Idioma islandés
| Islandés íslenska |
||
|---|---|---|
| Atras denominacions: | {{{atras denominazions}}} | |
| Parlato en: | Islandia | |
| Rechión: | {{{rechión}}} | |
| Parladors: | 300.000 | |
| Posición: | {{{rank}}} (Ethnologue 1996) | |
| Filiación chenetica: | Indoeuropea Chermanica |
|
|
|
||
| Oficial en: | ||
| Luenga propia de: | {{{propia}}} | |
| Reconoixito en: | {{{reconoixito}}} | |
| Regulato por: | Íslensk málstöð (Instituto d'a Luenga Islandesa) |
|
|
|
||
| ISO 639-1 | is | |
| ISO 639-2 | isl / ice | |
| ISO 639-3 | {{{iso3}}} | |
| SIL | isl | |
O islandés (íslenska) ye una luenga chermanica d'o filo indoeuropeu, charrata en Islandia.
Contenius |
[editar] Filiación lingüistica
O islandés ye clasificato como una luenga d'o subgrupo occidental d'o grupo de luengas nordicas d'a branca d'as luengas chermanicas d'o filo indoeuropeu.
D'entre as luengas más amanatas, i son o feroés y o neonoruego (u noruego nynorsk).
[editar] Estructura d'a luenga
[editar] Grafía
O sistema d'escritura usato per a luenga islandesa ye l'alfabeto latino. Con tot, ye de notar que l'alfabeto islandés guarda dos letras viellas que ya no se troban en altros alfabetos chermanicos: a letra þ y a letra ð, que represientan respectivament o sonito "z" de zapo y o suyo correspondient sonoro, como lo d'a "th" anglesa en this, u como lo sonito d'a "d" aragonesa en cado, exacherando-ne a pronunciación.
L'alfabeto islandés completo ye:
A A B D Ð E É F G H I Í J K L M N O u P R S T U Ú V X Y Ý Þ Æ Ö (32 letras)
a a b d ð y é f g h i í j k l m n o u p r s t u ú v x y ý þ æ ö
[editar] Morfosintaxi
Ye una luenga flexiva con quatre casos: nominativo, acusativo, dativo y chenitivo.
O islandés, a diferiencia de muitas altras luengas indoeuropeas, contina con una gramatica flexiba acomparable a la d'o latín, o griego antigo u lo anglés antigo.
[editar] Lexico
A conservación d'a luenga islandesa ye una faina que os islandeses se prenen bien en serio. Per eixemplo, en puesto d'amprar parolas foranas ta os nuevos conceptos, se farchan a ixa fin vocables islandeses.
[editar] Historia d'a luenga
O islandés escrito ha cambiato relativament poco dende o sieglo XIII. Ixa ye a razón per a qual os charradors d'islandés moderno pueden encara leyer, alto u baixo, as sagas islandesas y os eddas en a suya versión orichinal, tarqual estioron escritas fa ya uns ueitocientos anyos. Ista forma d'a luenga se clama islandés antigo, pero ye o mesmo que parlar de nordico antigo, vocable que abraca las variedatz d'a luenga escandinaba comuna d'os tiempos vikingos.
[editar] Aspectos socioculturals
[editar] Situación cheografica
A luenga se localiza en Islandia, o estato más noroccidental d'Europa, ya quasi en continent americano, a lo canto de l'isla de Gronlandia.
[editar] Situación social
A luenga conta con cuasi 300.000 charradors en Islandia, an o suyo uso ye vigoroso y oficial de facto, ya que ye probablement o solo estato d'Europa an sólo que se i charra una sola luenga autoctona. Tamién bi ha bells charradors en altras partes d'o mundo, sobretot en altros países escandinavos u en America d'o Norte.
A luenga ye regulata per o Íslensk málstöð u Instituto d'a Luenga Islandesa.
[editar] Variación diatopica
A luenga islandesa no conta con diferiencias dialectals de consideración.
[editar] Literatura
Se veiga l'articlo sobre Literatura islandesa
[editar] Se veiga tamién
[editar] Vinclos externos
- Universidat d'Islandia (en inglés) (en islandés)
- Íslensk málstöð (O Instituto d'a Luenga Islandesa)
- Minigramatica islandesa en inglés
- Vocabulario islandés-catalán
- Articlo d'o Ethnologue sobre a luenga islandesa
- Verbix - Conchugador verbal d'o islandés
| Familia chermanica | ||
|---|---|---|
| - Diasistema nordico occidental: Islandés | Feroés | Norn | Noruego (Nynorsk) - Diasistema nordico oriental: Noruego (Bokmål) | Danés | Sueco | Gotlandés - Diasistema occidental anglico: Anglés | Escocés - Diasistema occidental frisón: Frisón occidental | Frisón septentrional | Frisón oriental - Diasistema occidental baixo franco: Afrikaans | Neerlandés - Diasistema occidental baixo saxón: Baixo saxón - Diasistema occidental alto alemán: Alemán estándar | Alamanico | Austro-baverán | Limburgués | Luxemburgués | Yídix - Diasistema oriental: Gotico |
||