Alastuei

Alastuei Alastuey
Entidat local menor d'Aragón
Entidat  • País  • Provincia  • Comarca  • Municipio	Entidat local menor  Aragón  Uesca Chacetania Bailo
Partiu chudicial	Chaca
Superficie	15,2 km²
Población  • Total  • Densidat	14 hab. (2023) 0,92 hab/km²
Altaria  • Meyana	826 m.
Codigo postal	22760
Chentilicio	Fonguero. -a
Parroquial  • Diocesi  • Arcipestrau  • Parroquia	Chaca Chaca-Berdún Sant Miguel Arcánchel
Coordenadas	42°31’18’’N 0°45’37’’U
Alastuei Alastuei en Aragón
Web oficial

Alastuei (Alastuey en castellano) ye un lugar aragonés perteneixent a lo municipio de Bailo, en a comarca d'a Chacetania y provincia de Uesca, definiu como entidat local menor. Fa parte d'o partiu chudicial de Chaca.

A suya población yera de 14 habitants en 2023.

Toponimia

Seguntes Agustín Ubieto Arteta, os nombres documentaus d'o lugar son Alastuey, Alastue (1090) y Alastus, y la suya primera cita ye en 987, en o Cartulario de Sant Chuan d'a Penya. En o Libro del Reparo del General de 1489-1491 s'escribe Alastue.

Seguntes Ramón Menéndez Pidal ye una deformación d'o basco Last-toi, "puesto con rigachuelo", sindembargo Gerhard Rohlfs considera que ye analogo con l'occitán Allasac en Corrèze, que deriva d'o chentilicio Alacius, documentau en Galia Cisalpina, con una terminación -ué que deriva d'un sufixo baixoimperial u altomedieval que indica pertenencia, como ye o caso d'a terminación -ac en occitán y a terminación -asco en o norte d'Italia.

Seguntes Manuel Benito Moliner, miembro de l'Instituto de Estudios Altoaragoneses, tien o suyo orichen en un antrotoponimo latino, Alastarius, con un sufixo celta -uey, etimolochía comun con o toponimo Alastrué.

Historia

O lugar d'Alastuei perteneixeba a lo monesterio de Sant Chuan d'a Penya. As suyas primeras citas en os anyos 980 y en o sieglo XI son consideradas falsificacions d'o monesterio ta apoderar-se d'o lugar.

En 1090, o rei Sancho Remíriz cedió los dreitos eclesiasticos d'o lugar a Chaca, y as rendas reyals a lo monesterio de Sant Chuan d'a Penya.

En 1414 yera lugar de reyalenco.

En 1428, o rei Alifonso V d'Aragón confirmó la cesión d'o lugar a lo monesterio, y en dependió dica lla desamortización de Mendizábal en 1835.

Dica os anyos 1860, estió la capital d'un municipio conchunto con Arbués, que en ixa calendata lo substituyó como capital d'o municipio.

Demografía

Evolución demografica

1362 f 1495 f 1842 1857 1860 1877 1887 1897 1900 - - 216 361 341 - - - -

2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 - - - - 19 - - - -

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 - - - - - - - - -

2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 - 20 - 14 - - - - - -

1717-1981: población de feito; 1990- : población de dreito. Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidaz poblacionals en l'INE.

Molimentos

Ilesia de Sant Miguel

• Ilesia parroquial, consagrada a sant Miguel Arcánchel, d'estilo romanico, d'o sieglo XII, muy modificada en o sieglo XVII. En prencipio, yera un templo d'una sola nau con abside semicircular con cubierta de fusta y una torre-campanar adosada.
• Retablo mayor, d'estilo barroco, obra de Melchor de Ruesta.
• Retablo de sant Bertolomeu, d'estilo barroco, procedent d'a desapareixida ermita de Sant Bertolomeu.

Fiestas

• 29 de setiembre, por sant Miguel.
• 30 de chulio, fiestas menors, por sant Abdón y sant Senén.

Vinclos externos

• Se veigan as imáchens de Commons sobre Alastuei.
• (es) A ilesia de Sant Miguel Arcánchel d'Alastuei.
• (es) Alastuey Románico.
• (es) Ilesia de Sant Miguel d'Alastuei en a pachina web d'o Sistema d'Información d'o Patrimonio Cultural Aragonés.

Referencias

• Datos: Q8193228
• Multimedia: Alastuey / Q8193228