Río Xalón
De Biquipedia
|
||||
|---|---|---|---|---|
| Longaria | 224 km | |||
| Altaria d'o naxedero | m | |||
| Cabal meyano | 20,8 m³/s | |||
| Superfizie d'a cuenca | {{{cuenca}}} km² | |||
| Naxedero | Sierra Ministra | |||
| Desembocadura | río Ebro | |||
| Estatos per an pasa | {{{estatos}}} | |||
| Territorios per on pasa | Castiella-Lión e Aragón | |||
| Río | ||||
O río Xalón u río Exalón ye un afluyent de l'Ebro que naxe en a Sierra Ministra en a probinzia de Soria e desemboca en Torres de Berrellén en a probinzia de Zaragoza.
[editar] Cheomorfolochía
L'areya ozidental d'a suya cuenca se fa més grant a costa d'as cuencas d'o Duero e Tajo.
Muitos d'os suyos afluents a lo largo de tot o curso tienen direzions perpendiculars a lo Xalón, trescurzando entre Sierras e fallas con ixas mesmas direzions.
Empezipia a examplar-se en Arcos de Xalón, on se troba materials terziarios poco resistents d'a Depresión de Mont Reyal de Fariza, on rezibe los afluents Nachima e Fenar.
Torna a estretir-se en a roca en o pliegue calsinoso d'Alfama d'Aragón. E cruza con auguastuertas entallatas os materials paleozoicos de Bubierca, d'a branca castellana d'o Sistema Iberico. En este tramo rezibe os afluents Monegriello, Piedra, Mesa e Manubles.
En a depresión tectonica de Calatayú, aprobeitando que o cheso ye poco resistent, exampla la suya ribera e bal, pero con un zillo en la marguin cucha e rezibe os afluents Xiloca, Prexils e Ribota.
Dimpués de dixar ixa depresión torna a tallar materials paleozoicos en as sierras d'Algairén e la Birchen (branca aragonesa d'o Sistema Iberico) con meandros entallatos en o sostrato rocoso.
Dimpués d'ixas sierras entra en a Depresión de l'Ebro, on rezibe os afluents Aranda, Griu e Alpartil.
O zaguer tramo ye recto e perpendicular e seguntes o cheologo Josep Gisbert Aguilar aprobeita lo trazato d'una falla. Desemboca en Torres de Berrellén.
[editar] Toponimia
Chustín lo clama Birbilis como l'antiga ziudat a man de Calatayú.
