a partición d'a isla en 1921. Os suyos seis condatos mas Donegal, Monaghan y Cavan feban parti de l'Ulster, uno d'os reinos tradicionals d'Irlanda. En l'anyo 432, Sant Patricio desembarcó en Saul, condato de Down y dimpués establió una ilesia en Armagh, que ye encara hue a capital espritual d'Irlanda.

En a epoca cristiana dominaba o clan d'os Uí Néill. Os suyos descendients, os O'Neill, presentoron violenta resistencia a la conquiesta anglesa a finals d'o sieglo XVI. Hug O'Néill, conte de Tyrone, consiguió notables victorias frent a os exercitos d'Isabel I, pero fue derrotato en 1607 y fuyó enta Europa con atros nobles irlandeses de l'Ulster. As fincas que deixoron estioron ocupatas por protestants procedents d'Escocia y Anglaterra. A plegada d'os nuevos colonos suposó a marchinación d'os catolicos irlandeses, y sembró a simient que levaría a 400 anyos de conflicto. Dimpués d'a separación d'Irlanda, Irlanda d'o Norte ha seguito vivindo muitos anyos de violencia. Os recients alcuerdos de paz han feito renaixer a esperanza, sobretot dende a inauguración en 1998 de l'Asambleya d'Irlanda d'o Norte y os alcuerdos de paz con l'IRA.