Agave americana
| Agave americana | |
|---|---|
 | |
| Denominacions populars | |
pitera, chunga | |
| Estau de conservación | |
| Clasificación cientifica | |
| Eukaryota | |
| Plantae | |
| Asparagales | |
| Asparagaceae | |
| Agave | |
| A. americana | |
| Descripción | |
A pitera[1][2] u chunga[1][3] (nombre cientifico Agave americana (Linnaeus, 1753)[4]) ye una especie de planta d'a orden d'os Asparagales y familia Asparagaceae que ye nativa de Mexico y os Estaus Unius en Texas. Se cautiva en tot o mundo como planta ornamental y s'ha naturalizau en muitas rechions, incluyidas partis d'as Indias Occidentals, America d'o Sud, a cuenca d'a Mediterrania, Africa, as Islas Canarias, India, China, Tailandia y Australia.
Si se curta o tallo d'a flor antis d'a florada, un liquido dulce s'acumula en o corazón foricón d'a planta. Isto puede revenir-se pa producir a bebida alcoolica clamada pulque.
En as rechions productoras de tequila de Mexico, a las plantas d'o chenero Agave se claman mescals. Lo producto d'alto conteniu alcoolico d'a destilación de l'agave fermentato se diz mescal; A. americana ye un de cuantos agaves emplegaus pa a destilación. A partir d' Agave tequilana se produz un mescal clamau tequila.
Lo mescal y lo tequila, encara que tamién se producen a partir de plantas de pitera, se diferencian d'o pulque en a suya tecnica pa extrayer os zucres d'o corazón d'a planta, y en que son licors destilaus. En a producción de mescal y tequila, os zucres s'extrayen d'os corazons d'as plantas calentando-las en fornos, en cuenta de replegar o zucre d'o tallo tallau d'a planta pa lo pulque.
Os aztecas capoloron as fuellas d' A. americana pa creyar paper.[5]
Referencias
[editar | modificar o codigo]- 1 2 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ (an) Rafel Vidaller Tricas: Libro de As Matas y Os Animals; Dizionario aragonés d'espezies animals y bechetals,Ed. Val d'Onsera, 2004, ISBN 978-84-8986-235-7, p. 40
- ↑ (es) Chesús de Mostolay: EL SOMONTANÉS Diccionario de voces y expresiones, Albama Literaria, 2022, ISBN 978-84-09-41341-6, p. 188
- ↑ (en) Irish, Gary (2000). Agaves, Yuccas, and Related Plants: A Gardener's Guide. Timber Press. pp. 94–97. ISBN 978-0-88192-442-8.
- ↑ (en) Dr. Aguilar, Moreno (2006). Handbook to Life in the Aztec World. Los Angeles: California State University. pp. 371, 318. ISBN 0-8160-5673-0.
Vinclos externos
[editar | modificar o codigo]
Se veigan as imáchens de Commons sobre Agave americana.
Wikispecies tiene un articlo sobre Agave americana.
| Control d'autoridaz |
|
|---|
Datos: Q161115- Multimedia: Agave americana / Q161115
- Especies: Agave americana