Val de Roncal
| Val de Roncal Erronkariko ibarra |
|
|---|---|
|
|
|
| Administración | |
| Estato | |
| País | |
| Comarca | Roncal-Sarasaz |
| ' | |
| ' | |
| Cabecera | {{{cabecera}}} |
| Capital | |
| Localidatz | Burgui, Garde, Isaba, Roncal, Urzainqui, Uztárroz y Vidángoz |
| Chentilicio | {{{chentilicio}}} |
| Cheolochía | |
| Acceso | |
| Ríos | Río Esca |
| Largaria | |
| Orientación | Norte-Sud |
| Cheolochía | |
| Tipo | |
| Macizo | Pireneus |
| Mapa | |
A Val de Roncal (Erronkariko ibarra en vasco y Erronkariko ibaxa en vasco roncalés) ye una comarca natural d'a Comunidat Foral de Navarra y a mas oriental d'as vals pirenencas d'a merindat de Sangüesa. Tien dirección Norte-Sud como quasi totas as vals d'o pireneu meridional, y la trescruza o río Esca. Bi ha siet villas: Burgui, Garde, Isaba, Roncal, Urzainqui, Uztárroz y Vidángoz.
Muga a o norte con Francia (departamento de Pireneus Atlanticos), a l'este con a val d'Ansó (Uesca), a o sud con Salvatierra d'Esca (Zaragoza) y a l'ueste con a val de Sarasaz (Navarra).
Se i troba a tuca mas alta de Navarra: a Meseta d'os Tres Reis (2.424 m), on o C.D. Navarra ha posato una estatua de Sant Francisco Xabier.
O clima ye entre subalpín en as partes mas altas y submediterranio en as baixas.
Contenius |
[editar] Cultura
- Museu etnografico d'Isaba en una ermita.
- Centro d'Interpretación d'a Naturaleza de Roncal.
- Un dolmen en Belagua, amán d'una ermita.
- Casa Museu de Julián Gayarre.
- Mausoleu de Julián Gayarre (obra de Mariano Benlliure).
- Arquitectura popular.
[editar] Gastronomía
- O queso de Roncal, primer queso espanyol con denominación d'orichen.
[editar] Parla
Dica o sieglo XIX se i charraba vasco roncalés (Uskara), que teneba mas relación con dialectos d'o País Vasco francés que con dialectos de Navarra u Guipuzcoa. Os hombres deixoron de charrar roncalés en o sieglo XX porque s'avegaban a charrar en castellán quan yeran en as Bardenas Reyals u Cinco Villas con o ganato trasumant y dimpués continaban emplegando-lo en lurs casas. Nomás que una familia (que ya no vive en a val) y presonas aislatas y muito viellas charran o roncalés. Os atros que charran vasco en a val de Roncal charran o euskera batua y no son fablants nativos.
En o castellán d'a val de Roncal bi ha aragonesismos.
[editar] Ocio
As atraccions toristicas mas importants d'a val son:
- Macizo de Larra-Belagua y a val de Belagua.
- Pistas de esquí de fundo.
- Senders senyalizatos y lo paisache pirenenco.