Tractato de Versailles

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Articlo d'os 1000
Iste articlo ye sobre un Tractato de 1919 que remató a Primera Guerra Mundial. Ta atros usos se veiga Tractato de Versailles (desambigación).
A firma d'o Tractato de Versailles, en o Salón d'os Mirallos d'o castiello de Versailles, en un quadro d'o pintor William Orpen.
Imachen fotografica d'a sinyatura d'o Tratato.

O Tractato de Versailles fue un tractato de paz sinyato en 1919 entre os Aliatos y Alemanya, o prencipal miembro d'as Potencias Centrals, que remató o estato de guerra entre ells (a Primera Guerra Mundial).

O Tractato s'elaboró mientres a Conferencia de paz de París y se sinnó o 28 de chunio de 1919[1] a las 11 horas y 11 minutos (homenache a o día 11 de noviembre de 1918, quan se sinnó l'armisticio) en o Salón d'os Mirallos d'o castiello de Versailles, en a ciudat francesa de Versailles, que li donó o suyo nombre. Dentró en vigor o 10 de chinero de 1920.

Seguntes as clausulas d'o Tractato, Alemanya (que no estió representata en a Conferencia de paz), yera considerata culpable d'a guerra, perdeba totas a suyas colonias, amás d'importants territorios en Europa y estaba obligata a pagar reparacions de guerra a os Aliatos, ta reparar os danyos causatos a Belchica y Francia, que estioron os países mas beneficiatos d'as reparacions pagatas por Alemanya.

O Tractato de Versailles estió en os anyos 1920 y anyos 1930 un important elemento propagandistico ta la extrema dreita alemanya mientres a Republica de Weimar y ye asinas una d'as causas prencipals propagandisticas d'o Tercer Reich dica rematar en a Segunda Guerra Mundial. Adolf Hitler, fendo-se eco d'as ideyas pregonatas por o movimiento volkisch (populismo d'extrema dreita nacionalista) alemán, que prenió bellas frases d'a propia cupula melitar alemana mientres a guerra, fació un emplego intensivo d'as clausulas d'o Tractato en as difícils condicions politicas, economicas y socials d'os anyos 1920 en a Republica de Weimar ta rematar con o sistema democratico en Alemania y portar a o país enta la Segunda Guerra Mundial y la suya destrucción.

Antecedents[editar | editar código]

Encara que dende 1915-1916 ya yera claro que as Potencias Centrals, l'alianza dominata por o Imperio Alemán d'o kaiser Guillén II, no poderba pas ganar a Primera Guerra Mundial, dende a dentrada en guerra d'os Estatos Unitos en 1917 con u suyo potencial industrial no poderba mas que decantar encara mas a balanza en contra d'os alemans. Sindembargo, os dirichents melitars alemans ocultoron l'autentica situación d'o frent no nomás a la sociedat y a o pueblo alemán sino que tamién a la mesma clase politica alemana, que no yera pas conscient d'a gravedat d'a situación y d'a imposibilidat no ya de ganar a guerra, sino mesmo de no perder-la pas.

Dende 1916-1917, os países aliatos d'Alemanya, como Austria-Hongría, o Imperio Turco u Bulgaria, facioron tentativas ta contactar con os países d'os Aliatos u con os Estatos Unitos, que encara no heban dentrato en a guerra, ta sortir-se'n d'a difícil situación en que se i trobaban. Con tot i con ixo, Alemanya mantenió a suya alianza dica o final, forzando a situación interna d'istos países.

Alemanya pierde a guerra[editar | editar código]

Manimenos, en os zaguers intes d'a Primera Guerra Mundial, o Imperio alemán yera a o limite d'as suyas posibilidatz melitars. O país yera acotolato dimpués de cinco anyadas de guerra, encara que os melitars aplicoron a censura ta privar que a situación melitar fuese conoixita en a retaguardia, encluyendo-ie o mesmo Gubierno civil. O Exercito alemán ocupaba en ixas calendatas muitos territorios en Europa, encluyendo-ie partes de Francia y amás gran parte de Belchica, pero as tropas d'o Exercito d'os Estatos Unitos ya yeran una fuerza melitar important y en aumento en o Frent Occidental.

O 27 de setiembre de 1918 o Alto mando alemán, formato por Paul von Hindenburg y Erich Ludendorff, pidió a o suyo Gubierno negociar un armisticio inmediato con os Aliatos, basato en as propuestas d'o president d'os Estatos Unitos Woodrow Wilson, os clamatos 14 puntos. Asinas, o Gubierno alemán conoixió por primera vez que a guerra yera perdita (pero no pas encara a población civil) y fue obligato a ubrir contactos ta la rendición d'o país.

Con os primers contactos entre os belicherants, os Aliatos desichioron a modificación d'a estructura interna d'o rechimen politico alemán ta fer-lo democratico y fer asinas mas difícil una nueva guerra, pero os dirichents melitars, con Ludendorff a o frent, s'oponioron temendo perder os suyos previlechios, y amás Ludendorff dimitió d'o suyo cargo, afirmando publicament que Alemanya yera ganando a guerra pero que a traiduría d'os civils imposibilitaba a victoria final, en privando a o pueblo alemán d'a recompensa d'as suyas penurias mientres a guerra. Naixeba asinas a falordia d'a punyalada por a espalda, uno d'os elementos mitolochicos en o futuro d'o nazismo.

As primeras noticias d'a posible paz plegoron a Kiel, a seu d'a Kaiserliche Marine l'Armata Imperial alemana, y o vicealmirant Reinhard Scheer decidió salir a combatir contra a Royal Navy por zaguera vez, ta mantener a lo menos a honor melitar de l'Armata. Sindembargo, os marineros, que ya conoixeban as primeras noticias d'a paz, s'oponioron, en o clamato motín de Kiel. O 4 de noviembre de 1918, os mariners formoron un Soviet, liberoron a os presos y inicioron a revolución, cantando A Internacional. A situación s'estenió a tota Alemanya, y o kaiser Guillermo II d'Alemanya abdicó. O 9 de noviembre yera proclamata a Republica y o SPD, a socialdemocracia alemana, formaba Gubierno, con a misión de negociar a paz con os Aliatos.

O lugar d'as reunions[editar | editar código]

A insistencia de Francia en o revanchismo contra Alemanya fació que as reunions d'as negociacions d'o Tractato de Versailles se fesen en o castiello de Versailles, en o mismo salón d'os Mirallos an que se proclamó en 1871 o Imperio alemán dimpués d'a redota de Francia en a Guerra Franco-prusiana. Francia heba perdito en a guerra muitas vidas, y temeba a posibilidat de recuperación d'Alemanya, por o que insistió en l'aprebación de reparacions de guerra, a pagar por os alemans. Amás, os franceses ocuporon parte d'o territorio alemán, dica o río Rin (a Renania), y bells territorios en a marguin dreita d'o río. Antiparte, os Aliatos feban pender dencima d'o Gubierno alemán l'amenaza de tornar a la luita, invadindo encara mas territorios alemans, quan as esfensas melitars d'a nueva Alemanya yeran minimas y, amás, o nuevo Gubierno afrontaba luitas internas por a explosión en o país d'a problematica social que a guerra heba enmascarato y por a nula fidelidat d'os altos cargos de l'antigo rechimen politico monarquico, civils u melitars, ta o nuevo Gubierno.

Territorios perditos por Alemanya[editar | editar código]

Republica de Weimar: Alemanya dimpués d'o Tractato de Versailles.

Alemanya, dimpués d'enronar-se o país con as luitas revolucionarias y con l'albandono por l'Exercito alemán d'o frent de guerra, no teneba posibilidatz d'esfensa, por o que sinyó o Tractato, por o que, seguntes as clausulas suyas, o país cedeba importants territorios en Europa, amás de totas as suyas colonias en Africa, Asia y Oceanía. Alemanya cedeba:

Atras clausulas[editar | editar código]

Atras clausulas d'o Tractato impediban que a Reichswehr, l'exercito d'Alemanya, tenese mas de 100.000 soldatos,[1] ni aviación melitar ni carros de combate, y o servicio melitar obligatorio fue abolito. Se consideraba que Alemanya (y os suyos aliatos, as Potencias Centrals) yeran os unicos responsables d'a guerra, y que Alemanya pagaría indemnizacions de guerra ta resarcir a d'atros países (Francia en especial) por os danyos que heba provocato en a guerra, comprendidas as pensions a os feritos y veterans de guerra. Antiparte, se desmelitarizó a rechión de Renania,[1] ye decir, o territorio alemán a l'ueste d'o río Rin.

Perdugas economicas[editar | editar código]

Como conseqüencia d'as suyas perdugas territorials, Alemanya perdió o 13% d'a suya superficie, o 12% d'a suya población, o 16% d'a suya producción de carbón, o 48% d'a suya producción de fierro, o 15% d'a suya superficie agricola y o 10% d'a suya industria.[1]

Se veiga tamién[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]

Wikisource-logo.svg
En Wikisource bi ha un texto sobre o Tractato de Versailles.

Referencias[editar | editar código]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 (es) Stephen J. Lee: Dictaduras Europeas 1918-1945. Inforbook's, SL/ServiDOC, SL. Barcelona, 2004.Pachina 31.