Ir al contenido

Oto

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Oto
Entidat local menor d'Aragón
Lugar de Oto
Lugar d'Oto.
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
 • Municipio
Entidat local menor
 Aragón
 Uesca
Sobrarbe
Broto
Partiu chudicial Boltanya
Población
 • Total

84 hab. (2005)
Altaria
 • Meyana

913 m.
Distancia
 • 3 km
 • 45 km
 • 107 km

enta Broto
enta l'Aínsa
enta Uesca
Codigo postal 22370
Chentilicio m. Otés; f. Otesa
Parroquial
 • Diocesi
 • Arcipestrau
 • Parroquia

Chaca
Biescas
Sant Satornil
Ríos Río Ara
Coordenadas
Oto ubicada en Aragón
Oto
Oto
Oto en Aragón

Oto (Otto en a grafía medieval) ye un lugar aragonés situato en a vall'i Broto en o municipio de Broto y comarca de Sobrarbe, con una población de 84 personas (2005). Ye o lugar mes antigo de la valle d'o cual se'n tien conoixencia, sabendo-se-ne que la ilesia (consagrata ta Sant Satornil) tien mes de ueito siaglos d'antiga.

A torre d'a Foz d'Escala, construccion defensiva d'Oto.

Oto estió un lugar que pendeba d'ordens monasticas (Orden d'os Hespitalers de Cherusalem) durant gran parte d'a Edat Meya, dica que con as reformas gubernamentals de Martín I L'Humán se lis desproveyó d'as potestaz que teneban sobre o lugar, deixando-se dende ixe diya baixo o fuero d'infanzonía (que en os documentos amaneix como "d'os mesmos dreitos que Exeya") d'as clasicas institucions aragonesas, fendo que d'ixas envueltas enta adebant las chents d'o lugar tenesen debers nomás enta o rei y se potenciase o poder local d'o sinyor.

Como en atras localidaz d'ixa epoca rechidas por o fuero d'infanzonías, as casas con mes fincas encetoron una epoca d'extensión d'os suyos poders, fendo-se propiament sinyorials. Una muestra d'o poder que belunas d'as casas locals plegoron a tener ye la construcción d'una torre desfensiva d'o siaglo XVI, dita Atalaya d'a Foz d'Escala, relacionada d'antigo con Casa Chorche d'o lugar. Ista mena de construccions no teneban una relación solo desfensiva, sique yeran tamién una contrimuestra d'o poder economico de la casa que las alzaba. Atras construccions parellanas se troban en lugars d'o mesmo Sobrarbe como Sant Vicient d'a Buerda u Puertolas, que estando totas d'a mesma epoca, se relacionan con as alteracions que en ixe siaglo bi habió entre las valles pirenencas d'Aragón y Gascunya, que estioron instigadas por a rivalidat d'as monarquías francesa y espanyola.

En a part d'o lugar bi ha una ermita, dita de Sant Sabastián a on se diz que yeran estatas as primeras casas d'o lugar. D'ixe primitivo asentamiento se'n ha conservau la cruz d'o termin.

Fendo una hora y meya de caminada dende o lugar se troba l'atra ermita d'Oto, dita de l'Asumpción. O lugar tien, amás, un cámping y atros servicios vinculatos con o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols.

Toponimia[editar | modificar o codigo]

O toponimo Oto ye a evolución d'o latín ALTU d'acuerdo con una lei fonetica que perdió fuerza en o sieglo XII y que ha orichinato tamién toponimos como Broto, Ribota y Villota.[1]

Demografía[editar | modificar o codigo]

Evolución demografica
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
- - 84 - - - - - -

2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 -
- - - - - - - - -

1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE.

A ilesia[editar | modificar o codigo]

A ilesia de Sant Satornil d'Oto, anvista dende a plaza d'o lugar.

A Ilesia de Sant Satornil d'Oto, que ye la ilesia parroquial d'o lugar,[2] ye una ilesia consagrada ta Sant Satornil, y d'ella nomás a torre ye parti conservada d'os suyos orichens. Tien trazas que la fan semellant t'as de Sarrablo.

A nau tien cinco cuerpos, d'os cuals os tres primers son de trazas romanicas mientres que l'antiguidat d'o que fa cuatreno ha estau imposible de datar. O cinqueno d'os cuerpos pareix indicar, por as suyas trazas, que ye d'o siaglo XVIII.

A nau tien, por baixo d'o campanar, una finestreta, con tres trestallos de piedra, que ye la responsable que os espertos l'haigan relacionau de siempre con as ilesias de Sarrablo.

Bels foratos d'a frontera suya, que son negaus en l'actualidat, revelan que antigament astí bi heba habito atras construccions mas chiquetas, entre ellas, un atrio debaixo d'o campanar.

Fiastas[editar | modificar o codigo]

Referencias[editar | modificar o codigo]

  1. (es) Paul M. Lloyd: Del latín al español. Editorial Gredos, 2003, pp 308-309.
  2. (es) Parroquias del Arciprestazgo de Biescas en o sitio web d'a Diocesi de Chaca.

Vinclos externos[editar | modificar o codigo]


Lugars d'o municipio de Broto
Poblaus: Asín de Broto | Bergua | Buesa | Broto | Oto | Saruisé
Despoblaus: Ayerbe de Broto | Basarán | Escartín | A Isuala | Otal | Yosa