Esztergom

De Biquipedia

Ir ta: nabego, busca

Esztergom

A Seu d'Esztergom

Nombre ofizial

Esztergom

Estato

Ongría

{{{tprechión}}}

{{{rechión}}}

{{{cp}}}

100,35 km²

105 m.

Distanzia

{{{distanzia}}} km á [[{{{ta}}}]]

Poblazión

30.523 ab. (2008)

Densidá

{{{densidá}}} ab./km²

{{{chentilizio}}}

Esztergom ye una ziudat ongara en a probinzia de Komárom-Esztergom y rechión de Közép-Dunántúl, á 50 km de Budapest, a capital d'o país, y á os piez d'o río Danubio. Ye a capital eclesiastica d'o país, y bi ye a Seu primada d'Ongría.

Esztergom tien una poblazión de 30.523 abitants (2008) en una superfizie de 100,35 km², con una densidat de poblazión de 304,16 ab/km².

Ye una ziudat de gran importanzia en a istoria d'Ongría.

[editar] Istoria

Dende os tiempos d'o Imperio román o lugar yera abitato, como foertificazión melitar, estando primero o lugar de guarnizión d'a Cohors I Batavorum milliaria pia fidelis civium romanorum y dimpués d'a Cohors I Ulpia Pannoniorum equitata milliaria. Ye fázil que en o lugar i bibiese o emperador Marco Aurelio mientras as suyas campañas en Panonia en as Guerras marcomanas (178-179).

O castiello d'Esztergom estió a residenzia d'os reis d'Ongría d'a dinastía Árpád dende o sieglo X.

Arredol de 1216 bi naxió, en o castiello, Biolant d'Ongría, filla de Béla III d'Ongría, que estió reina d'Aragón.

En 1241, en a imbasión d'Europa por l'Imperio mogol, o castiello e a ziudat fueron destruyitos. Os reis d'Ongría se trasladoron á Buda (güé una d'as partes de Budapest) y os bispes d'Esztergom reconstruyoron a ziudat y o castiello.

A ziudat fue conquerita por l'Imperio Otomán en 1543 y l'arzebispe fuyó d'Esztergom. Dica prenzipios d'o sieglo XIX no fue restablita a Seu bispal d'a ziudat. En iste periodo, dica a espulsión d'os turcos en 1683, a ziudat estió chusmesa á os ataques d'o Sacro Imperio Román Chermanico.

[editar] Demografía

Eboluzión d'o numero d'abitants dende 1820:

ann.	hab.
1820	10.169
1824	11.157
1850	11.661
1867	11.215
1869	14.512
1880	14.944
1890	16.749
1893 ¹	15.749
1900	16.948
1910	17.881
1930	17.354

ann.	hab.
1943	22.170
1949	20.040
1957	34.000
1967	26.000
1980	30.870
1990	28.730
2001	29.041
2002	29.092
2003	29.644
2005	29.769
2008	30.523

En 2003 bi eban 29.664 abitans, con ista distribuzión etnica:

92.9% ongaros.
2.4% chitans.
1.3% eslobacos
1.4% alemans.
0.1% rumanes.
0.1% polacos.

[editar] Molimentos

Basilica d'Esztergom, con o Museu Catolico.

Basilica de San Adalberto, d'estilo neoclasico, d'o sieglo XIX. A suya cupula tien una altaria de 72 metros. Ta a suya inaugurazión, o compositor Franz Liszt componió una Missa solemnis, tocata en a inaugurazión.