Ir al contenido

Variella

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Variella. Superficie exterior. Vista lateral
Superficie interna d'a variella.

A variella[1] (d'o latín < VARA)[2] u maxilar inferior ye un d'os uesos d'a cara, plan, impar, central, simetrico y en forma de ferradura. Ye situato en a parti inferior y anterior d'a cara. A estomatolochía (u odontolochía) ye a especialidat que s'encarga d'estudear a suya anatomía, estructura y procesos patolochicos.

Presenta un cuerpo horizontal y dos brancas ascendents verticals, situatas a os dos cantos d'o cuerpo. Ye o ueso mas denso y prominent d'a cara.

Presenta un canto superior u alveolar, con foratos por a on naixen as radices dentarias. En a suya parti meya presenta a sinfisis mentoniana, linia d'unión d'as dos hemivariellas u hemiarcadas, que s'osifica en o primer u segundo anyo de vida. A lo largo d'ista linia bi ha diversas crestas d'osificación que constituyen a protuberancia mentoniana. A l'altaria d'o segundo premolar de cada costato se troban os foratos mentonianos, punto de dentrada de vasos y niérvols. En a suya cara externa presenta un sulco dito linia oblicua externa. En a cara interna u lingual d'o cuerpo se troban unas rugosidaz ditas apofisis geni, que son o punto d'inserción de cuantos musclos d'a orofarinche (musclo cheniogloso, musclo cheniohioideo...), y atro sulco dito linia oblicua interna u milohioidea (punto d'inserción d'o musclo milohioideo, u suelo d'a boca).

Parten d'es estremidaz posteriors d'o cuerpo enta la zona superior, formando un anglo d'uns 15º, dito anglo mandibular u gonion. Cada branca, en a suya parti superior, presenta dos procesos, un anterior denominato apofisi coronoide, que sirve d'inserción ta o musclo temporal y atro posterior dito condilo mandibular. Entre os dos ye a escotadura mandibular. O condilo se troba recubierto por fibrocartilago y s'articula con a fosa mandibular (u cavitat glenoidal) d'o ueso temporal, formando l'articulación temporomandibular, situata por debant d'a canal auditiva externa.

Se veiga tamién

[editar | modificar o codigo]

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. (an) Silbia Garcés Lardiés,Francho Rodés Orquín:Un borguil de parolas.Bocabulario dialeutal escolar, Gubierno d'Aragón, 2006, ISBN 84-689-7358-0, p.15
  2. (es) Francho Nagore Laín: Vocabulario de la Crónica de San Juan de la Peña (versión aragonesa, s. XIV), Universidat de Zaragoza, 2021, ISBN 978-84-1340-315-1, p.94


Partis d'o cuerpo humán
Tozuelo Boca (Labio · Luenga · Dient · Caixal) · Caixo · Cara · Cranio · Frent · Mentón · Naso · Orella · Pulso · Uello (Cella · Parpiello · Pestanya) · Variella
Cuello Foyeta · Garganchón
Tronco Abdomen · Anca · Ano · Cul · Esquena · Huembro · Melico · Peito · Renera · Tórax

Aparato reproductor masculín (Escroto · Pene · Testiclo) · Aparato reproductor femenín (Clitoris · Vachina · Vulva)

Extremidatz Brazo:  Abantbrazo · Caniella · Codo · Dido (Anular · Cordial · Currín · Index · Ungla · Pulgar) · Ixalla · Man · Maniquiello
Garra:  Cuixa · Chenullo · Calcanyar · Clavillar · Piet · Seco
Piel Barba · Mostaixa · Cameretas · Pelo · Zoqueta