Laco (cheografía)
- Este articlo ye sobre una extensión d'augua de mida gran; pa o recipient que se fa servir en a producción de vin leiga l'articlo laco.
Laco u lago ye una extensión gran d'augua, aplicable sobre tot en sentito macrocheografico, considerando-se tradicionalment "lacunas" u "lagunas" as extensions més grans d'augua a nivel comarcal en o dominio lingüistico de l'aragonés y a suya redolada.
[editar] Etimolochía y equivalencias
A etimolochía s'explica dende o latín LACUM, as dos variants s'explican por a resistencia que presenta l'aragonés a sonorizar as xordas intervocalicas latinas, resistencia que s'ha feito menor con o tiempo que se mantién en aragonés central.
En aragonés o termin "laco" u "lago" se fa servir poco. O termin "laco" ha fosilizau en muitos puestos como un tecnicismo vinatero visible ya en o "Libro Chantre" d'a Diocesi de Tarazona y que encara se puet sentir en lugars d'esta diocesi y en l'Alto Aragón.
Manimenos encara se puet trobar en a microtoponimia coexistindo con "lacuna". Se desvién que en Aragón una d'as mayors lacunas ye a laguna de Gallocanta y a tradición nunca la ha calificada como "laco", parabra que tien equivalents etimolochicos en quasi totas as luengas d'Europa Occidental pa indicar zonas humidas d'escala macrocheografica que no existen en a val de l'Ebro.
A parola "laco" con sentiu macrocheografico la documentamos amplament en libros meyevals como o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo". En a "Cronica de Morea" se plega a confundir o toponimo griego Lacos con un apelativo de los Lacos, adaptau a l'aragonés:
Con a xorda sonorizada "lago" tamién lo documentamos amplament, por eixemplo en o Lago Tiberiades d'o "Libro d'el Trasoro", y en la traducción herediana d'"Historia contra los Paganos":
Tamién con valor macrocheografico s'ha puesto documentar "estanyo", por eixemplo en "La Flor de las Ystorias d'Orient", pero de seguro que ye pa dicir que as suyas caracteristicas naturals no son comparables con garra mar conoixida, que l'augua ye menos salada.
Manimenos en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" bi ha un parrafo pareixito en a mesma pachina que charran d'a Mar Caspia: