Valle d'Otal (Buixaruelo)

De Biquipedia
(Reendrezato dende Balle de l'Otal)
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Iste articlo tracta sobre a val d'Otal que ye una val accesoria a la Buixaruelo. Ta atros emplegos d'«Otal», se veiga Otal (desambigación).
Val d'Otal
Valle d'Otal
Valle de Otal - WLE Spain 2015 (4).jpg
A ribera d'Otal, fundo d'a valle d'Otal.
Administración
Estato
País Flag of Aragon.svg Aragón
Comarca Sobrarbe
'
'
Cabecera {{{cabecera}}}
Capital
Localidatz
Chentilicio {{{chentilicio}}}
Cheolochía
Acceso
Ríos Río d'Otal
Largaria
Orientación
Cheolochía
Tipo
Macizo Pireneus
Mapa
Pyrenees topographic map-ca.svg
City locator 10.svg

A valle d'Otal (en aragonés estándar val d'Otal) ye una valle pirenenca menor, lateral d'a valle de l'Ara por a dreita en o suyo sector alto (que recibe o nombre de valle de Buixaruelo), por a on que esnaviesa o río d'Otal, afluent de l'Ara. Se troba en o termin municipal de Torla y en a comarca de Sobrarbe.

O suyo nombre dimana d'o lugar y antigo municipio d'Otal, en o Sobrepuerto, porque os suyos habitants i teneban dreitos d'alera[1] y puyaban os ganaus a pasturar. En microtoponimia d'a valle se troba tamién una partida que recibe o nombre de faixa de Basarán, en a solana d'a cul d'a valle, pus yera o solo puesto que teneban reservau os habitants d'ixe atro nuclio de Sobrepuerto ta las suyas cabezas de ganau.[1] En l'actualidat, tanto Basarán como Otal son despoblaus, y os suyos dreitos d'expleitación ganadera sobre a valle han pasau a o concello de ganaders de Broto.

Cheografía[editar | editar código]

A valle se prolarga bells 6 km en sentiu este - ueste, con altitutz que van dende os 1400 msnm d'a boca d'o río d'Otal en l'Ara dica os 2853 metros d'a Punta Tendenera.

En sud, ye delimitada por as estribacions d'a sierra Tendenera, que a deseparan por un costau d'a cuenca hidrografica alta d'o río Sorrosal y o soaso de Linars, y por l'atra, d'a valle de Buixaruelo propiament dita. Entre a Punta Tendenera y a Penya Aranyonera u Pico d'Otal (2705 msnm) s'alarga una loma (cresta d'Anyo) que fa de puerto u portiello y ye o paso natural entre o soaso de Linars y a valle d'Otal. En o costau oposau d'a Tendenera se troba o collau de Tendenera, que ye o paso ta Pandicosa y l'alta valle de Tena.

Por o costau norte, as puntas d'Asneriello y d'Ordiso la deseparan contra la valle d'Ordiso, que ye quasi paralela. Dende a faixa de Basarán se puede encetar a puyada ta la planeta de l'ibón d'Ordiso.

A recorre una pista ciclable, que va y torna dende o puent d'Oncins, o que fa posible recorrer-la a piet u con bicicleta de montanya. A cabana d'o río d'Otal, en o centro d'a valle, ye un refuchio ta os excursionistas.

Protección[editar | editar código]

Anque no fa parte d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols, a valle ye un espacio natural protechiu que fa parte d'o PIC de Buixaruelo y a Gorga d'os Navarros y o PIC de Tendenera, y como tot Buixaruelo ye integrada en a Reserva d'a Biosfera Ordesa-Vinyamala.

Referencias[editar | editar código]

Se veiga tamién[editar | editar código]