A Espunya

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca

Start hand.svg Ista fuella ye escrita en Aragonés de Baixo Penyas.

A Espunya
Municipio d'Aragón
Ambista cheneral d'o lugar d' A Espunya
Anvista cheneral d'o lugar d'A Espunya
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
Municipio
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Sobrarbe
Superficie 45,52 km²
Población
 • Total

294 hab. (2009)
Altaria 725 m.
Distancia
 • 125 km

enta Uesca
Codigo postal 22361
Parroquial
 • Diocesi
 •Arciprestato

Bp. de Balbastro-Monzón
Sobrarbe
Ríos Cinca
Coordenatas 42°31’12’’N 0°13’12’’E
A Espunya en Aragón
A Espunya
A Espunya
Situación de A Espunya en Aragón

A Espunya u La Espunya (Laspuña en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, en a comarca d'o Sobrarbe.

A población d'o municipio ye de 294 habitants (2009), en una superficie de 45,52 km² y una densidat de población de 6,46 hab/km².

Cheografía[editar | editar código]

A Espunya como lugar ye en l'alto d'un pueyo sobre a Cinca, en a baixadeta mas occidental d'a Penya Montanyesa, con anvista d'a valle d'a Cinca y d'a valle de Puértolas delante; ye a 725 metros d'altaria sobre o ran d'a mar y a una distancia de 125 km de Uesca, a capital d'a suya provincia.

Historia[editar | editar código]

Existe, aintro d'o termino municipal, enrunas d'un puente sobre o río Cinca, d'a epoca romana.

Os orichens d'o lugar son poquet conocius en l'actualidat, fueras de bel documento historico que los sitúan en o sieglo X u XI, igual con relación con as posesions d'o monesterio de Sant Veturián d'Asán.

A epoca de mas expansión demografica y social d'o lugar estuvo arredol d'o sieglo XVII, quando s'estabilizó iste municipio, derivau d'as propiedatz de Sant Veturián, se'n prencipió a quitar madera, mas que mas d'a Plana de Ceresa, estando ixe momento o prencipio de l'actividat navatera d'a localidat. D'ista epoca ye o molino navatero que estuvo activo hasta l'anyo de 1960, estando uno d'os simbolos d'a fertil actividat industrial madedera d'o lugar entre 300 anyos.

Demografía[editar | editar código]

Evolución demografica
1362 f 1495 f 1842 1857 1860 1877 1887 1897 1900
- - - - - - - - 449
1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991
468 523 554 461 468 529 379 315 256
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
- - 276 - 312 - 294 - -
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 -
- - - - - - - - -
 1717-1981: población de feito; 1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE.

Luenga[editar | editar código]

L'aragonés d'A Espunya ye o más castellanizau d'o dialecto de Baixo As Penyas. Bella cosa pa nombrar sobre l'Aragonés de Baixo Peñas que se charra en A Espunya ye que:

-S'ha trafegau, como en a resta de lugars de Baixo Penyas, o diptongo -it- castellanizándo-se en -ch-. Mucha, fecho, lucha.

-S'ha trafegau o pronombre i/-ie, anque n'os lugars más chicarrons de Baixo Penyas encara puede trobar-se. Manimenos, o pronombre en/-ne s'emplea mucho.

-S'emplea o verbo ser como en castellano, separau d'o verbo estar.

-Existe a preposición pa d'intención y a preposición ta de dirección. Me'n voi ta L'Ainsa. T'o puerto y t'o molino. Pa fer ixo caldrá parar cuenta. Pa tú.

O normal en La Espunya ye charrar cuasi tot en castellano y ficar palabras aragonesas, pero usando mas estructuras y palabras castellanas que no aragonesas. Ye quasi imposible tener una parla con totz os elementos de l'Aragonés de Baixo Peñas sin sentir palabras u estructuras castellanas.

Administración[editar | editar código]

Reparto de concellers[editar | editar código]

Eleccions municipals
Partito 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011
Partido Popular 4
Partido de los Socialistas de Aragón 2
Partido Aragonés 1
Total 7

Alcaldes[editar | editar código]

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partiu politico
19791983
19831987
19871991
19911995
19951999
19992003
20032007 Antonio Belzuz Partido Popular
20072011 Antonio Belzuz Partido Popular
20112015 Agapito Antonio Castillo Mur Partido Popular

Fiestas[editar | editar código]

  • O antezaguero cabo de semana d'o mes de mayo se fa a baixada en navatas en o Cinca.

Curiosidatz[editar | editar código]

A motada que tienen os d'A Espunya ye de Pegunteros.

Veyer tamién[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]


Lugars d'o municipio d'A Espunya
A Espunya | O Casal de Ceresa | Socastiello | Ceresa


Municipios d'a comarca Sobrarbe
L'Abizanda | L'Aínsa-Sobrarbe | Barcabo | Bielsa | Boltanya | Broto | A Buerda | Chistén | A Espunya | Fanlo | Fiscal | A Fueva | Palo | Plan | Puértolas | O Pueyo d'Araguás | Tella-Sin | Sant Chuan de Plan | Torla